Οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ χαιρετίζουν την Ευρωπαϊκή Αμυντική στρατηγική, ενώ οι δισταγμοί παραμένουν

Η «Στρατηγική Πυξίδα» της ΕΕ, πρόκειται να «καθορίσει ένα κοινό στρατηγικό όραμα για την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ για τα επόμενα 5-10 χρόνια» καθώς προορίζεται να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ένωσης, υπό το πρίσμα των νέων απειλών που αντιμετωπίζει η ΕΕ. [European Union]

Οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ χαιρέτισαν το πρώτο σχέδιο της μελλοντικής αμυντικής στρατηγικής της Ένωσης. Ορισμένα κράτη μέλη, ωστόσο, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι πρόκειται να υπάρξουν τροποποιήσεις κατά τα επόμενα βήματα της διαδικασίας.

Η «Στρατηγική Πυξίδα» της ΕΕ, πρόκειται να «καθορίσει ένα κοινό στρατηγικό όραμα για την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ για τα επόμενα 5-10 χρόνια» καθώς προορίζεται να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ένωσης, υπό το πρίσμα των νέων απειλών που αντιμετωπίζει η ΕΕ.

Αργά τη Δευτέρα (15 Νοεμβρίου), οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ είχαν λάβει από κοινού την πρώτη ανάγνωση του εγγράφου, το οποίο συντάχθηκε από τη διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ (ΕΥΕΔ) και τις εθνικές υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι ηγέτες της ΕΕ είναι πιθανό να λάβουν μια τροποποιημένη έκδοση τον Δεκέμβριο, ενώ το τελικό έγγραφο πρόκειται να εγκριθεί τον Μάρτιο του επόμενου έτους, κατά τη διάρκεια της γαλλικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Δεν πρόκειται απλώς για «ένα ακόμη έγγραφο πολιτικής, αλλά για έναν οδηγό δράσης», δήλωσε ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ στους δημοσιογράφους μετά τη συνάντηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η νέα στρατηγική θα πρέπει να αποτελέσει το εφαλτήριο για να καταστεί η ΕΕ πάροχος ασφάλειας και πιο έτοιμη για να αντιδράσει σε κρίσεις και απειλές στο εγγύς περιβάλλον της.

«Αυτή η προσέγγιση υποστηρίχθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό από τους υπουργούς», δήλωσε ο Μπορέλ, προσθέτοντας ότι θα παρουσιάσει «τουλάχιστον» δύο ακόμη σχέδια μέσα στους επόμενους μήνες με βάση την ανατροφοδότηση από τα κράτη μέλη.

Διπλωμάτες της ΕΕ επιβεβαίωσαν ότι τα κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν «μάλλον θετικά» στο νέο σχέδιο.

«Είμαστε ευχαριστημένοι επειδή το έγγραφο είναι ρεαλιστικό αλλά ταυτόχρονα φιλόδοξο», δήλωσε πριν από τη συνεδρίαση ο υπουργός Άμυνας της Σλοβενίας Ματέι Τονίν, η χώρα του οποίου φιλοξενεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Σύμφωνα με διπλωμάτες της ΕΕ, δύο κράτη μέλη ζήτησαν να κατονομαστεί ρητά η Τουρκία ως απειλή στο τμήμα ανάλυσης απειλών του επικείμενου εγγράφου, που προορίζεται να διευκρινίσει τις προκλήσεις ασφαλείας για την Ένωση.

Ωστόσο, ορισμένες πρωτοβουλίες του σχεδίου των 28 σελίδων που διέρρευσε, δέχονται αρνητικά σχόλια λόγω του χάσματος μεταξύ των φιλοδοξιών της ΕΕ που ορίζονται στο έγγραφο, αλλά και των δυνατοτήτων που υπάρχουν σήμερα.

Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προτάσεις του προσχεδίου είναι η δημιουργία μιας κοινής στρατιωτικής δύναμης επέμβασης, με την ονομασία «EU Rapid Deployment Capacity», έως το 2025. Αυτή «θα επιτρέπει την ταχεία ανάπτυξη μιας αρθρωτής δύναμης έως 5.000 στρατευμάτων, συμπεριλαμβανομένων χερσαίων, εναέριων και θαλάσσιων στοιχείων».

Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Μπορέλ υπερασπίστηκε την ιδέα που προβλέπεται στο σχέδιο ως κατάλληλη για την αντιμετώπιση «υβριδικών» κρίσεων.

«Μια τέτοια ομάδα θα μπορούσε να υποστηρίξει προσωρινά τους εθνικούς φορείς μπροστά σε συγκεκριμένες καταστάσεις όπως αυτή που παρακολουθούμε στη Λευκορωσία, την Πολωνία και τη Λιθουανία», δήλωσε ο Μπορέλ. «Σήμερα, δεν διαθέτουμε τέτοιου είδους εργαλεία».

Από την άλλη πλευρά, η Πολωνία και η Λιθουανία εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με τη σχεδιαζόμενη αρθρωτή δύναμη έως και 5.000 στρατιωτών, η οποία προορίζεται για συγκεκριμένες αποστολές.

Οι ήδη υπάρχουσες ομάδες μάχης της ΕΕ, όπως επεσήμαναν, δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ λόγω διαφορών σχετικά με τη χρηματοδότηση.

«Υπήρξε ευρεία συναίνεση ότι η ικανότητα ταχείας αντίδρασης της ΕΕ θα πρέπει να βασίζεται στη βελτίωση των υφιστάμενων ομάδων μάχης, αλλά και σε συζητήσεις σχετικά με την ομοφωνία ή τη μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη αποφάσεων», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ στη EURACTIV.

Μαζί με τα άλλα κράτη της Βαλτικής και τη Δανία, η βασική τους γραμμή ήταν ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική αντίληψη της ΕΕ δεν θα πρέπει να είναι εις βάρος του ΝΑΤΟ, αλλά μάλλον συμπληρωματική.

Ερωτηθείς εκ νέου σχετικά με μια πιθανή επικάλυψη αρμοδιοτήτων, ο Μπορέλ ζήτησε τα σχέδια της ΕΕ να είναι στην πραγματικότητα «ένας τρόπος ώστε να γίνει το ΝΑΤΟ ισχυρότερο, μέσω μιας ισχυρότερης ΕΕ», μια ιδέα που σύμφωνα με τον ίδιο έχει λάβει υποστήριξη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν.

Το ζήτημα της Λευκορωσίας

Η ώθηση για μια πιο παγιωμένη ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική έρχεται εν μέσω αυξημένης ανησυχίας για την παρουσία ρωσικής στρατιωτικής δύναμης στην Ουκρανία και γύρω από αυτήν, εντάσεων στα σύνορα Πολωνίας-Λευκορωσίας και μιας νέας αναζωπύρωσης των μαχών κατά μήκος των συνόρων της Αρμενίας με του Αζερμπαϊτζάν.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ είχαν συμφωνήσει τη Δευτέρα να επιβάλουν νέο γύρο κυρώσεων στο καθεστώς του Μινσκ, οι οποίες αναμένεται να στοχεύσουν αεροπορικές εταιρείες και φορείς που εμπλέκονται στην οργάνωση του προγράμματος.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ δήλωσε την Τρίτη ότι η συμμαχία ανησυχεί για τη στρατηγική του ισχυρού άνδρα της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή των μεταναστών, υποστηρίζοντας στην Πολωνία.

«Ανησυχούμε βαθύτατα για τον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς Λουκασένκο χρησιμοποιεί ευάλωτους μετανάστες ως υβριδική τακτική εναντίον άλλων χωρών, ενώ θέτει σε κίνδυνο τις ζωές των μεταναστών», δήλωσε.

«Στεκόμαστε αλληλέγγυοι στο πλευρό της Πολωνίας και στους πληγέντες συμμάχους» – δήλωσε ο Στόλτενμπεργκ στους δημοσιογράφους, καθώς έφθανε για μια συνάντηση με τους υπουργούς Άμυνας της ΕΕ.