Η ΕΕ πιέζει για την επέκταση των κυρώσεων σε αεροπορικές εταιρείες που «εμπλέκονται σε κυκλώματα παράνομης διακίνησης ανθρώπων» μέσω Λευκορωσίας

«Η Πολωνία ή η Γερμανία δεν μπορούν να το χειριστούν το θέμα αυτό μόνες τους», δήλωσε ο υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ στη Bild, καλώντας την ΕΕ να «σταθεί ενωμένη». [EPA-EFE/POLAND'S MINISTRY OF NATIONAL]

Αρκετοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ ζήτησαν να επιβληθούν εκτεταμένες κυρώσεις εις βάρος του Μινσκ το βράδυ της Δευτέρας (8 Νοεμβρίου), καθώς οι εντάσεις στα σύνορα της Λευκορωσίας με την Πολωνία αυξάνονται λόγω του μεγάλου αριθμού μεταναστών που επιχειρούν να διασχίσουν τα σύνορα της ΕΕ.

Η Πολωνία ενίσχυσε τα μέτρα ασφαλείας στα σύνορά της με τη Λευκορωσία τη Δευτέρα (8 Νοεμβρίου), αφού μετανάστες συγκεντρώθηκαν στην περιοχή με την ελπίδα να περάσουν στο πολωνικό έδαφος.

Ερωτηθείς από τη EURACTIV για μια εκτίμηση, ένας Πολωνός συνοριοφύλακας το πρωί της Τρίτης (9 Νοεμβρίου) μίλησε για «ορισμένες χιλιάδες» μεταναστών οι οποίοι βρίσκονται στην πολωνο-λευκορωσική συνοριακή περιοχή.

Η Βαρσοβία προειδοποίησε επίσης ότι χιλιάδες άλλοι βρίσκονται καθ’ οδόν και πως οι μελλοντικές προσπάθειες παραβίασης των συνόρων της θα μπορούσαν να είναι «κατά βάσιν ένοπλες» . Το πολωνικό υπουργείο Εσωτερικών δήλωσε ότι κατέστειλε αρκετές απόπειρες παραβίασης των συνόρων ,αλλά η κατάσταση είναι υπό έλεγχο.

Την ίδια ώρα, «η διασυνοριακή κυκλοφορία εμπορευμάτων και ανθρώπων στο ‘χτυπημένο’ πέρασμα της Kuznica θα σταματήσει από νωρίς το πρωί της Τρίτης», ανακοίνωσε η συνοριοφυλακή της Πολωνίας.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κάλεσε τα κράτη μέλη της ΕΕ να «εγκρίνουν επιτέλους το καθεστώς επιβολής εκτεταμένων κυρώσεων κατά των αρχών της Λευκορωσίας που ευθύνονται για αυτή την υβριδική επίθεση».

Δύο κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ – ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς και ο επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ – θα μεταβούν στις κύριες χώρες προέλευσης των μεταναστών για να «διασφαλίσουν ότι [οι χώρες προέλευσης] θα δράσουν έτσι ώστε οι πολίτες τους να μην πέσουν στην παγίδα των αρχών της Λευκορωσίας», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η επιβολή κυρώσεων στις αεροπορικές εταιρείες στο τραπέζι

Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η ΕΕ «θα διερευνήσει τον τρόπο επιβολής κυρώσεων, συμπεριλαμβάνοντας μέσω μαύρης λίστας, τις αεροπορικές εταιρείες τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται στην παράνομη διακίνηση ανθρώπων».

Επίσης θα επιχειρήσει από κοινού με τους φορείς του ΟΗΕ να αποτρέψει την ανθρωπιστική κρίση στη εν λόγω συνοριακή ζώνη.

Τα λόγια της επαναλήφθηκαν από την Ευρωπαία Επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων Ίλβα Γιόχανσον, η οποία πρόσθεσε μάλιστα ότι είναι «επείγουσα προτεραιότητα της ΕΕ να σταματήσει την τροφοδοσία από το αεροδρόμιο του Μινσκ».

Η ιδέα είχε τεθεί για πρώτη φορά πριν από το καλοκαίρι από την Λιθουανία. Τον Ιούλιο, μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών της Gabrielius Landsbergis επιβεβαίωσε στη EURACTIV ότι επίσημοι φορείς, όπως αεροπορικές εταιρείες και τουριστικά γραφεία, εμπλέκονται στην οργανωμένη παράνομη διακίνηση ανθρώπων μέσω της Λευκορωσίας.

«Η συμμετοχή στην παράνομη διακίνηση ανθρώπων είναι παντού – και αν μπορούμε να εντοπίσουμε ποιος το κάνει αυτό, ειδικά αν πρόκειται για επίσημο φορέα, τότε μπορούν να του επιβληθούν κυρώσεις», δήλωσε τότε ο Landsbergis.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Μπορέλ τη Δευτέρα, ο Λιθουανός υπουργός εξωτερικών ζήτησε να επεκταθούν αυτές και κατά των αεροδρομίων της Λευκορωσίας.

«Όλες οι αεροπορικές εταιρείες του κόσμου πρέπει να καταλάβουν ότι πετώντας προς τη Λευκορωσία , συνεργάζονται με ένα εγκληματικό καθεστώς», είπε.

Ένας προηγούμενος γύρος κυρώσεων που επιβλήθηκε τον Ιούνιο έπληξε τους βασικούς τομείς παραγωγής: του χλωριούχου καλίου (ποτάσας), του πετρελαίου και του καπνού της χώρας. Οι τωρινές κυρώσεις της ΕΕ στοχεύουν επιπλέον 166 αξιωματούχους του καθεστώτος της Λευκορωσίας, συμπεριλαμβανομένου του Λουκασένκο και δύο από τους γιους του.

«Δεν θα διστάσουμε να υιοθετήσουμε κυρώσεις, αν χρειαστεί, κατά εταιρειών και χωρών που εμπλέκονται με λαθρέμπορους», είχε προειδοποιήσει ο Μπορέλ ήδη στα μέσα Οκτωβρίου.

«Οι μετανάστες εφοδιάζονται με βίζες, αεροπορικά εισιτήρια και ένα αεροσκάφος είναι έτοιμο να τους μεταφέρει στο Μινσκ, από όπου μεταφέρονται στα σύνορα της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Πολωνίας», είχε πει τότε.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη είναι μέχρι στιγμής επιφυλακτικά ως προς το επόμενο βήμα.

Ένα πέμπτο πακέτο κυρώσεων βρίσκεται στα σκαριά, ενώ πιο συγκεκριμένες προτάσεις είναι πιθανό να παρουσιαστούν στην προγραμματισμένη συνάντηση των υπουργών εξωτερικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.

Συζήτηση για το τείχος στα σύνορα

Εν τω μεταξύ, η Γερμανία, που σαν γείτονας της Πολωνίας έχει δει μια κατακόρυφη αύξηση στις εισροές μεταναστών από τη Λευκορωσία στα ανατολικά της σύνορα, έχει καλέσει πρωτύτερα την ΕΕ να «αναλάβει δράση» για αναχαίτιση της ροής αυτής από τη Λευκορωσία.

Μόνο τον Οκτώβριο, ο αριθμός τους ανήλθε σε σχεδόν 5.000, σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές. Το γεγονός αυτό ώθησε την κυβέρνηση του Βερολίνου να προχωρήσει στην ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων και την ανάπτυξη επιπλέον σωμάτων ασφαλείας.

«Η Πολωνία ή η Γερμανία δεν μπορούν να το χειριστούν το θέμα αυτό μόνες τους», δήλωσε ο υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ στη Bild, καλώντας την ΕΕ να «σταθεί ενωμένη».

«Πρέπει να βοηθήσουμε την πολωνική κυβέρνηση να προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα. Αυτό είναι στην πραγματικότητα καθήκον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τους απευθύνω λοιπόν, τώρα έκκληση να αναλάβουν δράση», δήλωσε υποστηρίζοντας παράλληλα την απόφαση της Πολωνίας να κατασκευάσει τείχος στα σύνορα.

Δώδεκα κράτη μέλη της ΕΕ είχαν ζητήσει από τις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο να πληρώσουν για φράγματα που θα εμπόδιζαν την είσοδο παράνομων μεταναστών στο μπλοκ. Ωστόσο, ο ισχύων Κώδικας Συνόρων Σένγκεν της ΕΕ δεν προβλέπει επί του παρόντος ένα φυσικό φράγμα ως μέτρο για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Οι Βρυξέλλες έχουν μέχρι στιγμής αποφύγει να χρηματοδοτήσουν συνοριακά τείχη για τα κράτη μέλη, επιμένοντας ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο τους επιτρέπει να χρησιμοποιούν κονδύλια του προϋπολογισμού της ΕΕ μόνο για «συστήματα διαχείρισης των συνόρων».