Πράσινοι: Η νέα ΚΑΠ δεν είναι φιλόδοξη στις βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων

[Shutterstock]

Αυτό το άρθρο είναι μέρος των ειδικών εκθέσεων μας Βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων στον ευρωπαϊκό Νότο.

Η ανάπτυξη των βραχείων αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων, στις οποίες δεν υπάρχουν διαμεσολαβητές μεταξύ αγροτών και καταναλωτών, παρέχει περισσότερο υγιεινά τρόφιμα ειδικά στην περίπτωση του ευρωπαϊκού Νότου, καθώς και σημαντικές ευκαιρίες για την ενίσχυση του αγροτουρισμού, ανέφεραν οι Πράσινοι Ευρωβουλευτές στη EURACTIV.

Ωστόσο, η νέα προτεινόμενη ΚΑΠ δεν ευνοεί αυτή την ανοδική τάση, πρόσθεσαν.

Η έννοια των βραχείων αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων εισήχθη στην ΚΑΠ για την περίοδο 2014-2020 και έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με μελέτη που διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Έρευνας (EPRS), το 2015 το 15% των αγροτών πούλησαν το ήμισυ των προϊόντων τους μέσω των βραχείων αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων.

Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές διατείνονται ότι τέτοια συστήματα μπορούν να προσφέρουν μόνο οφέλη σε τοπικό επίπεδο και δεν αποτελούν λύση για τον αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό και τη ζήτηση τροφίμων.

Ο Ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Florent Marcellesi, αναφέρθηκε στην πτυχή της υγείας και των τοπικών συστημάτων διατροφής.

«Αντιμετωπίζουμε ήδη τις συνέπειες ενός τρόπου κατανάλωσης για την υγεία που βασίζεται στην υπερκατανάλωση χαμηλού κόστους βιομηχανικών προϊόντων και υψηλής επεξεργασίας τροφίμων και κρέατος που ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα πριν καταλήξουν στα πιάτα μας», δήλωσε.

Ο Ισπανός ευρωβουλευτής ανέφερε ότι οι βραχείες αλυσίδες διατροφής σημαίνουν λιγότερο μεταποιημένα τρόφιμα με μείωση της ποσότητας κρέατος που παράγεται βιομηχανικά.

Αγροτουρισμός

Σύμφωνα με τον κ. Marcellesi, οι βραχείες αλυσίδες διατροφής ειδικά για τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις σε άλλους τομείς της οικονομίας, όπως ο αγροτουρισμός.

«Είναι μια μεγάλη ευκαιρία για τις αγροτικές περιοχές να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και ευκαιρίες», ανέφερε.

Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκεται και η Πράσινη Ευρωβουλευτής, Maria Heubuch: «Πολλοί άνθρωποι αναζητούν μοναδικές και αυθεντικές εμπειρίες της αγροτικής ζωής. Ο συνδυασμός αγροτουρισμού και βραχείων αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων μπορεί να προσφέρει αυτές τις εμπειρίες».

Η ΚΑΠ ευνοεί τις εξαγωγές

Σύμφωνα με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΚΑΠ μετά το 2020, εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν πώς θα χρησιμοποιήσουν τους οικονομικούς πόρους.

Το νέο «μοντέλο παράδοσης» παρέχει στα κράτη μέλη την ευελιξία να καταρτίσουν στρατηγικές προσαρμοσμένες στις διαφορετικές ανάγκες τους.

Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός της ΚΑΠ δίνει προτεραιότητα στον πυλώνα των άμεσων ενισχύσεων, για να εξασφαλίσει το εισόδημα των αγροτών, αν και θα υποστεί περικοπή κατά 10%, ενώ ο πυλώνας αγροτικής ανάπτυξης θα μειωθεί κατά 25%.

«Τα κράτη μέλη θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να μεταφέρουν έως και το 15% των κονδυλίων της ΚΑΠ μεταξύ άμεσων ενισχύσεων και ανάπτυξης της υπαίθρου και αντίστροφα, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι προτεραιότητες και τα μέτρα τους μπορούν να χρηματοδοτηθούν», ανέφερε πρόσφατα εκπρόσωπος Τύπου της ΕΕ στη EURACTIV.

Η Ελλάδα μαζί με τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και τη Φινλανδία υπέγραψαν κοινή δήλωση κατά των περικοπών του προϋπολογισμού της ΚΑΠ. Η δήλωση εγκρίθηκε σε μεταγενέστερο στάδιο από την Κύπρο και τη Βουλγαρία.

Και οι δύο Πράσινοι Ευρωβουλευτές επέκριναν την προσέγγιση της Επιτροπής, λέγοντας ότι δεν έχει φιλοδοξίες όσον αφορά τις βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων και ζήτησαν από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να θέσουν την αγροτική ανάπτυξη στον πυρήνα της επόμενης ΚΑΠ.

Η κ. Heubuch δήλωσε ότι εκτός από τις περικοπές κατά 25% στην αγροτική ανάπτυξη, τα μέτρα είναι εθελοντικά και πρέπει να συγχρηματοδοτούνται από τα κράτη μέλη.

«Ως εκ τούτου, τα προγράμματα για βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού, τα οποία προβλέπονται και μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τον πυλώνα ΙΙ, δύσκολα θα επαρκέσουν, για να εξισορροπήσουν τις συνεχείς ενημερώσεις προς μεγάλες επιχειρήσεις γεωργικών ειδών διατροφής μέσω του πυλώνα Ι».

Πρόσθεσε, ακόμη, ότι η Επιτροπή δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει την άδικη κατανομή της ισχύος στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.

«Η αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών σημαίνει να εξετάσουμε μόνο ένα σύμπτωμα της μαζικής συγκέντρωσης ισχύος στον τομέα της γεωργίας και των τροφίμων. Οι τέσσερις μεγαλύτερες γερμανικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ μοιράζονται το 67% του κύκλου εργασιών μεταξύ τους», υπογράμμισε.

Ένα κοινό πλαίσιο

Επί του παρόντος, υπάρχουν διάφοροι τύποι βραχείων αλυσίδων εφοδιασμού που κυμαίνονται από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις μέχρι τις πωλήσεις και τις αγορές αγροτών.

Στο μεταξύ, η Copa-Cogeca δήλωσε ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθούν μέσα που προωθούν τις βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού και τα τοπικά δίκτυα πωλήσεων ως πρόσθετο σημείο πώλησης για τους αγρότες.

«Η δημιουργία ενός κοινού πλαισίου για τον εντοπισμό τέτοιων πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ θα μπορούσε ενδεχομένως να συμβάλλει στην κάλυψη των ειδικών αναγκών όσων επιθυμούν να ενημερώσουν τους καταναλωτές με πιο αποτελεσματικό τρόπο σχετικά με την προστιθέμενη αξία των προϊόντων τους», ανέφερε η Copa-Cogeca στη EURACTIV.

Σύμφωνα με τους γεωργούς της ΕΕ, ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο για ορισμένους τύπους παραγωγών που ενδέχεται να ενδιαφέρονται για ένα ευρωπαϊκό σύστημα ποιότητας ή άλλο εθνικό, περιφερειακό, δημόσιο ή ιδιωτικό σύστημα πιστοποίησης, στο οποίο ενδεχομένως να μην έχουν πρόσβαση εξαιτίας των υπερβολικών οικονομικών ή διοικητικών περιορισμών που επιβάλλονται.

«Στην προσπάθεια να ξεπεραστούν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, οι οποίοι ενδιαφέρονται για τέτοιες πρωτοβουλίες, πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να υπάρξουν κι άλλες ειδικές διατάξεις σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως στον τομέα της προώθησης και της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης», ανέφερε η Copa.

Η Copa θεωρεί ότι θα ήταν λογικό να δημιουργηθεί ένα τέτοιο εργαλείο μόνο εφόσον παραμένει σύμφωνο με τις ισχύουσες διατάξεις, κυρίως σε εθνικό επίπεδο.

«Το γεγονός αυτό θα εξασφάλιζε ότι οι προσπάθειες που έχουν ήδη αναληφθεί από ορισμένα κράτη μέλη στον τομέα αυτό δεν θα επηρεαστούν αρνητικά (π.χ. δημιουργώντας τοπικούς διαύλους πωλήσεων για την ενσωμάτωση τοπικών πρωτοβουλιών, όπως η εισαγωγή συστημάτων ποιότητας, ενδείξεις προέλευσης προϊόντων κλπ.)».

X