Αγροτικά: τα προβλήματα και οι προκλήσεις της ελληνικής γεωργίας – η νέα ΚΑΠ και η βιωσιμότητα

«Προχωρώντας προς τη σύγχρονη γεωργία. Εξισορρόπηση της βιοποικιλότητας, της καινοτομίας, των αποδόσεων» ήταν το θέμα του κλειστού εργαστηρίου πολιτικής που διοργάνωσε η Euractiv στην Αθήνα με την υποστήριξη των Indofil και UPL Limited, όπου παρέστησαν και μίλησαν σημαντικοί συμμετέχοντες της αγοράς και βγήκαν ειδήσεις

«Προχωρώντας προς τη σύγχρονη γεωργία: εξισορρόπηση της βιοποικιλότητας, της καινοτομίας, των αποδόσεων» ήταν το θέμα του κλειστού εργαστηρίου πολιτικής που διοργάνωσε η Euractiv στην Αθήνα με την υποστήριξη των Indofil και UPL Limited, όπου παρέστησαν και μίλησαν σημαντικοί συμμετέχοντες της αγοράς και της πολιτικής – και βγήκαν σημαντικές ειδήσεις.

Από τη μια πλευρά, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κώστας Σκρέκας ανακοίνωσε τη συμφωνία με την ΕΤΕπ για τη χρηματοδότηση του αγροτικού τομέα που μόλις πριν λίγα λεπτά είχε υπογραφεί, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στις δυνατότητες αλλά και τις προκλήσεις του αγροτικού τομέα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα εισροών και ειδικά του νερού. Το θέμα του κόστους της αγροτικής παραγωγής, αλλά και την (αν)επάρκεια υδάτων, ιδίως στη Θεσσαλία, ανέδειξε παράλληλα και με ένταση ο Πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών κ. Κώστας Αγοραστός. Από την πλευρά της αγοράς αναπτύχθηκε γόνιμος προβληματισμός ενώ ο κ. Κώστας Παπασωτηρίου από τον Σύνδεσμο Παραγωγής και Εμπορίας Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ) και τον Ελληνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας σημείωσε ιδιαίτερα τη μείωση κατανάλωσης λιπασμάτων και τον κίνδυνο υπολίπανσης των ελληνικών εδαφών.

Από την άλλη πλευρά, είδηση προέκυψε στο τέλος της εκδήλωσης όπου σε ερώτηση της ελληνικής Euractiv ο κ. Παπασωτηρίου αποκάλυψε ότι η πλευρά της ελληνικής βιομηχανίας προετοιμάζει εναλλακτικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων συσκευασίας φυτοφαρμάκων το οποίο καλωσόρισε ως καλή πρωτοβουλία ο Γενικός Γραμματέας Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης ο οποίος μίλησε αναλυτικά για την βιοποικιλότητα, την κυκλική οικονομία και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ως προτεραιότητες της κυβέρνησης.

Αναμνηστική φωτογραφία του πάνελ των βασικών ομιλητών στο εργαστήριο πολιτικής που διοργάνωσε η EURACTIV στην Αθήνα

200 εκ ευρώ από ΥΠΑΑΤ και ΕΤΕπ για επενδύσεις στον αγροτικό τομέα

Τη συμφωνία ΥΠΑΑΤ με την ΕΤΕπ για χρηματοδοτικό “πακέτο” προς τον ελληνικό αγροτικό τομέα ύψους 170 εκατ. ευρώ, με προοπτική να φθάσει και τα 200, ανακοίνωσε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, βουλευτής Τρικάλων Κώστας Σκρέκας  από το βήμα του εργαστηρίου πολιτικής της EURACTIV, αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον με τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), Άντριου ΜακΝτάουελ – και πριν ακόμη ανακοινωθεί επισήμως από το Υπουργείο.

«Τα χρήματα, τα οποία, για πρώτη φορά μετά από 55 χρόνια που λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στην Ελλάδα, θα προωθηθούν κατευθείαν στους Έλληνες αγρότες για να μπορέσουν να εκσυγχρονίσουν την παραγωγή τους», ανέφερε ο κ. Σκρέκας. Ειδικότερα, όπως είπε, τα δάνεια θα είναι με ευνοϊκούς όρους, με 15ετή διάρκεια και με περίοδο χάριτος έως και 5 έτη.

«Στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός της αγροτικής παραγωγής, η ανάπτυξη και εγκατάσταση ΑΠΕ για συμψηφισμό ενέργειας, προκειμένου να μηδενιστεί το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν, απ΄ τη στιγμή που μέσω του συμψηφισμού θα παράγουν ενέργεια τουλάχιστον ίση ή μεγαλύτερη από αυτή που καταναλώνουν».

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, με αυτό τον τρόπο καλύπτεται ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό,  σε συνδυασμό με τα  450 εκατομμύρια στο πλαίσιο του εγγυοδοτικού εργαλείου, που υπεγράφη από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και έτσι ο αγροτικός τομέας έρχεται να απαντήσει με έναν βιώσιμο τρόπο στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Σκρέκας: Στόχος είναι ένας βιώσιμος και ανταγωνιστικός πρωτογενής τομέας

Στόχος είναι «να παράγουμε περισσότερα τρόφιμα, με πιο ποιοτικά χαρακτηριστικά, για να καλύψουμε διατροφικές ανάγκες, παράγοντας με έναν τρόπο βιώσιμο, καταναλώνοντας λιγότερους πόρους, και να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής», καθώς όπως είπε, αναμένονται φαινόμενα μεγαλύτερης ξηρασίας, πιο έντονα καιρικά φαινόμενα, που βάλουν την πρωτογενή παραγωγή.

Ο κ. Σκρέκας επεσήμανε τους δύο άξονες του υπουργείου προκειμένου να καταστεί βιώσιμος και ανταγωνιστικός ο πρωτογενής τομέας: «Να παράγει με έναν βιώσιμο τρόπο και με ανταγωνιστικό κόστος και να διαθέτει τα προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές προκειμένου να αυξάνουν το εισόδημα του αγρότη και να επενδύει».

Όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, ο κ. Σκρέκας αναφέρθηκε σε ευρωπαϊκά προγράμματα ύψους 1,2 δισεκ. Οι ευρωπαϊκοί πόροι, σε συνδυασμό με τις συμφωνίες με την ΕΤΕπ, αλλά και τις εγγυήσεις δίνουν τη δυνατότητα «να βοηθήσουμε ουσιαστικά προκειμένου οι αγρότες να εκσυγχρονιστούν και να υλοποιήσουν τις επενδύσεις τους» ανέφερε.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κωνσταντίνος Σκρέκας στο εργατσήριο πολιτικής που διοργάνωσε η EURACTIV στην Αθήνα

Για την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, επεσήμανε ότι «χρειάζεται να μπει η γεωργία ακριβείας στην καθημερινότητα του αγρότη» και πρόσθεσε ότι «η πολιτεία μπορεί να συμβάλει σημαντικά, όσον αφορά τις δαπάνες, τα εργαλεία αλλά και την εκπαίδευση του αγρότη, προκειμένου να μπορεί να χειρίζεται καινοτόμα εργαλεία και να παρακολουθεί με έξυπνες εφαρμογές την κατάσταση του χωραφιού του, προκειμένου να εξορθολογήσει τους πόρους που χρησιμοποιεί για τη σοδειά του».

Όσον αφορά τη διαχείριση του νερού τόνισε ότι: «Απ΄ τα 9 δισεκ κυβικά μέτρα που καταναλώνονται, το 83% χρησιμοποιείται για αρδευτικούς σκοπούς,  το 17% στις πόλεις και τη βιομηχανία, το 65% το αντλούμε απ΄ τον υπόγειο υδροφορέα, προκαλώντας τεράστια περιβαλλοντική ζημιά ενώ παρουσιάζεται το φαινόμενο της υφαλμύρωσης με δραματική αύξηση του κόστους ενέργειας ενώ ταυτόχρονα έχουν μετατραπεί μεγάλες περιοχές σε ξερικές περιοχές, γιατί δε συμφέρει να αντλείς νερό από μεγάλο βάθος. Αυτό πρέπει να σταματήσει». Ανέφερε το παράδειγμα της διαχείρισης των υδάτων του Αχελώου λέγοντας: «δεν είναι δυνατόν να χάνονται 600 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού στη θάλασσα, και να μη μεταφέρουμε 200 εκατομμύρια κυβικά στο Θεσσαλικό κάμπο, που “τραβάει” νερό από τον υπόγειο υδροφορέα, να κάνουμε δηλαδή το αυτονόητο για οποιαδήποτε άλλη χώρα».

Ειδικότερα, όπως είπε, ξοδεύουμε 3, 5, 7 φορές περισσότερες νερό από την Ισπανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία αντίστοιχα, ενώ ως πολίτες καταναλώνουμε 2,5 φορές παραπάνω ανά κάτοικο από οποιαδήποτε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα. Πρέπει να σταματήσουμε να σπαταλούμε το νερό. Πρέπει να χρησιμοποιούμε γεωργία ακριβείας, και να αναβαθμίσουμε τις υποδομές, καθώς εξαιτίας των ανοιχτών δικτύων έχουμε απώλεια νερού έως και 70%, σημείωσε. Όπως τόνισε, χρειάζεται ένας εθνικός σχεδιασμός για τη διαχείριση των υδάτων της χώρας, ενώ έκανε γνωστό ότι ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη μελέτες για την παραγωγή ενέργειας από τα φράγματα άρδευσης που εποπτεύει το ΥΠΑΑΤ. Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη ενός εθνικού σχεδίου συλλογής επιφανειακών υδάτων, καθώς μόνο το 11% του βρόχινου νερού αξιοποιείται., ενώ περί τα 7 εκατομμύρια στρέμματα, αρδεύονται από 120.000 αντλίες, με τεράστιο κόστος ενέργειας και με τεράστιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. «Αυτό πρέπει να αλλάξει με  έναν φιλόδοξο εθνικό σχεδιασμό για τις επόμενες γενιές«, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά τη διάθεση των αγροτικών προϊόντων, τόνισε ότι πρέπει να πετύχουμε ώστε τα ελληνικά προϊόντα να απολαμβάνουν τις αντίστοιχες τιμές με βάση τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση συνεργατικών σχημάτων για την αύξηση της διαθέσιμης παραγωγής και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

Ενώ, έκανε γνωστό ότι προωθείται νέο νομοσχέδιο που θα διέπει τα συνεργατικά σχήματα, με διασφάλιση της ασφάλειας για τα μέλη που συμμετέχουν, της διαφάνειας, της συνεργατικότητας, όρους δίκαιους για τα μεγαλύτερα δυνατά έσοδα.

«Δεν μπορούμε να μιλάμε για ισχυρή και βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας χωρίς τη βιώσιμη ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Στο 4% είναι συμβολή του αγροτικού τομέα στο εθνικό ΑΕΠ, διπλάσιο από κάθε άλλη της ΕΕ. Είμαστε η 9η χώρα στην παραγωγή προϊόντων, 5η στην παραγωγή ανά εκτάριο, ενώ παρουσιάζουμε ισοσκελισμένες εισαγωγές – εξαγωγές τροφίμων, με ένα έλλειμμα στα ζωικά. Αν συνεργαστούμε, ο πρωτογενής τομέας μπορεί να γίνει η ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας, καθώς ήδη το 30% των εξαγωγών της χώρας προέρχεται από τον πρωτογενή τομέα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Για το κρίσιμο ζήτημα της εκπαίδευσης, έκανε γνωστό ότι δημιουργείται ένα γενικό σχέδιο ολιστικής αντιμετώπισης. «Θα φτιάξουμε μία μέθοδο και ένα σύστημα που θα δουλεύει και θα βοηθάει τους αγρότες, αλλά και τους γεωπόνους».  Όσον αφορά τις ελληνοποιήσεις προϊόντων ο κ. Σκρέκας επεσήμανε ότι προωθείται ένα σύστημα ελέγχων και νέα εργαλεία για τον εντοπισμό των παραβατών. Όπως είπε, ετοιμάζεται νομοσχέδιο, προκειμένου να γίνει πολύ πιο αυστηρό και πρόσθεσε ότι «θα μετράμε ποιοτικά και ποσοτικά σε μηνιαία βάση. Θα βάλουμε ένα ελεγκτικό σύστημα, αξιοποιώντας την τεχνολογία, την έρευνα, και επιστημονικές μεθόδους».

Το πάνελ των βασικών ομιλητών στο εργαστήριο πολιτικής που διοργάνωσε η EURACTIV στην Αθήνα

Ο συντονιστής της εκδήλωσης Σαράντης Μιχαλόπουλος, αρχισυντάκτης δικτύου της EURACTIV στις Βρυξέλλες τόνισε ότι η Ευρώπη έχει κληθεί να βρει λύση στη δύσκολη εξίσωση της προστασίας του περιβάλλοντος,  παραγωγής τροφίμων, και παράλληλα την ασφάλεια των τροφίμων. Σε συνδυασμό με ένα περίπλοκο περιβάλλον, γίνεται πολλή δύσκολη η κατάσταση.

Παπασωτηρίου: τα εδάφη στην Ελλάδα κινδυνεύουν από υπολίπανση – η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια έχει δείξει περίεργα αρνητική στάση όσον αφορά τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα

Από την πλευρά του ο κ. Κώστας Παπασωτηρίου, γεωπόνος, μέλος Δ.Σ. Συνδέσμου Παραγωγής και Εμπορίας Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ) και του Ελληνικού Συνδέσμου Φυτοπροστασίας, χτύπησε καμπανάκι για την υπολίπανση των ελληνικών εδαφών, η οποία, όπως εξήγησε μπορεί να οδηγήσει στην ερημοποίηση και μίλησε για τις προκλήσεις της ελληνικής γεωργικής παραγωγής τα επόμενα χρόνια και υπό το πρίσμα της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Πιο αναλυτικά, ξεκίνησε την εισήγησή του με αναφορά στη νέα ΚΑΠ, που είναι υπό διαμόρφωση. Όπως σημείωσε, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΚΑΠ μετά το 2020 έχει στόχο τις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, η ανανέωση των πηγών και του ανθρώπινου δυναμικού, η στήριξη των ευρωπαίων αγροτών, καθώς και η εξασφάλιση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού αγροτικού τομέα, ενώ αναφέρθηκε εν συντομία και στους πιο ειδικούς στόχους της πρότασης.

Στη συνέχεια, παρουσίασε στοιχεία για την κατανομή αξίας της γεωργικής παραγωγής στην Ελλάδα για το 2018. Ειδικότερα, όπως έδειξε, το σύνολο της αγροτικής παραγωγής το 2018 ήταν 10,1 δισ. ευρώ. με τα πρωτεία να κρατούν τα φρούτα στα 2,1 δισ. και να ακολουθούν τα κηπευτικά με 1,8 δισ. ευρώ. «Η χώρα μας παράγει φρέσκα φρούτα και λαχανικά και θα συνεχίσουμε να είμαστε μεγάλοι παίκτες» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασωτηρίου.

Κατόπιν, παρουσίασε την ποσοστιαία κατανομή του κόστους παραγωγής από το 2000 έως σήμερα, σύμφωνα με την οποία το κόστος λιπασμάτων για τους Έλληνες παραγωγούς δεν ξεπερνά το 8% του συνολικού κόστους παραγωγής, ενώ για τα φυτοφάρμακα ξοδεύουν λιγότερο από 7%.

«Είναι ευλογημένος τόπος η Ελλάδα, καθώς είναι προτελευταία στη συμμετοχή δαπάνης αγροτικών εφοδίων στην αξία φυτικής αγροτικής παραγωγής ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, ενώ βρίσκεται χαμηλά στα λιπάσματα», σημείωσε ο κ. Παπασωτηρίου. «Ο Νότος χρησιμοποιεί πολύ λιγότερες εισροές σε σχέση με τις άλλες χώρες» τόνισε, πριν αναφερθεί στα οφέλη από τη χρήση αγροτικών εφοδίων, που είναι, μεταξύ άλλων, η αύξηση της απόδοσης και η βελτίωση της ποιότητας.

Δείχνοντας σε διάγραμμα την δραματική μείωση στην κατανάλωση λιπασμάτων στην Ελλάδα σε σχέση με τη δεκαετία του ‘80, υπογράμμισε πως «τα εδάφη κινδυνεύουν από την υπολίπανση, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην ερημοποίηση». Ενδεικτικά, από το υψηλό των 2,3 εκατ. τόνων λιπασμάτων που χρησιμοποιούνταν πριν τρεις δεκαετίες στη χώρα, σήμερα ο αντίστοιχος αριθμός έχει πέσει στους 819 χιλιάδες τόνους, με την τάση να είναι πτωτική.

Αντίθετα, αν δει κανείς το διάγραμμα της δαπάνης για την κατανάλωση σπόρων και πολλαπλασιαστικού υλικού, πρόκειται για μία «σταθερή αγορά» την τελευταία 20ετία. Την ίδια στιγμή, τάση ανάκαμψης παρουσιάζει η κατανάλωση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην χώρα, που το 2016 πέρασε και πάλι το όριο των 10 χιλ. τόνων, όταν το 2009 είχε κατρακυλήσει στους 3 χιλ. τόνους.

ο κ. Κώστας Παπασωτηρίου από τον Σύνδεσμο Παραγωγής και Εμπορίας Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ) και τον Ελληνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας στο εργαστήριο πολιτικής που διοργάνωσε η EURACTIV

Όσων αφορά το ποσοστό επιδοτήσεων επί της συνολικής αξίας της γεωργικής παραγωγής, η Ελλάδα αγγίζει 19,1% το 2018, δηλαδή είναι σχεδόν διπλάσιες από την Ευρώπη των 28, Παράλληλα, η διείσδυση βιολογικών καλλιεργειών στην Ελλάδα, από 1% το 2000 έχει φτάσει στο 8% σήμερα.

«Πρόβλημα του τομέα είναι η μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, 12-13% πάνω από τις χώρες του ΟΟΣΑ» επεσήμανε ο κ. Παπασωτηρίου, παρουσιάζοντας τα αντίστοιχα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία, σε συνολική επιβάρυνση, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση, μετά την Ιταλία. «Πρόβλημα αποτελεί και η ηλικία των παραγωγών» τόνισε, προσθέτοντας ότι ο κύριος όγκος των απασχολούμενων στον πρωτογενή τομέα είναι 45-64 ετών. «Πρόκειται για έναν κλάδο γερασμένο και αυτό αυξάνεται. Το 57% του πληθυσμού είναι 45-64» είπε χαρακτηριστικά.

Σχετικά με τις εξελίξεις με νέες νομοθεσίες και η εφαρμογή των ήδη υπαρχόντων, τις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να προσαρτήσει στο νομοθετικό περιβάλλον για τα ΦΠΠ, το οποίο χαρακτηρίστηκε «ήδη αυστηρό», ο κ. Παπασωτηρίου σημείωσε πως «η Ευρώπη τα τελευταία 10-15 χρόνια έχει δείξει περίεργα αρνητική στάση όσον αφορά τα ΦΠΠ». Η απάντησή του στη στάση της ΕΕ ήταν η παρουσίαση μιας έρευνας σχετικά με τις επιπτώσεις που θα επιφέρουν οι εν λόγω νομοθεσίες.

Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα της ECPA (European Crop Protection Association), αν υιοθετηθούν οι νέες νομοθεσίες που βρίσκονται υπό συζήτηση στην ΕΕ, όπως για παράδειγμα οι 75 δραστικές ουσίες που αποσύρονται, οι συνέπειες που αναμένονται για την Ευρωπαϊκή γεωργία είναι, ένα ασφυκτικό πλαίσιο εγκρίσεων ΦΠΠ, το οποίο θα αποσύρει περισσότερο από το 1/5 των εγκεκριμένων δραστικών ουσιών. Ακόμα, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, η έλλειψη εργαλείων φυτοπροστασίας αναμένεται να επιφέρει μείωση αποδόσεων έως και 40% σε μεγάλες καλλιέργειες Ειδικότερα, προβλέπει μείωση αποδόσεων καλλιεργειών στην ΕΕ, έως και 7% για τα σιτηρά, 31% για το αμπέλι, 40% για την ελιά. Παράλληλα, οι απώλειες θα ανέλθουν στα 17 δισ. ευρώ της συνολικής κερδοφορίας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενώ πάνω από 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας κινδυνεύουν να χαθούν.

«Ειδικά οι παραγωγοί του Ευρωπαϊκού Νότου ( Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα, Πορτογαλία) που παράγουν φρέσκα φρούτα και λαχανικά θα θιγούν πολύ σημαντικά. Το πρόβλημα εντείνεται περισσότερο σε ειδικές καλλιέργειες στις χώρες της ΕΕ, όπως μεταξύ άλλων το βαμβάκι για την Ελλάδα» επεσήμανε ο κ. Παπασωτηρίου, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας.

Τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, όπως τα εντοπίζει ο κ. Παπασωτηρίου, είναι οι μικρές και κατακερματισμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, η αναποτελεσματική οργάνωση, η χαμηλή ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και εξοπλισμού, ανθρώπινου δυναμικού και επίπεδο R&D, η μεγάλη εξάρτηση από τις επιδοτήσεις (20%), η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού για αποτελεσματική προώθηση και branding των ελληνικών προϊόντων αγροδιατροφής. Σε εκείνο το σημείο, έδωσε το παράδειγμα του ελαιόλαδου, στο οποίο η τυποποίηση στην χώρα μας είναι μόλις 27%, ενώ στην Ισπανία 50% και Ιταλία αγγίζει το 80%.

Καταλήγοντας, ο κ. Παπασωτηρίου, ανέπτυξε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης. Οι βασικοί πυλώνες του υποδείγματος ανάπτυξης είναι η αύξηση μεγέθους και εκσυγχρονισμός εκμεταλλεύσεων, οι συνέργειες πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων με ιδιωτικές εταιρείες και συνεταιρισμούς, η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, και, φυσικά, στρατηγικός σχεδιασμός στους εξής τομείς: τυποποίηση, branding, πιστοποίηση, logistics, μεταφορές, προγράμματα παραγωγής, μέτρα για ξένες επενδύσεις, εξαγωγές, και ανάκτηση Δυτικο-Ευρωπαϊκών αγορών.

«Η βιομηχανία προσπαθεί να αγκαλιάσει βιολογικά προϊόντα. Φυτοφάρμακα που είναι παντοκτόνα, ευτυχώς πλέον δεν υπάρχουν. Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής λαμβάνονται με πολιτικά κριτήρια. Υπάρχει μεγάλος αυτοέλεγχος στον κλάδο» υπογράμμισε απαντώντας σε ερωτήσεις ο κ. Παπασωτηρίου.

Αγοραστός: το κόστος νερού, ενέργειας και λιπασμάτων είναι στο επίκεντρο

Στο τρίπτυχο «κόστος νερού, ενέργειας, και λιπασμάτων αναφέρθηκε ο Κώστας Αγοραστός, πρόεδρος ΕΝΠΕ, περιφερειάρχης Θεσσαλίας, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα του υψηλού κόστους της αγροτικής παραγωγής. Όπως χαρακτηριστικά είπε, «όλα ξεκινούν από το κόστος στην παραγωγή», προσθέτοντας ότι «έχουμε νερό που πηγαίνει χαμένο», καθώς όπως είπε, τα έργα καθυστέρησαν τέσσερα χρόνια για λόγους αιρεσιμότητας.

Όσον αφορά τα κόστη των φαρμάκων στην Ελλάδα, τόνισε ότι είναι τριπλάσιας τιμής απ΄ ότι στη Βουλγαρία. «Το κόστος παραγωγής απαντάει σε όλα. Το κόστος είναι το πρώτο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε, όπως και το νερό». «Έχουμε έναν Αχελώο που τον αφήνουμε να χύνεται, χωρίς φράγματα. Ο στρατηγικός σχεδιασμός πρέπει να είναι πρώτος στην παραγωγή. Το κόστος δείχνει το δρόμο», τόνισε ο πρόεδρος της ΕΝΠΕ.

Ο Πρόεδρος της ΕΝΠΕ και Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Κώστας Αγοραστός σε τοποθέτησή του στο εργαστήριο πολιτικής που διοργάνωσε η EURACTIV στην Αθήνα

Επιπλέον ο κ. Αγοραστός αναφέρθηκε στην ανάγκη απλοποίησης της νομοθεσίας, αλλά και στην ενίσχυση της  περιφερειακής διακυβέρνησης και των αρμοδιοτήτων της Περιφέρειας για την επιτάχυνση των διαδικασιών. Έκανε λόγο για ιδεοληψίες σε σχέση με τα σχέδια διαχείρισης νερού, αλλά και στην ανεπαρκή διαχείριση αποβλήτων. Όπως είπε το νέο ΕΣΠΑ πρέπει να είναι κατά 70% προσανατολισμένο στην περιφέρεια.

Αραβώσης: Προτεραιότητα η βιοποικιλότητα και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Για την βιοποικιλότητα και καινοτομία μίλησε ο κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης Γενικός Γραμματέας Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ. «Βασικός στόχος είναι η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ζήτημα για το οποίο ενδιαφέρεται και ο ίδιος ο πρωθυπουργός και έχει άμεση σχέση με την παραγωγή και τη γεωργία».

Όπως είπε, απαιτείται προσαρμογή όλων των τομέων παραγωγής στην κυκλική οικονομία, με μείωση και βελτιστοποίηση στη διαχείριση όλων των πόρων και τον αποβλήτων της παραγωγής, γεγονός που συνδέεται με την τεχνολογία και την καινοτομία. Όπως πρόσθεσε: «χωρίς διασύνδεση με τα Πανεπιστήμια, δε θα το πετύχουμε αυτό».

Στον τομέα της προσφοράς και της ζήτησης καλούμαστε να βελτιστοποιήσουμε την επάρκεια νερού, με βελτιστοποίηση στις υποδομές, επεσήμανε, προσθέτοντας την ανάγκη να γίνουν τα απαραίτητα έργα, με βάση μία μελέτη σε επίπεδο υδρογεωλογικής λεκάνης. Σε συνεργασία με το ΥΠΑΑΝ «κάνουμε τέτοιες μελέτες και πλέον θα γίνει η επικαιροποίηση για την επόμενη τετραετία», καθώς χάνονται μεγάλες ποσότητες πόσιμου νερού. Απαιτείται κατάλληλη εκπαίδευση και ενημέρωση, με τη συνδρομή νέων τεχνολογιών, καθώς όπως είπε, γίνεται αλόγιστη χρήση.

Ο Γενικός Γραμματέας Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ και καθηγητής του ΕΜΠ κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης σε δηλώσεις του στην EURACTIV.gr μετά την εκδήλωση

Όσον αφορά τη διαχείρισης της ενέργειας, ο κ. Αραβώσης επεσήμανε: «Να ξεφύγουμε από παραδοσιακές μορφές και να πάμε σε ΑΠΕ. Όχι μόνο για να καλύψουμε τους περιβαλλοντικούς στόχους, αλλά γιατί έχουμε οφέλη οικονομικά. Εάν οι επαγγελματίες βελτιστοποιήσουν τις χρήσεις του νερού και της ενέργειας, θα έχουν σημαντικά οικονομικά οφέλη».

Επιπλέον έκανε λόγο για ελαχιστοποίηση ή και μηδενισμό των αποβλήτων, με το να επιστρέψουμε τα απόβλητα πίσω στον κύκλο παραγωγής. Όσον αφορά τα γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα, ο ΓΓ επεσήμανε ότι στον νέο σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, αυτά αποτελούν έναν πολύ σημαντικό τομέα, καθώς, όπως είπε, μπορούν να αξιοποιηθούν είτε ως λίπασμα, είτε για την παραγωγή ενέργειας, μέσω αναερόβιας χώνευσης για την παραγωγή βιοαερίου, χαρακτηρίζοντάς τα ως έναν τομέα με πολλή μεγάλη προοπτική, για τον οποίο ωστόσο απαιτείται απλούστευση των αδειοδοτήσεων.

Όπως έκανε γνωστό, πραγματοποιείται ήδη αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, το οποίο θα είναι έτοιμο μέχρι το τέλος του έτους, ενώ ήδη υπάρχει το εθνικό σχέδιο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και υλοποιούνται τα περιφερειακά σχέδια.

Για τον κ. Αραβώση, απαιτείται βελτιστοποίηση διαχείρισης, νερού, ενέργειας, αποβλήτων, ενώ όπως είπε, ο καταλύτης σε αυτά είναι η καινοτομία και η τεχνολογία.

Η άποψη της αγοράς

Γενική άποψη της αίθουσας κατά τη συζήτηση στο κλειστό εργαστήριο πολιτικής με θέμα «Προχωρώντας προς τη σύγχρονη γεωργία. Εξισορρόπηση της βιοποικιλότητας, της καινοτομίας, των αποδόσεων»

Ο κ. Κώστας Κούρταλης, Πρόεδρος Εθνικού Συτήματος Διαπίστευσης – ΕΣΥΔ, επεσήμανε ότι ως οργανισμός, «είμαστε απολύτως διατεθειμένοι να τη βοηθήσουμε τη γεωργία, χωρίς να κάνουμε καμία υποχώρηση στην ποιότητα». Όπως είπε απαιτείται επιτάχυνση των διαδικασιών της πιστοποίησης. Όπως έκανε γνωστό, «θα έρθουμε στην επαρχία και θα προβάλουμε το έργο του και να φέρουμε κοντά μας τους αγρότες. Αυτή είναι η εντολή του Υπουργείου».

Απ΄ την πλευρά του ο κ. Γιώργος Πίττας του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων – ΣΕΒΤ και της εταιρείας Μέλι Αττικής, επεσήμανε ότι  η μελισσοκομία έχει πολλή σημαντική στήριξη της βιωσιμότητας, καθώς με την επικονίαση προσφέρει ένα σημαντικό έργο στην αγροτική παραγωγή. Τάχθηκε υπέρ της φυτοπροστασίας, «αλλά με φυτοπροστατευτικά προϊόντα που δε δημιουργούν πρόβλημα στη μέλισσα».  Σχετικά με τη διάθεση αγροτικών προϊόντων τόνισε ότι απαιτείται διόρθωση στην αγορά επισημαίνοντας το πρόβλημα των παράνομων ελληνοποιήσεων.

Για την ανάγκη εκπαίδευσης των παραγωγών ελαιολάδου και ελαιοτριβίων για την επίτευξη καλύτερης ποιότητας στο ελαιόλαδο, αλλά και την επικαιροποίηση των στατιστικών στοιχείων της χώρας μίλησε ο κ. Βασίλης Φρατζολάς, ειδικός σύμβουλος ποιότητας ελαιολάδου.

Ο κ. Δεσύλλας Μάριος  από τον Οργανισμό ΔΗΩ, τόνισε ότι η λίπανση με κομποστοποίηση πρέπει να μπει ξανά στο “παιχνίδι”, προσθέτοντας την ανάγκη ενίσχυσης της ενημέρωσης. Έθεσε επίσης την παράμετρο της φυσικής γονιμότητας των εδαφών καθώς όπως είπε, «σε περίπτωση βελτίωση της ποιότητας των εδαφών, η κατανάλωση νερού μπορεί να μειωθεί στο ½ ή ακόμα και στο 1/3».

Ο κ. Νίκος Λάππας διευθυντής Ύπαιθρος Χώρα τόνισε ότι η εκπαίδευση είναι καταλύτης, αλλά απαιτεί χρόνια. Η κατάρτιση και η συμβουλευτική είναι πολύ πιο σύντομη και αποτελεσματική. Απαιτούνται πιο «έξυπνα» και πιο ασφαλή φυτοφάρμακα. Απαιτείται ένα συγκροτημένο πρόγραμμα για την κλιματική αλλαγή.

Εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων συσκευασίας φυτοφαρμάκων

Ο Γενικός Γραμματέας Περιβάλλοντος Κωνσταντίνος Αραβώσης και ο κ. Κώστας Παπασωτηρίου από τον Σύνδεσμο Παραγωγής και Εμπορίας Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ) και τον Ελληνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας

Σε ερώτηση της ελληνικής EURACTIV, ο Θοδωρής Καραουλάνης ζήτησε να τοποθετηθούν οι εμπλεκόμενοι στο θέμα της διαχείρισης των αποβλήτων συσκευασίας των φυτοφαρμάκων, κατά τη διάρκεια της συζήτησης που ακολούθησε. Ο κ. Παπασωτηρίου αποκάλυψε ότι η πλευρά της βιομηχανίας προχωρά και θα συστήσει εταιρεία για την διαχείριση των συσκευασιών φυτοφαρμάκων. «Το πρόβλημα είναι ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να πειστούν να μεταφέρουν τα μπουκάλια σε σημεία συγκέντρωσης. Η βιομηχανία ήδη έχει μπει στη διαδικασία να επενδύσει σε αυτό, και θα είναι υποχρεωτική η συμμετοχή προκειμένου να λαμβάνει η εκάστοτε εταιρεία άδεια λειτουργίας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΝ Κωνσταντίνος Αραβώσης, αφού σημείωσε ότι υπάρχει ανάγκη για διαχείριση των συγκεκριμένων αποβλήτων, όπως έχει τονίσει το Υπουργείο σε όλους τους εμπλεκόμενους, καθώς αποτελεί ειδικό απόβλητο με βάση τα χαρακτηριστικά του, σημείωσε ότι ο ρόλος του Υπουργείου είναι επιτελικός και την αρμοδιότητα για την οργάνωση την έχει ο ΕΟΑΝ και τα όποια εναλλακτικά συστήματα, στο πλαίσιο της ευθύνης του παραγωγού αποβλήτων, του Εθνικού Σχεδιασμού και της κοινοτικής νομοθεσίας. Επομένως, σημείωσε ο ΓΓ του ΥΠΕΝ, από τη στιγμή που η αγορά έχει την πρόθεση να δημιουργήσει ένα εναλλακτικό σύστημα διαχείρισης αυτών των αποβλήτων, το Υπουργείο είναι θετικό αν υπάρχει μια καλή πρόταση και θα βοηθήσει στην γρήγορη προώθησή του εφόσον πληρούνται οι διατάξεις της νομοθεσίας και εγκρίνει ο ΕΟΑΝ.

Ο αρχισυντάκτης της ελληνικής EURACTIV Θοδωρής Καραουλάνης ερωτά για τα απόβλητα συσκευασιών φυτοπροστασίας, στο πάνελ με δημοσιογράφους και εκπροσώπους της αγοράς

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης έγινε εκτενής διάλογος μεταξύ των συμμετεχόντων, με τοςυ εκπροσώπους της πολιτικής κυρίως να απαντούν σε ερωτήσεις και τοποθετήσεις των εκπροσώπων της αγοράς.

Ο Πρόεδρος της ΕΝΠΕ Κώστας Αγοραστός απαντά σε ερώτηση του συντακτη δικτύου της EURACTIV.com Σαράντη Μιχαλόπουλου

Τόσο κατά την έναρξη, τη διάρκεια και μετά το πέρας της εκδήλωσης, οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις και είχαν επαφές και συζητήσεις για τα προβλήματα και το μέλλον της γεωργίας τόσο στην χώρα μας όσο και στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.

X