Η Αφρική υποδέχεται με ανάμεικτα συναισθήματα το Γερμανικό «Σχέδιο Μάρσαλ»

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης Γκέρντ Μίλερ. [Kigali/Flickr]

Το υπό εκπόνηση «Σχέδιο Μάρσαλ» της Γερμανίας για την Αφρική καλωσορίστηκε τόσο με αισιοδοξία όσο και σκεπτικισμό, με τους υποστηρικτές του να το χαιρετίζουν ως θεραπεία για τα διαχρονικά αναπτυξιακά προβλήματα της Αφρικής και τους σκεπτικιστές να αναρωτιούνται για τις πραγματικές προθέσεις της Γερμανίας, όπως μεταφέρει η EurActiv Γερμανίας.

Το αρχικό Σχέδιο Μάρσαλ εκπονήθηκε από τις ΗΠΑ και σκόπευε στην ανάνηψη των ευρωπαϊκών οικονομιών μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο με κόστος περίπου στα 100 δις δολάρια. Το σχέδιο, το οποίο εφαρμόστηκε σε τέσσερα χρόνια, συνόδευσε την γρηγορότερη περίοδο οικονομικής ανάπτυξης στην ιστορία της Ευρώπης η οποία είδε τη βιομηχανική της παραγωγή να εκτινάσσεται κατά 35%.

Η Γερμανία θέλει τώρα να μεταφέρει ένα παρόμοιο σχέδιο στην Αφρική, με την προοπτική δημιουργίας ενός περιβάλλοντος ευκαιριών κυρίως  για  τη νεολαία της Αφρικής, αναφορικά με την παροχή κινήτρων για να μείνουν και να βρουν εργασία στις πατρίδες τους από το να αναζητήσουν εργασία στην Ευρώπη.

Αντιμετωπίζεται ως μια προσπάθεια συγκράτησης της χωρίς άνευ προηγουμένου μεταναστευτικής ροής μεταναστών στη Γερμανία, η οποία ακολούθησε την πολιτική ανοιχτών θυρών για τους προσφυγές. Σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, σχεδόν 160.000 Αφρικανοί διέσχισαν την Μεσόγειο μέχρι τώρα αυτήν τη χρονιά και 4.220 πέθαναν προσπαθώντας.

Η Γερμάνια επιθυμεί να βάλει ένα τέρμα σε αυτήν την κατάσταση με την πρότασή της. Σύμφωνα με τον Υπουργό Ανάπτυξης Γκέρντ Μίλερ, ο οποίος ζήτησε από τις ανεπτυγμένες χώρες να υποστηρίξουν το σχέδιο, είναι η σωστή στιγμή για την εισαγωγή ενός νέου μοντέλου για την Αφρική πέρα από την αναπτυξιακή βοήθεια, αν όλα τα έθνη επιθυμούν αντιμετωπίσουν τη μεταναστευτική κρίση, η οποία όπως ανέφερε έχει οδηγήσει εκατομμύρια Αφρικανούς στο να καταφύγουν στην Ευρώπη.

Τα σημαντικότερα πεδία του σχεδίου αφορούν την εκπαίδευση, τη νεολαία, την οικονομία και το κράτος δικαίου. Η κριτική επί του σχεδίου εδράζεται στο γεγονός ότι συγκρίνει ανόμοια πράγματα. Ο Τζεικομπ Καενια, πολιτικός επιστήμονας από την Κένυα, υποστηρίζει ότι το σχέδιο πάσχει ως προς το σκεπτικό του με το να συγκρίνει την κατάσταση στην Αφρική με το τι συνέβη στην Ανατολική Ευρώπη μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Οι συνθήκες που επικρατούσαν την περίοδο εφαρμογής του Σχεδίου Μάρσαλ το 1948 και του τι προσπαθεί να εισαγάγει η Γερμάνια τώρα είναι εντελώς διαφορετικές. Η Αφρική του 21ου αιώνα χρειάζεται σοβαρές και πολύπλευρες προσεγγίσεις για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που την καταδυναστεύουν, μέρος των οποίων θα προέρχονται από τις ίδιες τις χώρες. Αυτό το σχέδιο θα είναι μια παταγώδης αποτυχία», επέμεινε ο Καενια.

Ο Δρ. Νασιμπ Μαπούντα, ειδικός στα ζητήματα διπλωματίας με έδρα την Τανζανία, συμφώνησε, υποστηρίζοντας ότι η Γερμάνια δρα με βάση τα συμφέροντά της αναφορικά με τον περιορισμό της μετανάστευσης και προειδοποίησε ότι το Βερολίνο θα καθορίζει τις προτεραιότητες των δαπανών, γεγονός το οποίο μπορεί να μην συμβαδίζει με τις πραγματικές ανάγκες της Αφρικής.

Ο Καένια προσέθεσε ότι κάθε έθνος της Αφρικής έχει τα δικά του ιδιαίτερα προβλήματα και τις δικές του προτεραιότητες, και ότι το σχέδιο θα αντιμετωπίσει αντιξοότητες αν γενικοποιήσει τα διάφορα προβλήματα της ηπείρου. «Οι προτεραιότητες διαφέρουν σε πολλές αφρικανικές χώρες, όπως και τα προβλήματα. Δεν αποφασίζεις ποια λύση θα αντιστοιχεί στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν 54 έθνη. Κάθε πρόβλημα απαιτεί το δικό του σχέδιο και αυτό είναι το σημείο που του σχέδιο Μάρσαλ αποτυγχάνει. Μετά υπάρχει το πρόβλημα της κατανομής των πόρων, η οποία κατά παράδοση, δεν καταλήγει εκεί που πρέπει και μια ενδεχόμενη λύση θα πρέπει να εξασφαλίζει τη δικαιοσύνη ως προς αυτό» είπε ο πολιτικός επιστήμονας.

Αλλά οι υποστηρικτές του σχεδίου είπαν ΄το σχέδιο αυτό είναι ακριβώς αυτό που περίμενε η Αφρική και ότι η στοχοπροσήλωση στη δημιουργία θέσεων εργασίας όχι μόνο θα ενδυναμώσει τους νέους Αφρικανούς αλλά θα αποτελέσει τον πρόδρομο για άλλες κρίσιμες οικονομικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων της αύξησης των εμπορικών δραστηριοτήτων, της μείωσης των εισαγωγών και της βελτίωσης των σχέσεων με την Ευρώπη.

«Είναι ένα μοναδικό και εναλλακτικό μοντέλο το οποίο αλλάζει τον τρόπο που ξέραμε μέχρι τώρα, με το να μετατρέψει τους Αφρικανούς από αποδέκτες βοήθειας σε εταίρους με την προοπτική να τους ενδυναμώσει και να τους δώσει την ευκαιρία να αυξήσουν την συμμετοχή τους στο διεθνές εμπόριο», είπε ο οικονομολόγος Ματίας Οκιεμο από το Ναϊρόμπι.

Με το σχέδιο έτοιμο τώρα να επανακαθορίσει τις Αφρο-Γερμανικές σχέσεις από απλά αυτές της αναπτυξιακής βοήθειας σε μια συνολική στρατηγική για την οικονομική ενδυνάμωση οποία θα προέλθει από τις ίδιες τις χώρες, εναπόκειται πλέον στους Αφρικανούς αν θα αγκαλιάσουν την ιδέα.

X