Σερβία και Κόσοβο συμφώνησαν για αποκλιμάκωση

Μια κοινή ομάδα εργασίας θα εργαστεί για έξι μήνες για να βρει μια μόνιμη λύση στο θέμα που προέκυψε με τις πινακίδες των οχημάτων. [EPA-EFE/VALDRIN XHEMA]

Μετά από δέκα ημέρες εντάσεων μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας που προκάλεσαν ανησυχίες για μια νέα σύγκρουση στην περιοχή, μια προσωρινή συμφωνία ήρθε να αποκλιμακώσει την κατάσταση, όπως ανακοίνωσε την Πέμπτη ο Μίροσλαβ Λάιτσακ, ειδικός εκπρόσωπος της ΕΕ για το διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας.

Η κρίση ξέσπασε στις 20 Σεπτεμβρίου, όταν ο πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου Αλμπίν Κούρτι ανακοίνωσε ότι όλα τα σερβικά οχήματα πρέπει να φέρουν μια προσωρινή πινακίδα κυκλοφορίας του Κοσσυφοπεδίου μετά την είσοδό τους στην πρώην σερβική επαρχία που κήρυξε την ανεξαρτησία της από το Βελιγράδι το 2008.

Η σερβική κυβέρνηση, η οποία επέβαλε το ίδιο μέτρο στα οχήματα του Κοσσυφοπεδίου που εισέρχονταν στη Σερβία, αντέδρασε εμποδίζοντας τη διέλευση των συνόρων και στέλνοντας άρματα μάχης και στρατιωτικά αεροσκάφη στα νότια σύνορά της.

«Εχουμε μία συμφωνία!» έγραψε στο Twitter ο Λάίτσακ, προσθέτοντας ότι «μετά από δύο ημέρες έντονων διαπραγματεύσεων, έχει επιτευχθεί συμφωνία για την αποκλιμάκωση και τον δρόμο προς τα εμπρός».

Ευχαρίστησε τους τεχνικούς οδηγούς και των δύο χωρών, τον Πέταρ Πέτκοβιτς από τη Σερβία και τον Μπέσνικ Μπισλίμι από το Κοσσυφοπέδιο, «για την ετοιμότητά τους να διαπραγματευτούν και να συμφωνήσουν για το καλό του λαού». Και τα δύο μέρη συμφώνησαν να απομακρύνουν ταυτόχρονα τις ειδικές αστυνομικές μονάδες κοντά στις διαβάσεις Jarinje και Brnjak, ξεκινώντας στις 8 το πρωί του Σαββάτου (2 Οκτωβρίου) και ολοκληρώνοντας την απόσυρση το αργότερο στις 4 το απόγευμα.

Οι δυνάμεις του Κοσσυφοπεδίου υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ θα αναπτυχθούν ταυτόχρονα κατά μήκος των συνόρων και θα παραμείνουν εκεί «για περίπου δύο εβδομάδες για να διατηρήσουν ένα ασφαλές περιβάλλον και ελευθερία κινήσεων». Η συμφωνία ορίζει ότι από τις 4 Οκτωβρίου στις 8 π.μ. το «καθεστώς αυτοκόλλητων» θα εφαρμοστεί ως προσωρινό μέτρο έως ότου επιτευχθεί μόνιμη λύση.

Αυτό σημαίνει ότι στα αυτοκίνητα θα δίνονται αυτοκόλλητα στα σύνορα για να καλύψουν σημαίες και ονόματα χωρών στις αντίστοιχες πινακίδες τους. Εν τω μεταξύ, μια κοινή ομάδα εργασίας θα εργαστεί για έξι μήνες για να βρει μια μόνιμη λύση. Η ομάδα θα περιλαμβάνει εκπροσώπους της ΕΕ, του Βελιγραδίου και της Πρίστινας και θα προεδρεύεται από την ΕΕ.

Η πρώτη συνάντηση της ομάδας εργασίας έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες στις 21 Οκτωβρίου. Έξι μήνες μετά την πρώτη συνάντηση, τα ενδιαφερόμενα μέρη θα παρουσιάσουν μια μόνιμη λύση στον διάλογο υψηλού επιπέδου, υπό την επίβλεψη της ΕΕ.

Τα νέα για τη συμφωνία αποτελούν μια ευπρόσδεκτη ανακούφιση για τα Βαλκάνια και την Ευρώπη, καθώς υπήρχε ο φόβος ότι οι εντάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω βία. Στις 26 Σεπτεμβρίου, ρίχτηκαν χειροβομβίδες στο κέντρο μητρώου στο Zvecan του Κοσσυφοπεδίου, ενώ το κέντρο εγγραφής οχημάτων στο κοντινό Zubin Potok πυρπολήθηκε.

Το Κοσσυφοπέδιο είναι μία από τις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, που ελπίζουν να ενταχθούν στην ΕΕ, αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμη αίτηση για την ιδιότητα του υποψήφιου. Η Σερβία, η οποία ξεκίνησε τις ενταξιακές της συνομιλίες με την ΕΕ το 2014, δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, αλλά οι δύο χώρες θα πρέπει να καταλήξουν σε μια συνολική συμφωνία για την εξομάλυνση των σχέσεων τους, προτού επιτραπεί σε κάποια από τις δύο να ενταχθεί στο μπλοκ.