Κυπριακό: Τριμερής χωρίς δεσμεύσεις

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης και ο κατοχικός ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί με τον Έσπεν Μπάρθ Άιντα.

Συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ στις 25 Σεπτεμβρίου, στη Νέα Υόρκη, επιστροφή στην Κύπρο για συνέχιση εντατικών διαπραγματεύσεων τον Οκτώβριο με στόχο τη γεφύρωση των διαφορών, σμίκρυνση τους στο ελάχιστο, ώστε να επιτρέψει τη σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης. Αυτό είναι το σενάριο της επόμενης ημέρας από την ολοκλήρωση της φάσης των διαπραγματεύσεων χθες. Βασικό στοιχείο και του κοινού ανακοινωθέντος είναι η εμπλοκή του Γενικού Γραμματέα στις προσπάθειες λύσης ενόψει και της αποχώρησής του στο τέλος του χρόνου (τον Οκτώβριο θα εκλεγεί ο νέος).

Παρόλο που η εικόνα που δόθηκε είναι αυτής της «συγκρατημένης ευφορίας», είναι σαφές πως ενώ υπάρχουν συγκλίσεις, παραμένουν και βασικές διαφορές. Με βάση και τη χθεσινή συνάντηση-συζήτηση και κοινό ανακοινωθέν- προκύπτουν τα εξής:

Πρώτον, εμπλοκή του Γ.Γ. μέσα σε ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα που αφορά τον ίδιο καθώς μετά τον Οκτώβριο θα πακετάρει και θα είναι υπό αναχώρηση.

Δεύτερον, τίθεται το ερώτημα εάν μπορούν να κλείσουν τα ανοικτά μέτωπα μέσα σε μερικούς μήνες, όπως αναφέρουν οι εμπλεκόμενοι. Εάν δεν υπάρξει επιδιαιτησία, την οποία απέρριψε χθες ο Πρόεδρος δημόσια, τότε τα τεχνητά χρονοδιαγράμματα δεν μπορούν να ισχύσουν, καθώς οι διαφορές και οι εκκρεμότητες είναι πολλές.

Τρίτον, σε σχέση με την πρόοδο και τις διαφορές, όπως περιγράφονται, εγείρονται εύλογα ερωτήματα. Αναφέρεται πως επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος σε πολλά από τα εκκρεμή θέματα στα κεφάλαια της διακυβέρνησης και του διαμοιρασμού της εξουσίας, της οικονομίας, των θεμάτων ΕΕ και του περιουσιακού. Αναγνωρίζεται, ωστόσο, ότι υπάρχουν «ορισμένες ουσιαστικές διαφορές παραμένουν ακόμη». Ποιες οι συγκλίσεις και ποιες οι διαφορές; Ακόμη σε σχέση με την ασφάλεια και το εδαφικό σημειώνεται ότι από αυτές τις αρχικές τοποθετήσεις έχει διαφανεί ότι οι απόψεις παραμένουν μακριά, τονίζεται ωστόσο ότι «υπάρχει σθεναρή αποφασιστικότητα για επίλυση (των διαφορών) τους κατά ένα αμοιβαία αποδεκτό τρόπο».

Δεν είναι ευχή που εκφράζεται ότι θα γεφυρωθούν οι διαφορές αλλά εκτίμηση. Αυτή η εκτίμηση στηρίζεται σε κάποια δεδομένα;

Της χθεσινής συνάντησης με τον Ακιντζί, είχε προηγηθεί συνάντηση του Προέδρου με τον Έσπεν Μπαρθ Άιντα και τους συνεργάτες του στο Προεδρικό, για να συζητήσουν περισσότερο θέματα που αφορούν το υπό διαμόρφωση σκηνικό στη Νέα Υόρκη. Στη συνέχεια, στη συνάντηση στον χώρο του παλιού αεροδρομίου, αρχικά ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο κατοχικός ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί συναντήθηκαν μόνο στην παρουσία του Έσπεν Μπαρθ Άιντα.

Μετά από αυτό, κλήθηκαν οι δύο διαπραγματευτές για συζήτηση θεμάτων που αφορούν το κεφάλαιο της Διακυβέρνησης. Η συνάντηση συνεχίσθηκε στην παρουσία όλων των συμβούλων και έγινε ουσιαστικά συζήτηση για την τελική διαμόρφωση του κοινού ανακοινωθέντος. Οι εμπλεκόμενοι είχαν ενώπιον τους προσχέδιο επί του οποίου προέβησαν σε σχόλια και συμφώνησαν σε αλλαγές.

Διαφορετική ανάγνωση του… ίδιου πλάνου

Με διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το αποτέλεσμα που διατυπώθηκε στο κοινό ανακοινωθέν παρουσιάσθηκαν Αναστασιάδης και Ακιντζί. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δήλωσε πως θα ζητηθεί ενεργότερη εμπλοκή του ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών στις διαπραγματεύσεις, ξεκαθαρίζοντας, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει ότι αποδίδεται επιδιαιτητικός ρόλος στον Μπαν Κι Μουν. Ο Πρόεδρος είπε επί τούτου ότι «σίγουρα αυτό δεν σημαίνει την απόδοση του όποιου επιδιαιτητικού ρόλου στον ΓΓ. Να το ξεκαθαρίσουμε.

Για αυτό και αναφέρεται στην ανακοίνωση ότι είναι μια διαδικασία η οποία ανήκει ή καθοδηγείται από τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων». Ο Πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι υπάρχει πρόοδος σε κάποια κεφάλαια των διαπραγματεύσεων και ότι παραμένουν οι διαφωνίες σε άλλες πτυχές του Κυπριακού. Τόνισε επίσης ότι «εάν υπάρξει από πλευράς των συμπατριωτών μας Τ/κ κατανόηση στις δικές μας ανησυχίες, όπως εμείς επιδεικνύουμε κατανόηση για τις δικές τους ανησυχίες, υπάρχει προοπτική να πετύχουμε αυτό που όλος ο κυπριακός λαός επιδιώκει». Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανακοίνωσε ότι με την επάνοδό του από τις ΗΠΑ θα ενημερώσει μέσω δημοσιογραφικής διάσκεψης ολόκληρο τον κυπριακό λαό.

Ο Μουσταφά Ακιντζί είπε σε δηλώσεις του είπε ότι κατά τη συνάντηση με τον ΓΓ του ΟΗΕ θα ζητηθεί εντατικοποίηση του ρόλου του Οργανισμού και επεσήμανε ότι και ο ίδιος ο Μπαν Κι Μουν έχει ένα χρονοδιάγραμμα. Επαναλαμβάνοντας τα ρίσκα που θα υπάρξουν σε περίπτωση που η λύση του Κυπριακού παραταθεί για το 2017, ανέφερε ότι πρέπει να σχεδιαστούν καλά οι προσεχείς μήνες σημειώνοντας ότι αυτή θα είναι και η δική του προσδοκία κατά τη συνάντηση της 25ης Σεπτεμβρίου. Είπε πως όλες οι πλευρές επαναβεβαίωσαν τον στόχο της επίτευξης λύσης στο Κυπριακό εντός του 2016 και αυτό θα διαβιβαστεί και στον ΓΓ του ΟΗΕ.

«Δεν θα υπάρξουν εκπλήξεις στη Ν. Υόρκη»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ενημέρωσε τους αρχηγούς των κομμάτων με βάση έγγραφο πενήντα σελίδων που είχε ενώπιόν του και αφορούσε τα όσα συζητήθηκαν τους τελευταίους δεκαέξι μήνες στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό. Με βάση, λοιπόν, το λεπτομερές κείμενο, ο Πρόεδρος αναφέρθηκε σε όλα τα κεφάλαια, στις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις, ενώ προέβη και σε σχόλια για διαφοροποιήσεις που έγιναν στην πορεία ως αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης. Το κλίμα στη σύνοδο, στην οποία συμμετείχαν όλα τα κόμματα, ήταν καλό και στη διάρκεια της ενημέρωσης τέθηκαν από τους αρχηγούς των κομμάτων πολλές διευκρινιστικές ερωτήσεις.

Από τις ερωτήσεις που τέθηκαν προδήλως προκύπτει ποιοι εκφράζουν διαφωνίες και ποιοι επιφυλάξεις. Σε σχέση με την τριμερή συνάντηση της Νέας Υόρκης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε πως θα είναι διάρκειας σαράντα πέντε λεπτών και πως δεν θα έχει συνέχεια. Δηλαδή θα γίνει μόνο μια συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα. Περαιτέρω, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεσμεύθηκε πως δεν θα καταγραφούν συγκλίσεις, ούτε επόμενα βήματα. Δεν θα δεχθεί ενδιάμεση συμφωνία ούτε χρονοδιαγράμματα.

Με βάση την ανάγνωση του κειμένου, προκύπτει πως υπάρχουν πολλές διαφωνίες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και είναι πεποίθηση όλων πως δύσκολα θα επιτευχθεί συμφωνία μέχρι το τέλος του 2016, όπως αναφέρθηκε και χθες από τους εμπλεκόμενους στη διαδικασία. Υπάρχουν, όπως ελέχθη από τον Γενικό Γραμματέα του ΑΚΕΛ, 103 ανοικτά θέματα (συντάγματα, δημόσιοι υπάλληλοι, αποναρκοθέτηση). Στα θέματα της οικονομίας της λύσης, με βάση την ενημέρωση προκύπτει πως η τουρκική πλευρά και συγκεκριμένα η ψευδοκυβέρνηση δεν δίνει στοιχεία στους Οργανισμούς που κάνουν τις μελέτες.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ερωτηθείς μετά τη συνεδρίαση αν έχει καθησυχάσει τα κόμματα, είπε ότι «δεν είναι από μένα που εξαρτάται αν θα καθησυχάσουν ή όχι. Έδωσα μια σαφέστατη εικόνα για το πού βρισκόμαστε και συνεπώς στην καλοπιστία του καθενός εναπόκειται». Κληθείς να πει αν τον έχουν βοηθήσει τα κόμματα με τις εισηγήσεις τους, ο Πρόεδρος δήλωσε ότι «πάντοτε είναι χρήσιμες οι όποιες οπωσδήποτε παρεμβολές, αρκεί να κατανοούμε όλοι ότι δεν υπάρχουν κάποιοι που έχουν παραπάνω προνόμια στο Εθνικό Συμβούλιο. Και ο νοών νοείτω».

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, είπε πως για την τριμερή της Νέας Υόρκης ξεκαθάρισε ότι δεν θα δοθούν δεσμεύσεις. Επεσήμανε ακόμη πως έχουν ζητήσει τα πρακτικά των συνομιλιών για να τα μελετήσουν. Αυτό που έχει ξεκαθαρίσει, είπε, είναι ότι υπάρχουν 103 ανοιχτά θέματα που πρέπει να επιληφθούν τα Ηνωμένα Έθνη.

Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, δήλωσε πως «ο πρόεδρος επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια χωρίς ερωτήσεις. Δίκη μας παράκληση να δώσουν τα έγγραφα των συνομιλιών στα κόμματα για να μας δοθεί χρόνος για ερωτήσεις». Ο κ. Παπαδόπουλος δήλωσε ότι δεν δικαιολογείται η ωραιοποιημένη εικόνα που δίνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, αναφερόμενος στην ενημέρωση εξέφρασε τις επιφυλάξεις του κόμματός του, και την εκτίμηση ότι υπάρχουν κάποια άκρως επικίνδυνα σημεία. «Χρειάζονται βελτιώσεις», επεσήμανε ο κ. Σιζόπουλος. Εξέφρασε, επίσης, επιφυλάξεις για ενδεχόμενο να υπάρξουν δεσμεύσεις στη Νέα Υόρκη.

Ο πρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών, Γιώργος Λιλλήκας, ανέφερε πως το κόμμα έχει ανησυχίες και διαφωνίες τις οποίες θα διατυπώσει όταν θα έλθει η ώρα. Ανέφερε πως τα κόμματα δεν είναι πλήρως ενημερωμένα, σημειώνοντας ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση (στις διαπραγματεύσεις) σε σοβαρά θέματα.

Ο πρόεδρος των Οικολόγων, Γιώργος Περδίκης, δήλωσε πως δεν είναι ευχαριστημένος από την ενημέρωση. Υποστήριξε δε πως έγιναν υποχωρήσεις στο κεφάλαιο της Διακυβέρνησης.

Ο πρόεδρος του ΕΛΑΜ, Χρίστος Χρίστου, εξέφρασε την πλήρη διαφωνία του με τις συνομιλίες και ζήτησε επαναχάραξη τακτικής. Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.

⦁ Η ΕΔΕΚ, μετά την προχθεσινή αποχώρησή της από τη σύσκεψη του Προεδρικού, αποφάσισε στα συλλογικά της όργανα να συμμετέχει χθες ο Πρόεδρός της στη σύνοδο αρχηγών.
⦁ Στη χθεσινή σύσκεψη παρόντες ήταν και οι πρώην Πρόεδροι Χριστόφιας και Βασιλείου.

X