Η ΕΕ πρέπει να διευρύνει τις συμμαχίες της για να διαμορφώσει τη νέα παγκόσμια τάξη

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

[defenseone.com]

*Η Shada Islam είναι διευθύντρια για την Ευρώπη και τη γεωπολιτική στη Friends of Europe.

Η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να προσελκύει νέους εταίρους, να αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις και να ανακαλύπτει άγνωστα μονοπάτια. Αλλά, μπορεί να κάνει ακόμη περισσότερα.

Πρώτον, θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι πλέον η Αμερική δεν είναι φιλικά προσκείμενη στην Ευρώπη. Για τον Αμερικανό Πρόεδρο Donald Trump, είναι η Αμερική πρώτη, οι δικτάτορες δεύτεροι και οι παλιοί φίλοι και σύμμαχοι, τελευταίοι.

Δεύτερον, οι μεγάλοι τίτλοι για την κατάρρευση της «Δύσης» και της πολυμερούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες, πρέπει να ληφθούν υπόψιν.

Οι ΗΠΑ αναμφισβήτητα αποσύρονται από τις διεθνείς δεσμεύσεις τους, ενώ οι αναπτυσσόμενες δυνάμεις της Ασίας, με την Κίνα στην πρώτη θέση, αυξάνουν την παγκόσμια επιρροή τους.

Η μεγαλύτερη απόδειξη, είναι η συνάντηση της G7 στον Καναδά, η οποία έληξε με προσβλητικά tweets και counter-tweets, ενώ η σύνοδος κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας για την Σαγκάη (SCO) στο Qingdao, έδειξε μια νέα εποχή συνεργασίας μεταξύ των ηγετών της Ρωσίας, της Κίνας και της Ινδίας.

Ωστόσο, προσοχή στα βιαστικά συμπεράσματα. Η παλιά τάξη σίγουρα καταρρέει και εμφανίζεται μια νέα. Όμως, η Ευρώπη – με την προϋπόθεση ότι παίζει τα χαρτιά της σωστά – μπορεί να διαδραματίσει ακόμα σημαντικό ρόλο στην εκπόνηση των νέων κανόνων του παιχνιδιού.

Με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της για ειρήνη, συμφιλίωση και ολοκλήρωση, η Ευρώπη είναι και θα είναι για πάντα κάτι περισσότερο από ένα απλό μέλος μιας «Δυτικής Συμμαχίας» υπό τις ΗΠΑ.

Επίσης, οι ευρωπαϊκές αγορές, οι επενδύσεις, η τεχνολογία, οι εξαγωγές – και η έξυπνη ισχύς – εξακολουθούν να αντηχούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι ευρωπαϊκές αξίες μπορεί να μην ταιριάζουν απόλυτα με πολλές ασιατικές (ή ακόμα και ευρωπαϊκές) κυβερνήσεις, αλλά είναι σημαντικές για τους περισσότερους στην Ασία.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ακόμα και όταν γίνονται πιο σίγουρες για τον εαυτό τους και πιο ισχυρές έτσι ώστε να εκφράσουν τις προσδοκίες και τις ανησυχίες τους, οι ανερχόμενες δυνάμεις δεν είναι έτοιμες – ακόμα – να εκτοπίσουν τις παλιές.

Ο Πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping και ο Πρωθυπουργός της Ινδίας Narendra Modi, χρησιμοποίησαν τη σύνοδο κορυφής SCO για να υπογραμμίσουν την ετοιμότητά τους να συμμορφωθούν με τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου.

Επιπλέον, ενώ τα ανερχόμενα και ταχέως αναπτυσσόμενα κράτη της Ασίας ενδέχεται να ακολουθούν το παράδειγμα της Σανγκάη, οι ηγέτες τους εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μια πληθώρα προκλήσεων τόσο στο εσωτερικό τους όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις.

Η διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης, η αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, η τρομοκρατία, οι ανισότητες και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής απαιτούν διεθνή συνεργασία.

Η ΕΕ έχει ήδη αλλάξει ταχύτητα. Τα βήματα που έγιναν για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας είναι σημαντικά. Οι προσπάθειες της ΕΕ για τη διάσωση της Πυρηνικής Συμφωνίας για το Ιράν, την προώθηση της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα και τη διαφύλαξη του πολυμερούς εμπορικού συστήματος μπορεί ακόμη να προβούν ωφέλιμες.

Είναι πλέον καιρός να προχωρήσουμε από την διαχείριση κρίσεων στο πολύ πιο δύσκολο έργο της διαμόρφωσης μιας σύγχρονης και πολυμερούς τάξης που δεν είναι πλέον επικεντρωμένη στη Δύση, αλλά αντικατοπτρίζει την αλλαγή δυναμικής και τα πρότυπα της παγκόσμιας εξουσίας.

Με απλά λόγια: για τους Ευρωπαίους, το μόνο που είχε σημασία ήταν μία ισχυρή διατλαντική συμμαχία. Είναι πλέον καιρός να μιλήσουμε για την ευρασιατική συνεργασία.

Τον Οκτώβριο του τρέχοντος έτους, 53 Ευρωπαίοι και Ασιάτες ηγέτες θα συναντηθούν στις Βρυξέλλες για τη 12η Συνάντηση Ασίας-Ευρώπης (ASEM), μια πλατφόρμα συνεργασίας για την Ευρασία που έχει υποτιμηθεί και έχει υπολειτουργήσει στο παρελθόν.

Αυτό πρέπει να αλλάξει. Η επερχόμενη συνάντηση, η οποία συγκεντρώνει τα μέλη της G7, της G20, της SCO (και άλλων μεγάλων και μικρών ομάδων), μπορεί να βοηθήσει να μετριαστούν οι τρέχουσες αβεβαιότητες φωτίζοντας τρεις βασικούς τομείς.

Πρώτον, η διάσκεψη κορυφής μπορεί να ξεκινήσει τον διάλογο σχετικά με τον ορισμό μιας νέας πολυμερούς τάξης που βασίζεται σε συνεταιριστικούς κανόνες του 21ου αιώνα, συγχρηματοδοτείται από την Ευρώπη και οδηγεί τις ασιατικές δυνάμεις.

Η ASEM είναι ιδανική για μια τέτοια συζήτηση, δεδομένης της ποικιλομορφίας των μελών της, η οποία περιλαμβάνει «ομοϊδεάτες» χώρες όπως η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Ιαπωνία και η Κορέα αλλά και χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία και αυτές της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Δεύτερον, η ASEM θα πρέπει να καθορίσει νέους κανόνες και πρότυπα για βιώσιμα παγκόσμια projects που ασχολούνται με τις υποδομές καθώς και το εμπόριο, τα θεσμικά όργανα και τους δεσμούς μεταξύ των ανθρώπων.

Παρότι η πρωτοβουλία «Belt and Road Initiative» της Κίνας συγκεντρώνει την μεγαλύτερη προσοχή και κριτική, άλλα μέλη της ASEM, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, της Ιαπωνίας, της Ινδίας και της Νότιας Κορέας, ασχολούνται με παρόμοια σχέδια για την σύνδεσή τους μέσω καλύτερων και ταχύτερων σιδηροδρομικών, αέριων και θαλάσσιων διαδρομών. Η συνεργασία στον ψηφιακό τομέα είναι επίσης στην ημερήσια διάταξη.

Τέλος, η Ευρώπη και η Ασία πρέπει να εμβαθύνουν και να επεκτείνουν τη συζήτησή τους για την ασφάλεια, την αποπυρηνικοποίηση και τον αφοπλισμό.

Ένα νέο σχέδιο της ΕΕ για ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με την Ασία, επισημαίνει ότι οι δύο περιοχές έχουν κοινά συμφέροντα που υπερβαίνουν τις επιχειρήσεις κατά της πειρατείας.

Η ASEM προσφέρει μια πλατφόρμα για περαιτέρω συζητήσεις σχετικά με την ασφάλεια αλλά και τις μη παραδοσιακές απειλές. Εάν συμφωνήσουν τα ασιατικά κράτη, η συμμετοχή της ΕΕ στη διάσκεψη κορυφής της Ανατολικής Ασίας, η οποία θεωρείται όλο και περισσότερο ως η πρωταρχική συγκέντρωση για την ασφάλεια στην ήπειρο, θα αυξήσει τη δυναμική στις συζητήσεις για την ασφάλεια της Ασίας-Ευρώπης.

Το μεταβαλλόμενο παγκόσμιο τοπίο απαιτεί ταχεία δράση της ΕΕ για την αναζήτηση νέων παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων αλλά και την ενίσχυση των υφισταμένων. Η παλαιά παγκόσμια τάξη μπορεί να καταρρέει, αλλά η ΕΕ μπορεί να βοηθήσει στη διαμόρφωση μίας νέας.

X