Νίκος Ξυδάκης: Η ΕΕ πρέπει να «εμβαθύνει» το διάλογο με τη Μόσχα

Νίκος Ξυδάκης [Sarantis Michalopoulos]

Η Αθήνα στηρίζει τις μετριοπαθείς δυνάμεις της ΕΕ που επιθυμούν να εμβαθύνουν τον διάλογο και όχι να κλιμακώσουν την ένταση με τη Ρωσία, είπε σε συνέντευξη στην EurActiv.com ο Έλληνας αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Ξυδάκης.

Μίλησε στο δημοσιογράφο Σαράντη Μιχαλόπουλο.

Θα ήθελα να ξεκινήσουμε με τη Σύνοδο Κορυφής αυτή την εβδομάδα, όπου στο επίκεντρο θα είναι το μέλλον των ευρωρωσικών σχέσεων υπό το φως των εξελίξεων στη Συρία, την στατική κατάσταση στην Ουκρανία και τις επιπτώσεις του ρωσικού εμπάργκο. Ποιά είναι η θέση της Αθήνας, τι αναμένετε; 

Η κατάσταση δεν είναι ενιαία, πιστεύω θα γίνει μεγάλη συζήτηση και ελπίζω να επικρατήσουν οι πιο μετριοπαθείς φωνές, οι οποίες υποδεικνύουν ότι οι αμοιβαίες κυρώσεις βλάπτουν και τα δύο μέρη. Μερικές ευρωπαϊκές χώρες έχουν υποστεί μεγαλύτερο πλήγμα. Οι μετριοπαθείς μέσα στην ΕΕ αλλά και στο Συμβούλιο πιστεύω ότι θα ακουστούν, υποστηρίζουν μια εμβάθυνση του διαλόγου και μια προσπάθεια να αρθεί αυτό το αδιέξοδο και η στασιμότητα.

Η Ευρώπη χρειάζεται τη Ρωσία, είναι ενεργειακός τροφοδότης, μεγάλος εμπορικός εταίρος και η Ρωσία χρειάζεται επίσης την Ευρώπη για πολλούς λόγους. Και γιατί είναι μεγάλος ενεργειακός πελάτης και για στρατηγικούς και εμπορικούς λόγους με ιστορικούς δεσμούς, διπλωματικούς και πολισμικούς, με πολλά κράτη μέλη. Είναι σε μια καμπή, νομίζω ότι επηρεάζει πάρα πολύ η όξυνση στη Μέση Ανατολή και αυτή η ασυμφωνία στο χειρισμό της συριακής και ιρακινής κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, που άλλοτε υπάρχουν συγκλίσεις και άλλοτε αποκλίσεις, αλλά πιστεύω ότι είναι ζωτικής σημασίας για την ΕΕ και στο Συμβούλιο ελπίζω να επικρατήσουν οι πιο μετριοπαθείς φωνές. Είναι αρκετά ισχυρές και αρκετές.

Συνεπώς, είστε αισιόδοξος για αυτό το σενάριο;

Συγκρατημένα αισιόδοξος ότι θα βρεθεί μια λύση που δεν θα παροξύνει την ένταση μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας. Δεν έχει κανείς να κερδίσει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα από μια κακή σχέση.

Τώρα τελευταία η Άγκυρα, δη μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, έχει επιδείξει μια πιο «επιθετική» ρητορική απέναντι στην Ελλάδα, η οποία από πολλούς ερμηνεύεται ως εσωτερική κατανάλωση. Βλέπετε εσείς αλλαγή της στάσης της Τουρκίας;

Υπάρχει μια μεταβλητότητα στη στάση της Άγκυρας και είναι σχετικά εύκολα εξηγήσιμη και από την αναστάτωση που επικρατεί στο εσωτερικό της χώρας μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, και τις πρωτοφανούς κλίμακας μαζικές εκκαθαρίσεις του κρατικού μηχανισμού, και έχει και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Αλλάζει η δομή και η διάρθρωση της τουρκικής διοίκησης και των ενόπλων δυνάμεων, του μεγάλου πυλώνα της Τουρκίας.

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία βιώνει στα νότια και ανατολικά της σύνορα μια πολύ μεγάλη αναστάτωση, που κρατά χρόνια και τώρα φαίνεται να μπαίνει σε μια κλιμάκωση.

Ανησυχεί για την ύπαρξη κουρδικών κρατικών οντοτήτων είτε de facto δημιουργηθέντων είτε αναδυόμενων στα τουρκοϊρακινά και τουρκοσυριακά σύνορα, ανησυχεί για το πώς θα αποκρυσταλλωθεί η κατάσταση εκεί. Αυτό την οδηγεί σε κάποιες τάσεις αναθεωρητισμού. Είναι εξηγήσιμα αυτά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Αθήνα δεν είναι προσεκτική ή σε εγρήγορση και ετοιμότητα.

Υπάρχει μεγάλη αναστάτωση στη Μέση Ανατολή, η οποία προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Προσφάτως, ερωτηθείς από την EurActiv.com εάν είναι αισιόδοξος για το ζήτημα του χρέους, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είπε ότι δεν είναι θέμα αισιοδοξίας αλλά πρόκειται για μια συμφωνία μεταξύ των εταίρων που υπεγράφη τον Ιούλιο. Τελευταία, ΗΠΑ και ΔΝΤ μιλούν για συγκεκριμένα μέτρα για το ελληνικό χρέος, από την άλλη το Βερολίνο επιμένει ότι δεν θα υπάρξει καμία συζήτηση πριν τις γερμανικές εκλογές. Εσείς τι βλέπετε; Μπορούμε να προχωρήσουμε σε ρύθμιση του χρέους;

Ναι, με κάποιους τρόπους μπορεί να προχωρήσει.

Πριν τις γερμανικές εκλογές;

Κοιτάξτε, η Ελλάδα χρειάζεται μερικές καλές ειδήσεις που να αντιστοιχούν και σε πραγματικά μεγέθη αλλά και να δείχνουν την βούληση των εταίρων και δανειστών ότι πράγματι προχωρά στον καλό δρόμο και σταθεροποιείται. Έχει εξασφαλίσει κάποια θεμελιώδη μεγέθη για την οικονομία της η Ελλάδα, τα οποία είναι υγιή, αλλά θα πρέπει να βγει από την ζώνη της ευθραυστότητας. Και αυτό είναι θέμα πράξεων και μηνυμάτων.

Ένα μήνυμα θα ήταν να μπορούν να περιληφθούν τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, τα οποία σε απόλυτους αριθμούς μπορεί να μην είναι κάτι τεράστιο, αλλά είναι πολύ καλό μήνυμα και για τις αγορές, και για τους επενδυτές και για τους Έλληνες πολίτες ότι ξεπερνάμε την αβεβαιότητα. Η αβεβαιότητα βλάπτει την ελληνική οικονομία.

Και οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης είναι προς αυτή την κατεύθυνση, να αρθεί το κλίμα αβεβαιότητας.

Ναι αλλά η γερμανική κυβέρνηση εντείνει το κλίμα αβεβαιότητας.

Νομίζω ότι υπάρχουν τρόποι να βρεθεί μια μέση οδός και να δοθούν αυτές οι ανάσες στην ελληνική οικονομία και κυρίως να αρθεί το κλίμα αβεβαιότητας. Και η ποσοτική χαλάρωση θα μπορούσε να μπει σε τροχιά μετά την δεύτερη αξιολόγηση, που όπως είπε και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, πρέπει να κλείσει γρήγορα, και η Ελλάδα είναι έτοιμη να την κλείσει, είμαστε πολύ κοντά.

Πρέπει, επίσης, να ξεκινήσει και η συζήτηση για τα πρωτογενή πλεονάσματα μετά το 2018, που έχουν άμεσες επιπτώσεις και στην κατάρτιση του προϋπολογισμού και στη δημοσιονομική υγεία. Να είναι ρεαλιστικά και πραγματοποιήσιμα και να βοηθήσουν την ελληνική οικονομία να έχει εφικτούς στόχους. Έχουμε πετύχει πολλά, έχουμε δαμάσει τα ελλείμματα, έχουμε υπερδαμάσει τον αποπληθωρισμό, στην πραγματικότητα έχουμε αποπληθωριστικές τάσεις στην Ελλάδα και προκαλούν αποεπένδυση.

Η τερατώδης συμπίεση των δημοσιονομικών θα πρέπει να σταματήσει για να μπορέσει η οικονομία να αναπτυχθεί. Είναι έτοιμη να κάνει το άλμα.

Φοβάμαι ότι το Νοέμβριο του 2012, η τότε ελληνική κυβέρνηση πέτυχε τα πρωτογενή πλεονάσματα αλλά δεν πήρε το χρέος. Αυτή τη φορά θα ολοκληρώσουμε και την δεύτερη αξιολόγηση και φοβάμαι ότι και πάλι δεν θα πάρει η Ελλάδα συμφωνία για το χρέος. Υπάρχει ζήτημα αξιοπιστίας της ΕΕ;

Τους επόμενους τρεις ή τέσσερις μήνες θα δούμε κάποια βήματα σε αυτό και ελπίζω να είναι τέτοια που να επιτρέπουν να πάρει μια ανάσα η ελληνική οικονομία και κοινωνία. Μπορούμε να πιέσουμε, όχι να εκβιάσουμε. Αλλά οι πιέσεις γίνονται προς κάθε κατεύθυνση, αυτές θα είναι και το περιεχόμενο των επαφών του Πρωθυπουργού. Έρχεται απόψε και θα δει τις επόμενες μέρες ηγέτες κρατών μελών της ΕΕ καθώς και την ηγεσία της ΕΕ.

Να κινηθούμε προς μια κατεύθυνση ρεαλιστικής προσέγγισης του τρίτου προγράμματος, να μπει σε κάποιες ράγες.

Αναφορικά με το Κυπριακό, όλοι μιλούν για εμφανή πρόοδο την οποία πρακτικά δεν την βλέπω.

Ναι, μερικές φορές σε αυτές τις διαπραγματεύσεις μπορεί να συμβαίνουν εξελίξεις κάτω από το ανακοινώσιμο. Ελπίζω να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, ελπίζω να εξασφαλίζονται και οι προϋποθέσεις που έχουνε θέσει η ελληνοκυπριακή και η ελληνική πλευρά. Φαίνεται ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει πιο πολύ από κάθε φορά.

Στο θέμα των εγγυήσεων, η Αθήνα έχει πει ότι δεν πρέπει να υπάρχουν εγγυήτριες δυνάμεις και κατ’επέκταση είναι απαράδεκτο να υπάρχουν κατοχικά στρατεύματα. Είναι ουσιώδης παράμετρος.

Στο εσωτερικό τώρα, η αξιωματική αντιπολίτευση της ΝΔ επιτίθεται στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σε όλα τα μέτωπα. Σας κατηγορεί ότι φιμώνετε τον Τύπο και ότι απειλείτε την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Υπάρχουν, επίσης, επιχειρηματικές φωνές που λένε ότι σε ζητήματα όπως το χρέος τα ελληνικά κόμματα θα πρέπει να έχουν ενιαία στάση.

Σε μερικά μείζονα ζητήματα, που έχουν πολύ ξεχωριστό βάρος και θα καθορίσουν τις εξελίξεις, θα πρέπει να υπάρχει ένα μίνιμουν συναίνεσης.

Στα μεγάλα εθνικά ζητήματα στη νοτιοανατολική Μεσόγειο με την Τουρκία, στις σχέσεις με τους Βαλκάνιους γείτονες, στο προσφυγικό, στο χρέος και στην τύχη του προγράμματος, θα πρέπει να υπάρχει μίνιμουν σύμπλευσης ή δημιουργικής σιωπηρής ανοχής και παράλληλα να ενημερώνεται η αντιπολίτευση.

Αν τώρα η αντιπολίτευση διαλέγει τον συγκρουσιακό δρόμο και κατά τη γνώμη μου, περιέχει πάρα πολλές προσωποπαγείς επιθέσεις με βαρείς χαρακτηρισμούς, νομίζω δεν εξυπηρετεί ούτε τη χώρα.

Και ρισκάρω την πρόβλεψη ότι όταν φωνάζει μονομερώς κάποιος φθείρεται και ο ίδιος. Μια στρατηγική διαρκούς και υψηλής έντασης δεν μπορεί να κρατήσει για πολύ καιρό. Θα πέσει και θα γυρίσει εναντίον αυτού που την ασκεί.

X