Καϊλή στη EURACTIV: ισχυρό εργαλείο για τις MμΕ ο νέος κανονισμός για το crowdfunding

Το Νοέμβριο του 2018, η ψήφιση από το Ευρωκοινοβούλιο του νέου κανονισμού για το crowdfunding με εισηγήτρια την Εύα Καϊλή (S&D), άνοιξε νέους ορίζοντες για το crowdfunding, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις start-ups, εισάγοντας ένα νέο πλαίσιο συλλογής κεφαλαίων μέσω μιας πλατφόρμας οπουδήποτε στην Ευρώπη.

Η Εύα Καϊλή μίλησε στη Euractiv.gr και στη δημοσιογράφο Σοφία Ελανίδου για το παρόν και το μέλλον του crowdfunding, την σημασία του για τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα και την απόσταση της Ευρώπης από τη Silicon Valley.

Η Εύα Καϊλή εκλέχθηκε Ευρωβουλευτής τον Ιούλιο του 2014 με την «Ελιά» και ανήκει στην  Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D).

Ποια είναι η επόμενη μέρα για το crowdfunding μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου;

Με το νέο κανονισμό, αντικείμενο του οποίου είναι ουσιαστικά οι πλατφόρμες crowdfunding και όχι τα επενδυτικά εργαλεία, δίνουμε το πλαίσιο στο οποίο μια πλατφόρμα θα δύναται να συγκεντρώσει κεφάλαιο και ενδιαφερομένους, να τους φέρει κοντά και να διευκολύνει την διοχέτευση των χρημάτων, από εκεί δηλαδή όπου υπάρχει διάθεση κεφαλαίου εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Ο κανονισμός άρει τα σύνορα κίνησης των κεφαλαίων στην Ευρώπη και ευνοεί τα κράτη που έχουν μικρότερο πλήθος.

Παράλληλα δε, αυξήθηκε και το όριο δυνατότητας λήψης χρηματοδότησης από το ένα στα οκτώ εκατομμύρια, με δική μας παρέμβαση.

Ουσιαστικά, τι πρόκειται να αλλάξει στο εξής;

H αρχική πρόταση της Κομισιόν ήταν να δώσει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να έχουν μια ομοιογενή λογική σε σχέση με την ακριβή προσέγγιση του θέματος, με την μέθοδο του «29ου καθεστώτος»: ένα νομικό καθεστώς δηλαδή όπου μια πλατφόρμα crowdfunding θα μπορεί να επιλέξει είτε το εθνικό πλαίσιο είτε το ευρωπαϊκό, προκειμένου να ρυθμίσει τη συνολική διαδικασία. Ωστόσο, το Ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε ότι τα κράτη-μέλη θα κρατήσουν τη μέθοδο που εκείνα επιθυμούν ώστε να νομοθετούν τις πλατφόρμες, έχοντας όμως μια γενικότερα ομοιογενή στάση μεταξύ τους. Την τήρηση ομοιογενών κανόνων θα την εγγυάται η ESMA.

Το μεγάλο πλεονέκτημα που υπάρχει πλέον σε αυτή τη διαδικασία είναι ότι, για παράδειγμα, ένας Έλληνας πολίτης με μια πολύ καλή πρόταση δεν χρειάζεται στο εξής να καταφύγει μονάχα σε μια ελληνική πλατφόρμα, αλλά μπορεί να αξιοποιήσει μια οποιαδήποτε πλατφόρμα κράτους το οποίο έχει το κατάλληλο κοινό να τον υποστηρίξει.

Ουσιαστικά, αυτός ήταν και ο σκοπός του κανονισμού, να επιτρέψει σε χώρες που έχουν ιδέες αλλά δεν έχουν πρόσβαση σε ένα μεγαλύτερο εύρος κεφαλαίων, να βρουν χρηματοδότηση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για χώρες σαν την Ελλάδα, για τον απλούστατο λόγο ότι σε κράτη με μεγάλα προβλήματα λόγω χρηματοπιστωτικής κρίσης, με προβλήματα στον τραπεζικό κλάδο και με προβλήματα κεφαλαιοποίησης, η πρόσβαση σε πόρους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πλέον διαθέσιμη.

Αυτό αφορά τόσο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις start-ups, όσο και αυτούς που επιθυμούν να προχωρήσουν σε επενδύσεις με μια ορισμένη απόδοση.

Ένα άλλο στοιχείο που θα ήταν χρήσιμο να αναφερθεί είναι ότι υπάρχουν δύο ειδών πλατφόρμες. Από τη μια, υπάρχουν οι πλατφόρμες όπου ο ιδιώτης γίνεται «venture capitalist» χωρίς να χρειάζεται την κατάλληλη άδεια ή χωρίς να λειτουργεί σαν επενδυτής. Ουσιαστικά, με αυτόν τον τρόπο του δίνεται η δυνατότητα, να χρηματοδοτεί -μέχρι ένα συγκεκριμένο όριο χρημάτων- πρότζεκτ της αρεσκείας του με μικρό ρίσκο αλλά με αποτέλεσμα.

Από την άλλη, υπάρχουν πλατφόρμες οι οποίες ανήκουν στην κατηγορία lending, όπου ουσιαστικά μπαίνεις σε ένα τελείως διαφορετικό περιβάλλον για τη χρηματοδότηση πρότζεκτ με μεγάλο ρίσκο. Πλέον, δίνεται η δυνατότητα σε πλατφόρμες να αναπτύσσουν δραστηριότητα lending δίχως την υποχρέωση για συγκεκριμένη άδεια.

Όσον αφορά τη στήριξη των startups και των scaleups μέσω του crowdfunding, ποιο από τα δύο κρίνετε ως περισσότερο εφικτό; Που υπάρχει περισσότερη ανάγκη;

Μέσω των συγκεκριμένων αλλαγών, ωφελούνται τόσο οι start-ups όσο και οι scale-ups. Ωστόσο, πιστεύω ότι περισσότερη ανάγκη υπάρχει στο δεύτερο. Είναι το κομμάτι στο οποίο χάνουμε πολλές επιχειρήσεις τις οποίες βοηθούμε να ξεκινήσουν στην Ευρώπη και κατόπιν φεύγουν στη Silicon Valley.

Ένα άλλο κομμάτι που διαπιστώσαμε ότι στην Ευρώπη λείπει, είναι η διάθεση των venture capital funds να πάρουν μεγαλύτερο ρίσκο. Αυτό προσπαθούμε να βελτιώσουμε. Και το γεγονός ότι από το όριο χρηματοδότησης του ενός εκατομμυρίου πήγαμε πλέον στα οκτώ, αποδεικνύει ότι κινούμαστε πια στις επιχειρήσεις και τα start-ups που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για ρευστότητα σε ένα επόμενο στάδιο.

Να σημειωθεί αναφορικά με τις start-up επιχειρήσεις, ότι για να περάσουν από το ένα στα οκτώ εκατομμύρια θα πρέπει να αποδείξουν παράλληλα ότι τα λεφτά καταλήγουν σε κέρδος από επενδύσεις δίχως να προκύπτει πιθανότητα υπεξαίρεσης χρήματος. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει η υποχρέωση από πλευράς των ΜμΕ για ισορροπημένους λογαριασμούς και οικονομικές δηλώσεις, ώστε να επιτραπεί η σύγκριση, για παράδειγμα, ανάμεσα σε μια ελληνική, λετονική και μια γερμανική εταιρεία που καταφεύγει σε μια πλατφόρμα χρηματοδότησης.

Αναφορικά με τη δράση του crowdfunding στα πλαίσια της ελληνικής επικράτειας, απαιτείται αναπροσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας;

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγορών είναι υπεύθυνη στην Ελλάδα για το νομικό πλαίσιο του crowdfunding. Ουσιαστικά, η αρμόδια αρχή στην Ελλάδα είναι υποχρεωμένη πλέον να λάβει υπόψη τις βασικές κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), και να φτιάξει το δικό της νομικό πλαίσιο, δίνοντας έτσι σε ελληνικές πλατφόρμες τη δυνατότητα να συγκεντρώνουν κεφάλαια.

Οι τράπεζες πως αντιμετωπίζουν τις εξελίξεις;

Δεν είχαμε καμία αντίδραση από τις τράπεζες, γιατί ουσιαστικά οι τράπεζες έχουν κανονισμούς που τους αποτρέπουν από το να επενδύσουν σε μεγάλου ρίσκου πρότζεκτ όπως οι start-ups. Επομένως, στην πράξη, το crowdfunding έρχεται να συμπληρώσει ένα κενό χρηματοδοτήσεων το οποίο δεν υπήρχε ειδικά στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Βέβαια, μια τράπεζα θα μπορεί στο εξής να φτιάξει τη δική της πλατφόρμα και να τη χρησιμοποιεί, έχοντας το ρόλο του διαμεσολαβητή ανάμεσα στα δύο μέρη της αγοράς, αρκεί η πλατφόρμα να αποτελέι ξεχωριστεί ενότητα από την τράπεζα προκειμένου να μην περιπλέκονται οι κανονισμοί που αφορούν τον τραπεζικό κλάδο με αυτούς της ένωσης Κεφαλαιαγορών.

Πως ακριβώς συνδέεται η τεχνολογία blockchain με το crowdfunding; Πού βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή;

Έχουμε ζητήσει να δημιουργηθεί ένας ξεχωριστός φάκελος ο οποίος θα θέσει σε τάξη το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αυτό αποτελεί μια εντελώς διαφορετική δυνατότητα χρηματοδότησης, με περισσότερες επιλογές, αλλά και με εντελώς διαφορετική νοοτροπία στον τρόπο λειτουργίας του.

Σε αυτό λοιπόν το σχέδιο προτείνουμε και περιμένουμε στους επόμενους λίγους μήνες να υπάρξει νομοθεσία που θα ρυθμίζει και θα θέσει κανόνες στα ICOs (Initial Coin Offerings), -μια μέθοδο crowdfunding που χρησιμοποιεί την τεχνολογία blockchain-, διευκολύνοντας τη διαμόρφωση νομικής σταθερότητας για τις επιχειρήσεις blockchain που θέλουν να αξιοποιήσουν τα ICOs, και οι οποίες έχουν αυξηθεί πάρα πολύ.

Τελικά, ως Ευρώπη συνολικά βρισκόμαστε πίσω σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες; Πόσο δρόμο πρέπει να διανύσουμε ακόμη;

To crowdfunding πρακτικά ξεκίνησε στις Ηνωμένες Πολιτείες με προγράμματα όπως το Kickstarter, ωστόσο η Ευρώπη είναι κοντά και μπορεί να αναπτύξει περισσότερο αυτό το εργαλείο. Γενικά οι αγγλοσαξονικές χώρες που έχουν μεγάλη παράδοση στο equity financing είναι πολύ πιο μπροστά σε σχέση με χώρες που είναι στηριγμένες στο lending financing. Στις πλατφόρμες, 40-50% προέρχεται από την Αμερική, ενώ ακολουθεί η Κορέα και η Ιαπωνία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Βρετανία είναι η πιο ανεπτυγμένη σε σχέση με το σύνολο των κρατών-μελών: σε αυτήν ανήκει το 12%.

Εν ολίγοις, με αυτόν τον κανονισμό πλέον, η φιλοδοξία είναι όχι μόνο να μπορεί κανείς να δημιουργήσει μια πλατφόρμα στην οποία να μπορεί να βρει χρηματοδότηση μια start-up ή μια μικρή εταιρεία, αλλά και επίσης να αποτελέσει μια εκπαιδευτική διαδικασία που θα επιτρέψει στον ευρωπαίο πολίτη να αρχίσει να επενδύει μόνος του χρήματα σε μορφή μερισμάτων.

X