Ουκρανία: Λάθος επιλογές Στάινμαγερ και Νεχάμερ

Ο Σταϊνμάγερ είχε προγραμματίσει να ταξιδέψει στο Κίεβο μαζί με τους ομολόγους του της Πολωνίας, της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας την Τετάρτη για να δείξει την αλληλεγγύη της Γερμανίας προς την Ουκρανία. [Radek Pietruszka/EPA]

Ο πρόεδρος της Γερμανίας Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ αναγκάστηκε να ακυρώσει το ταξίδι του στο Κίεβο, καθώς οι ουκρανικές αρχές δήλωσαν την Τρίτη (12 Απριλίου) ότι δεν είναι ευπρόσδεκτος λόγω των υποτιθέμενων στενών δεσμών του με το Κρεμλίνο. Την ίδια στιγμή, ο Αυστριακός Καγκελάριος συνεχίζει να συγκεντρώνει πυρά για το ταξίδι του στη Μόσχα.

Ο Σταϊνμάγερ είχε προγραμματίσει να ταξιδέψει στο Κίεβο μαζί με τους ομολόγους του της Πολωνίας, της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας την Τετάρτη για να δείξει την αλληλεγγύη της Γερμανίας προς την Ουκρανία. Ωστόσο, η Ουκρανία τον απέρριψε δηλώνοντας ότι δεν είναι ευπρόσδεκτος.

«Ήμουν έτοιμος να το κάνω (το ταξίδι), αλλά προφανώς, και πρέπει να το αναγνωρίσω αυτό, δεν ήταν επιθυμητό στο Κίεβο», δήλωσε ο Σταϊνμάγερ στους δημοσιογράφους μετά τη συνάντησή του με τον Πολωνό πρόεδρο Αντρέι Ντούντα την Τρίτη (12 Απριλίου).

Ο Σταϊνμάγερ πίεσε για μια προσέγγιση με τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργός Εξωτερικών μεταξύ 2013 και 2017 και καθιέρωσε τη λεγόμενη «φόρμουλα Σταϊνμάγερ». Μετά από χρόνια αδιεξόδου στην εφαρμογή της συμφωνίας του Μινσκ -το κύριο πλαίσιο επίλυσης της σύγκρουσης στην Ουκρανία μετά την κρίση του 2014- ο Σταϊνμάγερ υιοθέτησε μια πιο διαλλακτική στάση έναντι της Ρωσίας.

Η φόρμουλα Σταϊνμάγερ ζητούσε τη διεξαγωγή εκλογών στις αυτονομιστικές περιοχές του Ντονμπάς, οι οποίες θα οδηγούσαν σε ένα ειδικό καθεστώς αυτοδιοίκησης για τα εδάφη αυτά.

Ενώ οι συμφωνίες αυτές έχουν πλέον καταστεί άνευ αντικειμένου λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία ακύρωσε τις συμφωνίες του Μινσκ, πολλοί Ουκρανοί πολιτικοί και διπλωμάτες εξακολουθούν να δυσανασχετούν μαζί του για την υποτιθέμενη συμφιλιωτική του προσέγγιση έναντι της Ρωσίας.

«Όλοι εδώ γνωρίζουμε τις στενές σχέσεις του Σταϊνμάγερ με τη Ρωσία, οι οποίες χαρακτηρίζονταν επίσης από τη φόρμουλα Σταϊνμάγερ», δήλωσε ο Αντρίι Μέλνικ διπλωμάτης,  στην εφημερίδα die Bild, προσθέτοντας ότι ο Σταϊνμάγερ δεν θα ήταν «ευπρόσδεκτος» αυτή τη στιγμή.

Ο Ουκρανός πρέσβης στο Βερολίνο, Αντρίι Μέλνικ, είχε ήδη ασκήσει έντονη κριτική στον Σταϊνμάγερ στις αρχές Απριλίου. «Για τον Σταϊνμάγερ, η σχέση με τη Ρωσία ήταν και παραμένει κάτι θεμελιώδες, ακόμη και ιερό, ό,τι κι αν συμβεί, ακόμη και ο πόλεμος δεν επηρέασε σημαντικά αυτή (τη σχέση)», δήλωσε ο Μέλνικ στην Tagesspiegel.

Μετά από αυτή την κριτική, ο Σταϊνμάγερ έκανε έκτοτε μια σημαντική στροφή στην αξιολόγησή του για τη Ρωσία. Σε συνέντευξή του στο ZDF στις 4 Απριλίου, αναγνώρισε για πρώτη φορά τα λάθη του κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργός Εξωτερικών, δηλώνοντας ότι είχε «παρεξηγήσει» τη Μόσχα.

«Κρατούσαμε γέφυρες στις οποίες η Ρωσία δεν πίστευε πλέον και για τις οποίες μας προειδοποιούσαν οι εταίροι μας», δήλωσε ο Σταϊνμάγερ.

«Αποτύχαμε με την κατασκευή ενός κοινού ευρωπαϊκού σπιτιού στο οποίο θα περιλαμβάνεται η Ρωσία», πρόσθεσε.

Ωστόσο, ενώ το Κίεβο απέρριψε προς το παρόν μια κρατική επίσκεψη του Σταϊνμάγερ, δεν απέκλεισε ότι ο Σταϊνμάγερ μπορεί να είναι ευπρόσδεκτος στο μέλλον. «Προς το παρόν δεν είναι ευπρόσδεκτος στο Κίεβο. Αν αυτό θα αλλάξει και πάλι, θα το δούμε», δήλωσε Ουκρανός διπλωμάτης στην εφημερίδα die Bild.

Αυτοβούλως ενήργησε ο Νεχάμερ;

Ο καγκελάριος της Αυστρίας δέχεται πυρά για το ταξίδι στη Μόσχα

Ο καγκελάριος Καρλ Νεχάμερ δέχεται πυρά για το πρόσφατο ταξίδι του στη Μόσχα για να συναντήσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, όχι μόνο λόγω της προφανής αποτυχίας του, αλλά και επειδή ενδέχεται να μην ενημέρωσε σχετικά τον πρόεδρο και τον αντικαγκελάριο του.

Ο Νεχάμερ, ο πρώτος δυτικός ηγέτης που συναντήθηκε με τον Πούτιν από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, συντόνισε το ταξίδι του με τις Βρυξέλες, την Άγκυρα και το Βερολίνο, αλλά άφησε στο σκοτάδι τον πρόεδρο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν και τον πράσινο αντικαγκελάριο Βέρνερ Κόγκλερ.

Την είδηση του ταξιδιού του μετέδωσε πρώτη η γερμανική ταμπλόιντ BILD, η οποία αργότερα πρόσθεσε ότι ούτε ο Βαν ντερ Μπέλεν ούτε ο Κόγκλερ είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για το ταξίδι. Ο Νεχάμερ συναντήθηκε με τον Βαν ντερ Μπέλεν μόνο κατά την επιστροφή του την Τρίτη (12 Απριλίου), ενώ ο Κόγκλερ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ενημερώθηκε για το ταξίδι λίγο αργότερα.

Το ίδιο το ταξίδι του Νεχάμερ επικρίθηκε για την έλλειψη επιτυχίας του και από την αυστριακή αντιπολίτευση. «Το ταξίδι στη Μόσχα ήταν προφανώς μια ατομική προσπάθεια και τελικά επίσης εντελώς άκαρπη», δήλωσε ο Γιοργκ Λέιχτφριντ, αντιπρόεδρος του μεγάλου κόμματος της αντιπολίτευσης SPÖ.

Ο Χέρμπερτ Κικλ, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος της αντιπολίτευσης FPÖ, αναφέρθηκε στο ταξίδι ως «μηχανορραφικό» αντιπερισπασμό από τις «εσωτερικές πολιτικές συμφορές» του κόμματος του Νεχάμερ, προσθέτοντας ότι φάνηκε σαν ο Νεχάμερ να ήταν «τηλεκατευθυνόμενος από την Ουκρανία». Το FPÖ, όπως και μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, θεωρείται φιλικό προς το Κρεμλίνο.

Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης εργαλειοποίησαν την επίσκεψη του Νεχάμερ πολύ λιγότερο απ’ ό,τι αρχικά περίμεναν οι παρατηρητές, αν και η επίσκεψη προβλήθηκε στην κρατική τηλεόραση και στις περισσότερες ρωσικές εφημερίδες, με αναφορές στο Βαλς της Βιέννης και αποκαλώντας τον Νεχάμερ «μη μόνιμη φιγούρα».