Γαλλία: οι γυναίκες αγρότισσες προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους

Αυτό το άρθρο είναι μέρος των ειδικών εκθέσεων μας Νέοι και γυναίκες στην ευρωπαϊκή γεωργική παραγωγή.

Οι γυναίκες είναι η μεγάλη ξεχασμένη ομάδα στις γεωργικές πολιτικές, εντούτοις αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο των αγροτών στη Γαλλία. Στη Βρετάνη, το δίκτυο «agriculture au féminin» επιχειρεί να προωθήσει το ζήτημα της ισότητας των φύλων στον αγροτικό τομέα, αναφέρει η EURACTIV France.

Ο αριθμός των γυναικών στο επάγγελμα αυξάνεται καθώς οι γυναίκες αποτελούν το 41% ​​των γεωργικών επιχειρήσεων. Υπάρχουν επίσης περισσότερες γυναίκες που κάνουν το βήμα στην βιολογική γεωργία και τις μορφές παραγωγής όπως οι μικρές αλυσίδες εφοδιασμού.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Nabila Gain-Nachi, εκπρόσωπο για την ισότητα και την ισοτιμία στο γεωργικό τμήμα της Βρετάνης, ο τομέας δεν ενδιαφέρεται για την προώθηση της ισότητας.

«Αυτό που τους ανησυχεί είναι η τιμή του γάλακτος, οι μισθοί, η οικονομία κλπ», δήλωσε.

Η κ. Gain-Nachi δσημείωσε ότι υπάρχουν πολλοί τομείς όπου η ισότητα των φύλων μπορεί να βελτιωθεί στον αγροτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της φυσικής εργασίας, της ιδιοκτησίας της γης, της ισότητας στις αμοιβές και της ομαλής εκπροσώπησης στα όργανα λήψης αποφάσεων.

Το τμήμα της Côtes-d’Armor στη Βρετάνη βρίσκεται στο προσκήνιο του ζητήματος της ισότητας των φύλων, δεδομένου ότι είναι το μοναδικό γεωργικό επιμελητήριο που καθιέρωσε μια ομάδα για την ισότητα των φύλων στον γεωργικό τομέα.

«Η έννοια της γεωργίας ‘au féminin’ δημιουργήθηκε το 2004 στο γεωργικό επιμελητήριο της Côtes-d’Armor. Το κάναμε όταν συνειδητοποιήσαμε ότι δεν υπήρχε καμία τέτοια πρωτοβουλία στα πλαίσια των γεωργικών επιμελητηρίων αλλά και γενικά», δήλωσε η κ. Gain-Nachi.

Χρησιμοποιώντας κονδύλια της ΕΕ, το γεωργικό επιμελητήριο της Côtes-d’Armor ξεκίνησε μια μελέτη σχετικά με τους υπεύθυνους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι γυναίκες αισθάνονται επαγγελματικά απομονωμένες.

«Οι γυναίκες αγρότισσες επηρεάζονται περισσότερο από την απομόνωση από τους άνδρες. Η παρατήρηση αυτή υπογράμμισε την ανάγκη λήψης συγκεκριμένων μέτρων στήριξης των γυναικών στη γεωργία», πρόσθεσε η ίδια.

Τον Σεπτέμβριο του 2005, το επιμελητήριο θέσπισε μια συγκεριμένη ημέρα στο τμήμα για τις γυναίκες αγρότισσες, αποκαλώντας τη «Agriculture au féminin». Στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλες υπηρεσίες της περιφέρειας της Βρετάνης, και έτσι το 2009 ιδρύθηκε η περιφερειακή ομάδα ‘Agricultrice au féminin».

Η ομάδα λαμβάνει χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) για τη λήψη μέτρων για την προώθηση της ελκυστικότητας της γεωργίας, την κατάρτιση και την πρόσληψη γυναικών σε θέσεις ευθύνης.

«Έχουμε επίσης δημιουργήσει για τα γεωργικά επιμελητήρια τον πρώτο οδηγό επικοινωνίας για την αποφυγή χρήσης στερεότυπων με βάση το φύλο», πρόσθεσε η Gain-Nachi.

Ωστόσο, αφότου το ευρωπαϊκό αυτό πρόγραμμα έληξε το 2013, οι επιδοτήσεις στη συνέχεια ήταν σπάνιες και ελάχιστες γαλλικές περιφέρειες ακολούθησαν.

«Επί του παρόντος, έχουμε προϋπολογισμό περίπου 30.000 ευρώ ετησίως για την περιφέρεια της Βρετάνης. Δεν θα μπορέσουμε να ανατρέψουμε τη γεωργική νοοτροπία μόνο με αυτό» σημείωσε η ίδια.

Όργανα λήψης αποφάσεων

Η συμμετοχή των γυναικών στα όργανα λήψης αποφάσεων θεωρείται ένα από τα κύρια μέσα για την προώθηση στην πολιτική ατζέντα του θέματος των γυναικών στη γεωργία.

«Χρειαζόμαστε περισσότερες γυναίκες στα όργανα λήψης αποφάσεων στον τομέα της γεωργίας», πρόσθεσε ο Gain-Nachi.

Το 2013, ένα διάταγμα που υπογράφηκε από τον πρώην υπουργό Γεωργίας και Τροφίμων, Stéphane Le Foll, επέβαλε ισορροπία μεταξύ των φύλων στους καταλόγους των υποψηφίων στις εκλογές των γεωργικών επιμελητηρίων.

Ωστόσο, οι θέσεις εξουσίας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστές για τις γυναίκες. Επί του παρόντος, οι γυναίκες που προεδρεύουν σε γεωργικές επιμελητήρια είναι μόλις τέσσερις.

Σύζυγοι και συνεργάτες

Ένα άλλο θεμελιώδες βήμα προς την κατεύθυνση της υποστήριξης των γυναικών γεωργών ήταν η καθιέρωση του καθεστώτος «συνεργαζόμενου συζύγου» στη Γαλλία το 1999.

«Αυτή η μεταρρύθμιση έφερε μια κάποια αναγνώριση σε γυναίκες που εργάζονται στο παρασκήνιο για τόσο πολύ καιρό», δήλωσε η κ. Gain-Nachi. «Πριν από αυτό, οι εταίροι των αγροτών δεν σήμαιναν τίποτα σε μια φάρμα. Τώρα, έχουν ένα στάτους».

Το 2014, εννέα στους δέκα «συνεργαζόμενους συζύγους» ήταν γυναίκες, σύμφωνα με στοιχεία της Mutualité Sociale Agricole (MSA), η οποία παρέχει κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης στον αγροτικό τομέα.

Παρά το καθεστώς του «συνεργαζόμενου συζύγου», ορισμένες γυναίκες εξακολουθούν να εργάζονται χωρίς νομικό καθεστώς (μεταξύ 2000 και 5000 σύμφωνα με έκθεση της γαλλικής Γερουσίας).

Ωστόσο, αυτά τα μικρά βήματα δεν έχουν μεταφερθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το θέμα της ισότητας των φύλων σπανίως απαντάται στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), η οποία επί του παρόντος βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες.

«Στη νέα ΚΑΠ, τίποτα δεν υπάρχει για τις γυναίκες, τίποτα. Προτείναμε ρυθμίσεις, όπως η διαφοροποιημένη στήριξη για τις γυναίκες, οι οποίες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες σε σχέση με τους άνδρες», δήλωσε η κ. Gain-Nachi.

«Υπάρχουν πράγματα στα οποία η ΚΑΠ θα μπορούσε να δώσει ώθηση σε σχέση με τη θέση των γυναικών στη γεωργία, το οποίο θα επωφελούσε και τους άνδρες, όπως η ανάπτυξη εργονομικών εργαλείων για τη φυσική εργασία», υπογράμμισε η ίδια.

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το ζήτημα της θέσης των γυναικών στη μελλοντική ΚΑΠ εγείρει επίσης ερωτήματα.

Οι επιτροπές του Κοινοβουλίου για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη (AGRI) και τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων (FEMM) ζήτησαν την ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων στη μελλοντική ΚΑΠ.

Η πρόταση αυτή δεν περιλαμβάνεται προς το παρόν στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα ΚΑΠ.

[Επιμέλεια: Sam Morgan]

X