Η εκλογική ήττα του Τσέχου Πρωθυπουργού «πλήγμα» για το συντηρητικό Βίσεγκραντ

Σύμφωνα με τον Μπερίνεκ, η ήττα του Μπάμπις έχει ευρύτερες επιπτώσεις που φθάνουν μέχρι την Αυστρία, όπου ο μέχρι πρότινος - επίσης συντηρητικός - Καγκελάριος Σεμπάστιαν Κούρτς αναγκάστηκε σε παραίτηση υπό το φως σκανδάλων. [EPA-EFE/MARTIN DIVISEK]

Ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις και ο Ούγγρος ομόλογός του Βίκτορ Ορμπάν είναι αυστηροί επικριτές των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και συχνά θέτουν εν αμφιβόλω συνολικά το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Ωστόσο, η ήττα του Μπάμπιτς στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές θα μπορούσε να βλάψει τις σχέσεις μεταξύ των δυο πρωτευουσών.

«Η ήττα του Μπάμπις θα αποδυναμώσει τον σύνδεσμο μεταξύ Πράγας και Βουδαπέστης. Αυτό μπορεί να υπονομεύσει περαιτέρω τη συνεργασία στο Βίσεγκραντ όπως τη γνωρίζουμε αυτήν τη στιγμή – με τον Βίκτορ Όρμπαν να είναι ο κυρίαρχος παίκτης», δήλωσε ο Ζντένικ Μπερίνεκ, διευθυντής του think tank EUROPEUM.

Σύμφωνα με τον Μπερίνεκ, η ήττα του Μπάμπις έχει ευρύτερες επιπτώσεις που φθάνουν μέχρι την Αυστρία, όπου ο μέχρι πρότινος – επίσης συντηρητικός – Καγκελάριος Σεμπάστιαν Κούρτς αναγκάστηκε σε παραίτηση υπό το φως σκανδάλων.

Συχνά στο παρελθόν, η Αυστρία συντάχθηκε με τις χώρες του Βίζεγραντ σε πολλά ευρωπαϊκά θέματα, όπως η σκληρή στάση στο μεταναστευτικό, επηρεάζοντας ή και μπλοκάροντας πρωτοβουλίες σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.

«Η παραίτηση του Σεμπάστιαν Κουρτς θα κάνει λιγότερο πιθανό τον σχηματισμό ad-hoc ψηφοφοριών και διαπραγματευτικών ομάδων της Κεντρικής Ευρώπης», υπογράμμισε ο Μπερίνεκ.

Ωστόσο παρά την ήττα του Μπάμπις, λαϊκιστές και ακροδεξιά κόμματα θα έχουν ισχυρή φωνή στα πολιτικά δρώμενα της Τσεχίας, ανεξάρτητα από τη νίκη του λεγόμενου «δημοκρατικού μπλοκ» που σχηματίστηκε από τους κεντροδεξιούς και κεντροαριστερούς συνασπισμούς.

Το κόμμα ANO του Μπάμπις δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, αλλά θα διατηρήσει την ισχυρή του θέση στο κοινοβούλιο της Τσεχίας.

Επιπλέον, τα ακροδεξιά κόμματα σημείωσαν αυξημένα ποσοστά στις εκλογές της 8ης Οκτωβρίου.

«Τα κόμματα που είναι ανοιχτά εχθρικά προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ κέρδισαν περίπου το 15% των ψήφων – οι Τσέχοι είναι τελικά ένα από τα πιο ευρωσκεπτικιστικά έθνη», δήλωσε ο Μπερνέκ. Ωστόσο, μόνο ένα ακροδεξιό κόμμα-η Ελευθερία και η Άμεση Δημοκρατία (ID)-έφτασε το όριο του 5% και μπήκε στο Τσεχικό Κοινοβούλιο.

Περιπλοκή με την υγεία του Τσέχου Προέδρου

Στην Πράγα, κορυφαίοι αξιωματούχοι του κόμματος του Μπάμπις (ANO) επιβεβαίωσαν είναι έτοιμοι να καθίσουν στα έδρανα της αντιπολίτευσης μετά την εκλογική ήττα.

Ο νικηφόρος συντηρητικός συνασπισμός SPOLU (Μαζί) με τους κεντροαριστερούς Πειρατές και Δήμαρχους & Ανεξάρτητους έχουν ήδη υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας και μπορούν να εξασφαλίσουν 108 έδρες από τις 200 του τσεχικού κοινοβουλίου.

Ωστόσο, τα πράγματα περιπλέκουν καθώς ο Τσέχος Πρόεδρος είναι αυτός που δίνει την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο Μπάμπις είπε την Τρίτη ότι ο πρόεδρος Μίλος Ζέμαν – γνωστός για τα φιλορωσικά του συναισθήματα- του είχε υποσχεθεί ότι θα του δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.

«Μου το είπε επανειλημμένα και θα εξαρτηθεί από εμένα εάν θα το αποδεχτώ».

Πάντως κανένα κόμμα δεν θέλει να συνεργαστεί με τον Μπάμπις.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας του Τσέχου προέδρου. Ο Ζέμαν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε στρατιωτικό νοσοκομείο, ανίκανος να προβεί σε κάποιο σχόλιο για την κατάσταση. Ο εκπρόσωπος του προέδρου είπε ότι το προεδρικό γραφείο θα εκδώσει σχετική ανακοίνωση την Τετάρτη.

Εν τω μεταξύ, η Τσεχική Γερουσία ανησυχεί για την ικανότητα του Ζέμαν να εκτελέσει τα επίσημα καθήκοντά του.

Ο πρόεδρος της Γερουσίας είπε ότι θα ζητήσει από το Προεδρικό γραφείο περισσότερες πληροφορίες για την υγεία του Ζέμαν.

Κορυφαίοι εμπειρογνώμονες συνταγματικού δικαίου προτείνουν στο κοινοβούλιο της Τσεχίας να ενεργοποιήσει το άρθρο 66 του συντάγματος και να περάσει ψήφισμα που δνα ηλώνει ότι ο πρόεδρος δεν μπορεί να εκτελέσει τα καθήκοντά του.

(Aneta Zachová | EURACTIV.cz)