Το παρασκήνιο και οι αντιδράσεις από το μπλόκο Σουλτς στη βίζα

schulz_ep

«Η διαφωνία με την ΕΕ για τις βίζες έρχεται σε πολύ επικίνδυνες στιγμές». Αυτή ήταν η απάντηση του υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας Βολκάν Μποζκίρ στην απόφαση του προέδρου της Ευρωβουλής  Μάρτιν Σουλτς να παγώσει τη διαδικασία για την απελυθέρωση  του καθεστώτος θεωρήσεων.

Για τον Τούρκο υπουργό υπάρχει ένα θέμα «παρανόησης» σε ότι αφορά στις υποχρεώσεις της Τουρκίας. « Η Τουρκία εργάσθηκε πολύ σκληρά για να καταφέρει να πληροί τις προϋποθέσεις. Τα προβλήματα είναι πολιτικά και όχι μαθηματικά» υπογράμμισε υπονοώντας ότι δεν είναι θέμα 72 προϋποθέσεων αλλά των 5 που απομένουν.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν «πολλοί διαφορετικοί τρόποι για να ερμηνευθούν οι προσδοκίες». Στο δε θέμα για τις βίζες, κατά την άποψή του είναι η πολιτική ερμηνεία η πιο σημαντική και σύμφωνα με αυτήν την ερμηνεία, «η Τουρκία πληροί επαρκώς τις προϋποθέσεις ώστε να προχωρήσει το Κοινοβούλιο τη διαδικασία».

Όσον αφορά στο κρίσιμο ζήτημα της αλλαγής της νομοθεσίας για την τρομοκρατία, ο υπουργός υποστήριξε ότι δεδομένων των τρομοκρατικών επιθέσεων που έχουν γίνει τελευταία στη χώρα, «είναι εντελώς αδύνατες οι όποιες αλλαγές στον αντιτρομοκρατικό νόμο», γιατί η Τουρκία έχει ανάγκη ασφάλειας για τους πολίτες της.

Υπενθυμίζεται ότι στις 4 Μαΐου η Επιτροπή πρότεινε να απελευθερωθεί το καθεστώς θεωρήσεων για τους Τούρκους υπηκόους αν και η Άγκυρα δεν έχει εκπληρώσει ακόμη όλα τα προαπαιτούμενα για να γίνει κάτι τέτοιο. Απελευθέρωση της βίζας για τους Τούρκους σημαίνει ότι θα μπορούν να ταξιδεύουν και να παραμένουν χωρίς βίζα στον χώρο Σένγκεν της ΕΕ για 90 ημέρες εντός μιας περιόδου 180 ημερών για επαγγελματικούς, τουριστικούς ή οικογενειακούς λόγους.

Από τα 72 κριτήρια η Τουρκία δεν πληροί τα 5, ένα εκ των οποίων είναι άκρως ευαίσθητο και αφορά σε έναν αντιτρομοκρατικό νόμο που επίμονα οι Βρυξέλλες ζητούν από την Άγκυρα να τροποποιήσει. O εν λόγω νόμος επιτρέπει στην Τουρκία να απαγγείλει κατηγορίες τρομοκρατίας κατά δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών, όπως έγινε πριν λίγο καιρό με δύο αρχισυντάκτες της Κουχουριέτ. Από την πλευρά της η Άγκυρα τονίζει ότι υπό την απειλή του PKK και του Ισλαμικού Κράτους ο νόμος δεν είναι δυνατό να αλλάξει.

Το παρασκήνιο της απόφασης

Ο Σούλτς γνωστοποίησε την απόφασή του σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Τούρκο υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Βολκάν Μποζκίρ. Σύμφωνα δε με πληροφορίες, είχε προηγηθεί και  συνάντηση με τον επικεφαλής της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατικών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Τζάνι Πιτέλα, ο οποίος προσπαθούσε να το πείσει να αλλάξει γνώμη. Με την  αυστηρή γραμμή Σουλτς συντάσσεται και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Ζόσεφ Ντολμ, διαμηνύοντας ότι η Συμφωνία για το Προσφυγικό με την Τουρκία περιέχει δικαιώματα και υποχρεώσεις και για τις δύο πλευρές.

Σε συζήτηση στην Ολομέλεια, οι ευρωβουλευτές εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για την έλλειψη προόδου της Τουρκίας σε ό,τι αφορά την εκπλήρωση των προϋποθέσεων της ΕΕ για την απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων (βίζα) για τους Τούρκους υπηκόους, όπως προβλέπει η συμφωνία της 18ης Μαρτίου μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας.

 Η υπουργός Άμυνας της Ολλανδίας, Jeanine HennisPlasschaert, εκπροσωπώντας το Συμβούλιο υπενθύμισε ότι η δήλωση στις 18 Μαρτίου επιτάχυνε μια υπάρχουσα διαδικασία, μετά από ένα οδικό χάρτη που εγκρίθηκε το 2013.

“Δεν είναι απλά ένα δώρο στον Πρόεδρο Ερντογάν ή μία παραχώρηση, αλλά κάτι από το οποίο όλοι θα ωφεληθούν τα εκατομμύρια των ευρωπαίων τουριστών και τα εκατομμύρια των Τούρκων, συμπεριλαμβανομένων των ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα”. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία “έχει ακόμη πολλή δουλειά να κάνει”. Η ομάδα εργασίας του Συμβουλίου για τις θεωρήσεις ξεκίνησε το νομοθετικό της έργο επί της πρότασης της Επιτροπής εκείνο το πρωί, συμπλήρωσε η κ. Hennis-Plasschaert.

Πάντως πηγές της Ευρωβουλής θεωρούν ότι αυτή η εξέλιξη αυτή δεν θα επηρεάσει την καλή πορεία της συμφωνίας για το προσφυγικό μεταξύ ΕΕ-Τουρκίας η οποία έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα. Όπως ανέφερε ο Επίτροπος Μετανάστευσης Δ. Αβραμόπουλος, οι αφίξεις έχουν μειωθεί από 6.000 ημερησίως πέρυσι τον Οκτώβριο σε 140 φέτος τον Απρίλιο.

Υπάρχουν και μερικοί που εκτιμούν ότι η αιφνιδιαστική ανακοινωση του Προέδρου της Ευρωβουλής ήταν μια καλή ευκαιρία για τον Σούλτς να «δείξει πυγμή» ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της Ευρωβουλής το 2017.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι αυτοί που ανησυχούν για αυτή την εξέλιξη ειδικά μετά την απομάκρυνση του Τούρκου Προέδρου Αχμέτ Νταβούτγολου.  Την προηγούμενη εβδομάδα ο σύμβουλος του Ερντογάν Burhan Kuzu,  είχε γράψει στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter ότι εάν η Ευρωβουλή λάβει την λάθος απόφαση τότε θα στείλουμε μετανάστες στην ΕΕ.

Σαράντης Μιχαλόπουλος-Μύρνα Νικολαΐδου