Κύπρος: Εδαφικό σε ναρκοπέδιο – ΠτΔ και Ακιντζί προχωρούν με κριτήρια

Το δυσκολότερο θέμα στις διαπραγματεύσεις θεωρείται σήμερα από όλους τους εμπλεκόμενους το εδαφικό και όπως πληροφορούμαστε αναμένεται να δοθεί σκληρή μάχη κατά τη διάρκεια της συζήτησής του από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον κατοχικό ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί. Η Λευκωσία, όπως πληροφορούμαστε, θα επιδιώξει να ξεκαθαρίσει το τοπίο στο εδαφικό μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου. Στην αντίπερα όχθη, ο Μουσταφά Ακιντζί θέλει να αποφύγει να μπει στα βαθιά, φοβούμενος αντιδράσεις στα κατεχόμενα. Παρόλο που δεν αναμένεται ότι το εδαφικό θα απασχολήσει τη σημερινή συνάντηση Αναστασιάδη και Ακιντζί, υπάρχουν κάποια δεδομένα τα οποία έχουν διαμορφωθεί από τις καταρχήν συζητήσεις που έγιναν σε επίπεδο διαπραγματευτών.

Συμφωνήθηκε να προχωρήσουν στη διαμόρφωση κριτηρίων, που είναι το πρώτο στάδιο, καθώς σε αυτή τη φάση δεν θα γίνουν συζητήσεις σε χάρτες για περιοχές και ποσοστά. Από τα κριτήρια θα διαφανούν σε μεγάλο βαθμό και τα ποσοστά και ο αριθμός εδαφών και προσώπων που θα επιστρέψουν. Παράλληλα θα υπάρξει και κατηγοριοποίηση (θρησκευτικοί χώροι, μνημεία κ.λπ.). Τα κριτήρια αφορούν, μεταξύ άλλων, στην ακτογραμμή, περιοχές με πυκνό πληθυσμό, με πολιτιστικά και θρησκευτικά χαρακτηριστικά, την παραγωγικότητα (της περιοχής). Περαιτέρω, έγινε μια πρώτη συζήτηση, παλαιότερα, για περιοχές ειδικού καθεστώτος, που θα βρίσκονται υπό την ομοσπονδιακή αρμοδιότητα. Η ελληνοκυπριακή πλευρά ενδιαφέρεται για την Καρπασία, μαρωνίτικα χωριά, μνημεία και μοναστήρια, ενώ η τουρκική για τη Λεύκα, τη Λουρουτζίνα και ενδεχομένως για περιοχές στην Πάφο.

Η ε/κ πλευρά αντιλαμβάνεται πως οι συζητήσεις θα πρέπει να καλύψουν τις εκατέρωθεν αντιλήψεις για το τι σημαίνει «ουσιαστική εδαφική αναπροσαρμογή». Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει ως στόχο οι εδαφικές αναπροσαρμογές να περιλαμβάνουν το σχέδιο Ανάν συν επιπρόσθετες περιοχές. Στην αντίπερα όχθη, η τουρκική πλευρά φαίνεται να επιδιώκει όπως επιστραφούν πολύ λιγότερα εδάφη από ό,τι προέβλεπε το σχέδιο Ανάν. Αυτή η προσέγγιση της τ/κ πλευράς συνδέεται και με την κατ΄ επανάληψη τοποθέτησή της για μη επιστροφή της Μόρφου, υποδεικνύοντας πως «τα δεδομένα έχουν αλλάξει επί του εδάφους». Μια θέση που, επίσης, έχει τεθεί από τους Τούρκους είναι αυτή που υποστηρίζει πως η γραμμή στο χάρτη πρέπει να είναι ευθεία! Όπως πληροφορούμαστε, όταν καταρχάς τέθηκε η προσέγγιση αυτή ανεπισήμως, τα Ηνωμένα Έθνη φάνηκε να συμφωνούν, «για λόγους διευκόλυνσης των συζητήσεων». Χωρίς την επιστροφή της Μόρφου δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία είναι η απάντηση της ε/κ πλευράς στην εμμονή των Τούρκων να διατηρήσουν την περιοχή υπό την κατοχή τους.

Στο παρά πέντε διεθνούς διάσκεψης

Υπάρχει συναντίληψη όπως συζήτηση επί χαρτών θα διεξαχθεί στο τέλος, στο παρά πέντε πριν από τη διάσκεψη για το θέμα των εγγυήσεων. Αν και στην τουρκική πλευρά επιχειρείται να προκληθεί σύγχυση ως προς την ατζέντα της νέας φάσης της διαδικασίας, από την ε/κ πλευρά επισημαίνεται πως όλα τα κεφάλαια είναι στο τραπέζι με στόχο να συζητηθούν εξαντλητικά. Κι αυτό περιλαμβάνει και το θέμα των εγγυήσεων και αυτό του εδαφικού. Πηγή των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε πως το εδαφικό θα μπει στα βαθιά στο παρά πέντε πριν από μια διεθνή διάσκεψη για το θέμα της ασφάλειας. Τότε οι συζητήσεις θα γίνουν έχοντας ενώπιον των πλευρών χάρτη. Αυτό που επίσης θα συζητηθεί είναι ο χρόνος που θα χρειαστεί για εφαρμογή των εδαφικών αναπροσαρμογών, ενώ είναι σαφές πως επηρεάζεται και το περιουσιακό.

X