Τα «συν» και τα «πλην» της συνάντησης Μητσοτάκη – Τραμπ

epa08110804 US President Donald J. Trump (2-L) and First Lady Melania Trump (2-R) welcome Prime Minister of Greece Kyriakos Mitsotakis (R) and his wife Mareva Grabowski (L) at the South Portico of the White House, in Washington, DC, 07 January 2020. Trump and Mitsotakis meet amid heightened tensions between Greece and NATO ally Turkey, with migration and regional security among the issues expected to be discussed between the two leaders. EPA/MICHAEL REYNOLDS

Μπορεί να είχε δίπλα του τον Έλληνα πρωθυπουργό, στο πλαίσιο της προγραμματισμένης επίσημης συνάντησής τους στο οβάλ γραφείο του Λευκού Οίκου, ωστόσο ήταν εμφανές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ στο μυαλό του είχε άλλα ζητήματα: σε διεθνές επίπεδο την κρίση με το Ιράν και στο εσωτερικό της χώρας του την δίκη για την καθαίρεσή του από το αξίωμα του Προέδρου των ΗΠΑ.

Δεν είναι τυχαίο ότι κατά τις δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους στη αρχή της συνάντησής του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τα δύο θέματα μονοπώλησαν το ενδιαφέρον, με την Ελλάδα να μπαίνει σε… τρίτη μοίρα. Χαρακτηριστικό είναι ότι από τις 13 ερωτήσεις που δέχθηκε στην τοποθέτησή του, οι 2 μόνο αφορούσαν τη χώρα μας. Και ναι μεν δεν είναι πρωτόγνωρη η συγκεκριμένη συμπεριφορά του κ. Τραμπ αφού έχει κινηθεί αναλόγως και σε άλλες, αντίστοιχες συναντήσεις με ξένους ηγέτες, ωστόσο -αν μη τι άλλο- προκάλεσε αμηχανία στην ελληνική αντιπροσωπεία, που παρακολουθούσε τον εικοσάλεπτο μονόλογο του αμερικανού προέδρου.

Ακόμα πάντως και όταν ο αυτός μίλησε για τα θέματα που μας αφορούν άμεσα, στο καίριο ζήτημα της συμφωνίας Τουρκίας και Λιβύης, ως ανέμεναν οι καλά γνωρίζοντες τα διπλωματικά αλλά και τον ίδιο τον κ. Τραμπ, απέφυγε να δηλώσει τη στήριξή του στην χώρα μας, επιλέγοντας τις ίσες αποστάσεις από Ελλάδα και Τουρκία.

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρήκε την ευκαιρία -έστω και χωρίς την πιο δόκιμη διαδικασία- να επαναλάβει τις ελληνικές θέσεις, παρεμβαίνοντας τόσο σε αυτό το σημείο, λέγοντας ότι προσβλέπει στην στήριξη των ΗΠΑ για να αναδειχθεί η παραβατικότητα της Τουρκίας και το άκυρο μνημόνιο αυτής με την κυβέρνηση της Τρίπολης, όσο και στο θέμα των εξοπλιστικών και το πρόγραμμα των F-35, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί την ένταξη της στον πρόγραμμα πέραν της αναβάθμισης των F-16.

Το πρωθυπουργικό επιτελείο, μετά το τετ α τετ των δύο ηγετών αλλά και τη διευρυμένη συνάντηση των δύο αντιπροσωπειών που ακολούθησε (σε αυτή των ΗΠΑ συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος Μάικ Πένς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο), σε μια πρώτη αποτίμηση, εξέφραζε την ικανοποίησή του από την «επιβεβαίωση των προσδοκιών για μια ισχυρή αναγνώριση του γεωπολιτικού ρόλου της χώρας μας στην Ανατολική Μεσόγειο», όπως έλεγαν κυβερνητικές πηγές.

«Πήραμε αυτό που μπορούσαμε να πάρουμε», ήταν η χαρακτηριστική φράση στενού συνεργάτη του κ. Μητσοτάκη, υπογραμμίζοντας ότι αυτός είχε την ευκαιρία να συζητήσει με τον συνομιλητή του το σύνολο του πλέγματος των σχέσεων των δύο χωρών και να του παραθέσει την κατάσταση στην περιοχή μας με αποκορύφωμα τις προκλήσεις της Άγκυρας.

Στα θετικά της συνάντησης, το Μέγαρο Μαξίμου κρατάει την αναφορά του αμερικανού προέδρου στην «εντυπωσιακή επιστροφή της Ελλάδας» μετά από τη δεκαετή κρίση και στη στενή συνεργασία των δύο χωρών, καθώς και την διαπίστωση, απευθυνόμενος προς τον κ Μητσοτάκη, ότι «έχετε κάνει εξαιρετική δουλειά, καταφέρατε να ενώσετε τη χώρα σας».

Κυριαρχικά δικαιώματα

Αλλά και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης, σε συνομιλία με τους δημοσιογράφους μετά τη συνάντηση, έκανε λόγο για «επιβεβαίωση των ήδη εξαιρετικών ελληνοαμερικανικών σχέσεων» και για «ξεκάθαρες δημόσιες τοποθετήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και μία πολύ καλύτερη κατανόηση και του ίδιου του Προέδρου Τραμπ για τις γεωπολιτικές προκλήσεις της περιοχής». Πρόσθεσε δε πως «τέθηκαν εμφατικά όλα τα ζητήματα που αφορούν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα» και ότι «έγινε ξεκάθαρο στην αμερικανική πλευρά ότι δεν θα δείξουμε καμία ανοχή σε παραβίασή τους».

Σύμφωνα με κυβερνητικές διαρροές συζητήθηκαν επίσης, μεταξύ άλλων, το Κυπριακό, η υλοποίηση του αγωγού East Med, η βελτίωση του οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα και η συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της Παιδείας.

Αναφορικά με τις καταγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ ότι ο αμερικανός Πρόεδρος υποβάθμισε τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό, αποκλείοντας κοινές δηλώσεις μετά το τέλος της, το Μέγαρο Μαξίμου υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο σταθερό μοντέλο -κοινή δήλωση ή κοινή Συνέντευξη Τύπου ή χωριστές δηλώσεις μετά τις συναντήσεις- το οποίο να εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση. Επίσης, δεν επιδιώχθηκε μια κοινή Συνέντευξη Τύπου, δεδομένου ότι κατά την περίοδο αυτή έχουμε άλλες εξελίξεις, οι οποίες θα μονοπωλούσαν μια κοινή Συνέντευξη Τύπου. Μην ξεχνάμε ότι το ακροατήριο δεν είναι μόνο η ελληνική, αλλά και η αμερικανική και η παγκόσμια κοινή γνώμη», τονίζουν οι ίδιες πηγές και παραπέμπουν σε προηγούμενες επισκέψεις στον Λευκό Οίκο των Κώστα Σημίτη, Κώστα Καραμανλή και Γιώργου Παπανδρέου στις οποίες δεν είχαν γίνει κοινές δηλώσεις.

Σήμερα ο πρωθυπουργός θα επισκεφθεί τη Γερουσία και θα συναντηθεί με μέλη της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων και με τη διακομματική ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων. Στη συνέχεια, θα παρακαθήσει σε γεύμα που παραθέτουν ομογενειακές οργανώσεις, ακολούθως θα συναντηθεί με αμερικανούς επενδυτές και το βράδυ θα παραστεί στη δεξίωση που θα παραθέσουν ο Mάικλ Πενς και ο Mάικ Πομπέο.

X