Η Επιτροπή καταθέτει σχέδιο κανονισμού για τα επίπεδα ακρυλαμιδίου στα τρόφιμα

Το ακρυλαμίδιο είναι μία ιδιαίτερα επικίνδυνα ουσία που εμφανίζεται σε τροφές [Lara604 / Flickr]

Έντονες είναι οι διαβουλεύσεις αναφορικά με σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής που θα ψηφιστεί το επόμενο έτος και αφορά τον προσδιορισμό του ακρυλαμιδίου, μίας ουσίας που παρουσιάζεται στις τροφές ευρείας κατανάλωσης, κατά τη διάρκεια θερμικής επεξεργασίας.

Παρότι η βιομηχανία τροφίμων θεωρεί ότι το σχέδιο της Επιτροπής αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ορισμένοι επιστήμονες και ΜΚΟ υποστηρίζουν ότι δεν είναι επαρκές για την ασφάλεια των καταναλωτών.

Τι είναι το ακρυλαμίδιο;

Το ακρυλαμίδιο είναι μια χημική ένωση η οποία παρουσιάζεται κατά κανόνα σε τρόφές όπως τα τσιπς, το ψωμί, τα μπισκότα και τον καφέ, κατά την έκθεσή τους σε υψηλή θερμοκρασία (πάνω από 120C°), όπως στο τηγάνισμα και στο ψήσιμο.

Το ακρυλαμίδιο εμφανίζεται όταν θερμαίνονται οι τροφές πλούσιες σε άμυλο, ενώ η ποσότητα του ακρυλαμιδίου καθορίζεται από τη διάρκεια και τη θερμοκρασία του μαγειρέματος.

Κίνδυνοι για την υγεία

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) τον Ιούνιο του 2015, επεσήμανε ότι η ύπαρξη ακρυλαμιδίου στα τρόφιμα είναι «ανησυχητική για τη δημόσια υγεία, δεδομένου ότι ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου σε καταναλωτές όλων των ηλικιών».

Επίσης η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ χαρακτηρίζει το ακρυλαμίδιο ως μία «εξαιρετικά επικίνδυνη ουσία».

Σε εκδήλωση που διοργανώθηκε τον περασμένο μήνα από την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τη Δημόσια Υγεία (EPHA), η Καμίλ Περιν, αρμόδια για τον τομέα της πολιτικής τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC), παρέθεσε ευρήματα εργαστηριακών εξετάσεων τα οποία αποδεικνύουν ότι το ακρυλαμίδιο προκαλεί καρκίνο στα ζώα.

Εκτός από τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου για τους καταναλωτές, η Περιν τόνισε ότι υφίσταται η πιθανότητα και για άλλες βλάβες στο νευρικό και αναπαραγωγικό σύστημα.

Οι επιστήμονες και οι φορείς χάραξης πολιτικής ασχολήθηκαν για πρώτη φορά με το εν λόγω θέμα το 2000, ενώ μέχρι σήμερα η ευρωπαϊκή βιομηχανία τροφίμων έχει εισάγει σύστηματα ελέγχου για τα επίπεδα ακρυλαμιδίου, σε συνεργασία με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

Το επόμενο έτος η ψηφοφορία

Η Επιτροπή δήλωσε την πρόθεσή της να θεσπίσει δεσμευτικά μέτρα για τη μείωση του ακρυλαμιδίου στα τρόφιμα, στις 25 Οκτωβρίου. Η απόφαση αυτή αναμένεται να ληφθεί στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής για τα φυτά, τα ζώα, τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, μιας ομάδα εμπειρογνωμόνων που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών και η οποία συνεπικουρεί στις αποφάσεις επιστημονικού χαρακτήρα.

Εκπρόσωπος της ΕΕ τόνισε ότι το σχέδιο κανονισμού για το ακρυλαμίδιο ήταν προγραμματισμένο «μόνο για συζήτηση» στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής.

«Η ψηφοφορία σχετικά με το μέτρο θα μπορούσε να προβλεφθεί σε μεταγενέστερο στάδιο το επόμενο έτος», σύμφωνα με τον εκπρόσωπο. Ερωτηθείς για το πότε θα διεξαχθεί η ψηφοφορία, ο εκπρόσωπος δήλωσε ότι δε μπορεί να το γνωρίζει σε αυτό το στάδιο.

Η στάση των καταναλωτών

Οι οργανώσεις των καταναλωτών χαιρετίζουν την πρόθεση της Επιτροπής να ασχοληθεί με το θέμα. Ωστόσο, θεωρούν ότι το παρόν σχέδιο πρότασης δεν θα αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Σε επιστολή της προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων, Βιτενις Αντριουκάιτις, Συμβουλευτική Οργάνωση για την Ασφάλεια των Τροφίμων (SAFE)τόνισε ότι η εκτελεστική εξουσία «έχασε» μια χρυσή ευκαιρία.

«Αντί για τον προσδιορισμό ενός ανώτατου δεσμευτικού επιπέδου ακρυλαμιδίου για τις διάφορες κατηγορίες τροφίμων, το σχέδιο αναφέρεται στον ορισμό ενδεικτικών τιμών οι οποίες δεν θα είναι υποχρεωτικές, ενώ βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα» αναφέρει η επιστολή. Επίσης, υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να χορηγηθεί μεγαλύτερος ρόλος στα Γραφεία Τροφίμων κρατών μελών, όσον αφορά τον έλεγχο και την παρακολούθηση της εφαρμογής του μέγιστου επιπέδου ακρυλαμιδίου.

Η BEUC ενστερνίζεται τη συγκεκριμένη άποψη. «Οι επιχειρήσεις τροφίμων είχαν αρκετό χρόνο για να αναλάβουν δράση και να μειώσουν τα επίπεδα ακρυλαμιδίου […]. Δυστυχώς η μη πτώση των επιπέδων ακρυλαμιδίου στα τρόφιμα δείχνει τα όρια της αυτο-ρύθμισης», ανέφερε η οργάνωση των καταναλωτών σε μια δήλωση.

Πώς μπορούν να προστατευθούν οι καταναλωτές

Η Φλοριάνα Κιμαρούστι, Γενική Γραμματέας της SAFE δήλωσε στη EurActiv ότι το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με το θέμα.

«Μέσω των μελών μας (σε εθνικό επίπεδο), προσπαθούμε να πραγματοποιήσουμε εκστρατεία για τους καταναλωτές, επειδή δε γνωρίζουν τι είναι το ακρυλαμίδιο είναι και πώς να μειώσουν την κατανάλωση του», σημείωσε η Ιταλή ειδικός.

Η Κιμαρούστι εξήγησε ότι οι καταναλωτές μπορούν να προστατευθούν παρατηρώντας το χρώμα, καθώς και να αποφύγουν το υπερβολικά μαγειρεμένο φαγητό. «Όσο λιγότερο σκούρο τόσο το καλύτερο», επισήμανε, προσθέτοντας ότι όταν ένα προϊόν διατροφής έχει καεί, το επίπεδο του ακρυλαμιδίου είναι «υψηλότερη και τοξικά».

Η βιομηχανία τροφίμων στηρίζει την πρόταση

Η EurActiv επικοινώνησε επίσης με τους κατασκευαστές τροφίμων και ποτών της ΕΕ (FoodDrinkEurope), οι οποίοι αναφέρουν ότι στηρίζουν την πρόταση της Επιτροπής.

Αναφορικά με τον έλεγχο των τροφίμων, η Διευθύντρια Επικοινωνίας, Φλόρενς Ρανσον, δήλωσε: «Η μη συμμόρφωση με τα ενδεικτικά επίπεδα σημαίνει ότι τα όργανα επιβολής μπορεί να επιβάλουν κυρώσεις», τόνισε, ενώ αρνήθηκε τις κατηγορίες ότι οι προσπάθειες της βιομηχανίας δεν έχουν οδηγήσει στη μείωση των επιπέδων ακρυλαμιδίου.

«Υπήρξε για παράδειγμα, μία αποδεδειγμένη μείωση έως και 53% του ακρυλαμιδίου στα αλμυρά σνακ κατά τα τελευταία 9 χρόνια […] Οι Κώδικες Πρακτικής είναι υποχρεωτικοι και όλες οι επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να τους σέβονται», δήλωσε.

Τέλος, τόνισε ότι οι Κώδικες Πρακτικής πρέπει να γίνουν πιο γνωστοί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η διαδικασία εφαρμογής τους απαιτεί χρόνο και κόστος.

X