AUKUS – Φόβοι Βρυξελλών ότι «παρασύρονται» σε σύγκρουση με Κίνα

Η συμφωνία Αυστραλίας-ΗΠΑ-Βρετανίας προκάλεσε αναστάτωση στις Βρυξέλλες. [EPA-EFE/MICK TSIKAS]

Φόβους ότι ΗΠΑ και Βρετανία με την αμυντική τους συμφωνία με την Αυστραλία στον Ειρηνικό επιδιώκουν συγκρουσιακή σχέση με την Κίνα και θέλουν να παρασύρουν και τους Ευρωπαίους σε αυτό το παιχνίδι μέσω του ΝΑΤΟ, εξέφρασαν αξιωματούχοι της Κομισιόν που μίλησαν στο EURACTIV στις Βρυξέλλες.

Ανταπόκριση από Βρυξέλλες

Το κλίμα στις Βρυξέλλες είναι βαρύ και οι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν τους «κάρφωσε πισώπλατα» δύο φορές μέσα σε σχεδόν ένα μήνα.

«Πρώτα είχαμε την απροειδοποίητη και ξαφνική αποχώρηση από το Αφγανιστάν […] μετά έρχεται αυτή η συμφωνία που μαγειρεύεται εδώ και καιρό και καμία από τις τρεις χώρες δεν μπήκε στη διαδικασία να μας ειδοποιήσει», τόνισε μια πηγή της Κομισιόν στο EURACTIV.

«Στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, ο Μπάιντεν υποσχέθηκε διαφανή συνεργασία με την Ευρώπη στη μετά-Τραμπ εποχή […] γεννιούνται πλέον ζητήματα αξιοπιστίας», πρόσθεσε η πηγή.

Μια δεύτερη πηγή υπογράμμισε ότι ο κύριος φόβος είναι ότι οι Ευρωπαίοι ουσιαστικά θα συρθούν σε συγκρουσιακή σχέση με την Κίνα από την πίσω πόρτα του ΝΑΤΟ. «Φανταστείτε να γίνει κάποιο επεισόδιο στον Ειρηνικό με βρετανικά και κινεζικά πλοία και το Λονδίνο ζητήσει την ενεργοποίηση του άρθρου 5 της βορειοατλαντικής Συμμαχίας […] οι Ευρωπαίοι θα κληθούν να συνδράμουν», τόνισε ο αξιωματούχος.

Το άρθρο 5 αφορά στην αρχή της συλλογικής άμυνας και βρίσκεται στο επίκεντρο της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ. Συλλογική άμυνα πρακτικά σημαίνει ότι μια επίθεση εναντίον ενός Συμμάχου θεωρείται ως επίθεση εναντίον όλων των Συμμάχων.

Ο Μπάιντεν «δεν ξέχασε» τι έκανε η Ευρώπη

Οι Βρυξέλλες θεωρούν επίσης και ότι η χρονική συγκυρία διόλου τυχαία δεν είναι. Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός έχει παραλύσει εν αναμονή των γερμανικών εκλογών την επόμενη εβδομάδα αλλά και τις επερχόμενες γαλλικές εκλογές τoν ερχόμενο Απρίλη.

Αν και επισήμως η Κομισιόν θέλει να υποβαθμίσει ως «διμερές» το ζήτημα της ακύρωσης του συμβολαίου προμήθειας γαλλικών υποβρυχίων στην Αυστραλία, κύκλοι εκτιμούν ότι η ευρωπαϊκή «υπεραντίδραση» στο θέμα ήρθε ύστερα από πιέσεις του Παρισιού.

Ωστόσο, οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν ότι υπάρχει οργή στο Βερολίνο, το οποίο μέχρι στιγμής έχει κρατήσει χαμηλούς τόνους. «Η Γερμανία είναι η τελευταία χώρα της ΕΕ που θέλει σύγκρουση με την Κίνα. Μην ξεχνάτε ότι η Καγκελάριος Μέρκελ ήταν αυτή που πίεσε τον Δεκέμβριο του 2020 να επιταχυνθεί η επενδυτική συμφωνία ΕΕ-Κίνας πριν αναλάβει ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν», αναφέρουν οι πηγές.

Υπενθυμίζεται ότι η Ουάσιγκτον είχε αντιδράσει πολύ έντονα στην υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Κίνας, με κύκλους στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να κάνουν τότε λόγο για «προδοσία». «Δεν το ξέχασε αυτό ο Μπάιντεν και τώρα τους το ξεπλήρωσε», κατέληξαν οι πηγές.

Η στροφή στην Ινδία και το γαλλογερμανικό «παράδοξο»

Μέσα στο σαββατοκύριακο, το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοινωθέν λέγοντας ότι ο Γάλλος ΥΠΕΞ συμφώνησε με τον Ινδό ομόλογό του να συνεργαστούν οι δύο χώρες σε ένα πρόγραμμα για «την προώθηση μιας πραγματικά πολυμερούς διεθνούς τάξης».

Οι σχέσεις ΕΕ-Ινδίας αναβαθμίστηκαν σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια της Πορτογαλικής Προεδρίας της ΕΕ το προηγούμενο εξάμηνο.

Σε συνέντευξή του στο EURACTIV στις Βρυξέλλες, ο Πορτογάλος ΥΠΕΞ Αουγκούστο Σάντος Σίλβα είχε πει ότι η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Ινδίας, που επιδιώκουν και οι δύο να τερματίσουν την εξάρτηση από την Κίνα, θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως μέσο επανεξισορρόπησης των επίπονων σχέσεων της Ευρώπης με το Πεκίνο.

«Αυτός είναι ο στόχος μας, δεν το κρύβουμε και γι’αυτό προτείναμε μια συνάντηση υψηλού επιπέδου με την Ινδία μετά τη συνάντηση υψηλού επιπέδου με την Κίνα», δήλωσε.«Εάν μιλάμε με την Κίνα – και πρέπει να μιλάμε ως τη δεύτερη οικονομία του κόσμου και την πιο πυκνοκατοικημένη χώρα στον κόσμο – πρέπει, όμως, επίσης να μιλάμε και με την Ινδία», πρόσθεσε ο Σάντος Σίλβα.

Η Ευρώπη εξαρτάται σχεδόν πλήρως από την Κίνα αναφορικά με τις πρώτες ύλες και μέταλλα.

Σε άρθρο γνώμης που δημοσίευσε στο EURACTIV τον Ιούνιο του 2020, η ευρωβουλευτής της ΝΔ Άννα Μισέλ-Ασημακοπούλου ισχυρίστηκε ότι η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ θα αυξήσει αυτή την εξάρτηση.

«Η Ευρώπη πρέπει να ανησυχεί εξίσου ότι οι πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση προέρχονται κυρίως από άλλες περιοχές».

Ωστόσο, πηγές στις Βρυξέλλες επισημαίνουν στο EURACTIV ότι η Γερμανία βάζει εμπόδια στην ενίσχυση των σχέσεων με την Ινδία λόγω των προνομιακών συμφωνιών που έχει εξασφαλίσει η ίδια για τη βιομηχανία της με το Πεκίνο.

Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι οι Ινδοί διπλωμάτες είναι οργισμένοι με το Βερολίνο και αναμένεται να αυξήσουν τις πιέσεις στα υπόλοιπα κράτη μέλη το επόμενο διάστημα για να κάμψουν τις αντιστάσεις της Γερμανίας.