ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ: αποδόμηση του κεντρώου, προοδευτικού αφηγήματος του ΣΥΡΙΖΑ με ευρωπαϊκό φόντο

Συνάντηση Τσίπρα - Γεννηματά (φωτογραφία αρχείου) [ΑΠΕ-ΜΠΕ]

Ομοβροντία δηλώσεων από πλευράς ηγετικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ με στόχο τον ΣΥΡΙΖΑ τις τελευταίες δύο εβδομάδες δημιουργούν νέο σκηνικό και φαίνεται να αποκτούν αποδοχή στην κοινωνία, απέναντι στο στρατηγικό αφήγημα του ΣΥΡΙΖΑ για δημιουργία προοδευτικής συμμαχίας με κορμό την Αριστερά.

Η πιο ξεχωριστή παρέμβαση έγινε την περασμένη εβδομάδα από τη Φώφη Γεννηματά στις Βρυξέλλες.

Ως συνήθως, όπως γινόταν και με το ΑΚΕΛ όταν είχε τη διακυβέρνηση της Κύπρου, ο Αλέξης Τσίπρας ήταν καλεσμένος ως παρατηρητής στη συνεδρίαση της ομάδας της Ευρωπαϊκής Σοσιαλιστικής Ομάδας, μέλος της οποίας είναι το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ (ή Ελιά, με βάση τις προηγούμενες ευρωεκλογές).

Εκεί λοιπόν, μπροστά σε ηγετικά στελέχη του PES ου προωθούν τη συνεργασία Ευρωσοσιαλιστών και ΣΥΡΙΖΑ αλλά και μπροστά στον Αλέξη Τσίπρα, η Φώφη Γεννηματά σήκωσε το γάντι μετά τις αναφορές του Έλληνα πρωθυπουργού για ανάγκη προοδευτικής συμμαχίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο με εχθρό τον νεοφιλελευθερισμό και την ακροδεξιά.

«Ο λύκος δεν θα γίνει ποτέ σκυλί συντροφιάς»

Η επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είπε χαρακτηριστικά μέσα στη συνεδρίαση: «Περιέγραψε ο κ. Τσίπρας τους κινδύνους από μια πιθανή συνεργασία της ακροδεξιάς με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα για την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης την επομένη των Ευρωεκλογών. Είναι όμως πολύ πιο επικίνδυνο αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα. Ένα κόμμα που προέρχεται από την Αριστερά κυβέρνησε επί 3,5 χρόνια με την ακροδεξιά και σήμερα στηρίζεται σε ψήφους ακροδεξιών βουλευτών για να παραμείνει στην Κυβέρνηση» είπε αναφερόμενη στη συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.  «Δημιουργείται σύγχυση στους πολίτες και δίνει στην ακροδεξιά τη δυνατότητα να παρουσιάσει ένα άλλο πρόσωπο από αυτό που πραγματικά έχει.»

Πάνω σε αυτό, στην συνεργασία αριστεράς – ακροδεξιάς στην Ελλάδα, η Φώφη Γεννηματά πρόσθεσε μια ατάκα – σχόλιο συγκεκριμένα για τον ΣΥΡΙΖΑ και ειδικά, προσωπικά για τον Αλέξη Τσίπρα, που έχει ήδη μείνει στο πολιτικό αλμανάκ του έτους και «γράφει» σε κάθε επίπεδο: «Μην ξεχνάμε ο λύκος δεν θα γίνει ποτέ σκυλί συντροφιάς. Γι’ αυτό όσα λέμε στο εξωτερικό είναι καλό να τα τηρούμε και στο εσωτερικό των χωρών μας».

Και δεν έμεινε σε αυτό. Πρότεινε στην πραγματικότητα να αντιστραφεί η πίεση. Αντί να πιέζεται το ΠΑΣΟΚ να αποδεχθεί τον Τσίπρα στη μάχη των ευρωσοσιαλιστών για τη συγκρότηση προοδευτικής πλειοψηφίας στο ευρωκοινοβούλιο, να πιεστεί ο Τσίπρας να φέρει τα άλλα κόμματα της Ευρωαριστεράς κοντά στους Σοσιαλιστές και τον επίσημο υποψήφιό του, τον Φράνς Τίμμερμανς.

Άλλωστε, υπονόησε χωρίς να το πει, το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς δεν έχει πιθανότητες να κερδίσει πολλά στο «παζάρι» που θα ακολουθήσει τις ευρωεκλογές. Σημείωσε χαρακτηριστικά πως «σε κάθε περίπτωση θα είναι σημαντικό το Ευρωπαϊκό Κόμμα της Ενωμένης Αριστεράς μετά τις ευρωεκλογές να συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα για τη στήριξη του Φρανς Τίμμερμανς στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Αλλά η Φώφη Γεννηματά δεν ήταν η μόνη από το ΚΙΝΑΛ που «ξεσπάθωσε» τις τελευταίες ημέρες κατά του ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν μπορούν να κάνουν μαθήματα αυτοί που συγκυβέρνησαν με την ακροδεξιά

Ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης, εκφραστής μιας νεότερης γενιάς στελεχών από το σοσιαλιστικό χώρο, ήταν ακόμη πιο οξύς.

«Δεν γίνεται αυτοί οι οποίοι ούρλιαζαν τα προηγούμενα χρόνια εναντίον των Ευρωπαίων σοσιαλιστών να μας κάνουν μαθήματα τώρα για το πώς πρέπει να είναι οι προοδευτικές συμμαχίες. Δεν μπορεί ο κ. Τσίπρας ο οποίος νομιμοποίησε εδώ τον κύριο Καμμένο και τον έκανε συγκυβερνήτη τέσσερα χρόνια να κάνει μαθήματα στους Ευρωπαίους σοσιαλιστές» σημείωσε και πρόσθεσε ότι «ο κ. Τσίπρας δεν έχει καμία σχέση με την Προοδευτική παράταξη ούτε ως πρωθυπουργός ο οποίος έχει συγκεκριμένα αποτελέσματα στη φτωχοποίηση των συμπολιτών μας». Σημείωσε ότι το ΠΑΣΟΚ «σήμερα είναι το μοναδικό κόμμα στην Ελλάδα το οποίο εκφράζει τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές και έχει και σαφές πολιτικό πλαίσιο».

Και τόνισε μία ακόμη παράμετρο που από όσα φαίνονται θα αναδειχθούν ιδιαίτερα το επόμενο διάστημα. Σημείωσε ότι  «ο κ. Τσίπρας έχει μία σειρά απαντήσεων να δώσει γύρω από το πώς θα πάει σε Ευρωπαϊκές εκλογές και το πόσο αριστερή είναι αυτοί τους οποίους έχει συμπεριλάβει στο ευρωψηφοδέλτιο του», αναφερόμενος συγκεκριμένα στην κυοφορούμενη – μη επίσημα ακόμη ανακοινωμένη αλλά πολιτικά σίγουρα επιλογή – συμμετοχή της νυν Υπουργού Τουρισμού Έλενας Κουντουρά.

«Δεν μπορώ να καταλάβω τι σχέση έχει με την αριστερά η κυρία Κουντουρά, τί ιστορία έχει στην αριστερά η κυρία Κουντουρά» τόνισε με έμφαση ο Παύλος Χρηστίδης, αναφερόμενος στο παρελθόν της Υπουργού Τουρισμού η οποία προέρχεται από τη δεξιά πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας η οποία προσχώρησε στους ακροδεξιούς ΑΝΕΛ και παραμένει πλέον ανεξάρτητη βουλευτλής υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ οι οικογενειακές καταβολές της την έχουν «προικοδοτήσει» με παρελθόν «βασιλοφρόνων». Και επίσης σημείωσε ότι η λογική της «εξαγοράς» βουλευτών όπως η κα Κουντουρά ή ο κ. Δάνελλης με «υποσχετική» κυβερνητικών θέσεων ή υποψηφιοτήτων στο ευρωψηφοδέλτιο δεν έχει καμία σχέση με την ιστορία και την πρακτική της αριστεράς.

Οξύμωρο και τραγελαφικό να καλεί ο Τσίπρας σε Προοδευτική Συμμαχία

Από την άλλη πλευρά, των ιστορικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ, τη σκυτάλη της επίθεσης πήρε ο Κώστας Σκανδαλίδης ο οποίος έχει ενεργοποιηθεί πολύ έντονα τους τελευταίους μήνες στην αντιπαράθεση με το ΣΥΡΙΖΑ – σε αντίθεση με το προηγούμενο διάστημα. Σημείωσε χαρακτηριστικά: «Μετά απ’ όλα όσα ζήσαμε τα τελευταία χρόνια το να προσκαλεί ο Α. Τσίπρας σε «Προοδευτική Συμμαχία» και να την προσάψει μάλιστα στον τίτλο του κόμματος του είναι τουλάχιστον οξύμωρο και τραγελαφικό».

Και πρόσθεσε λίγο αργότερα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας έφεραν έναν λαϊκισμό «που διέσυρε όλες τις ιδέες της αριστεράς και ταίριαξε απόλυτα με τον ακροδεξιό λαϊκισμό των ΑΝΕΛ. Είναι η εγχώρια προσφορά στο φάντασμα (σσ: της ακροδεξιάς) που πλανάται ήδη πάνω από την Ευρώπη και απειλεί να τη διαλύσει.»

Ο Κ. Σκανδαλίδης, τελευταίος από μια γενιά ηγετικών στελεχών που ανδρώθηκε δίπλα στον ιστορικό ηγέτη της παράταξης Ανδρέα Παπανδρέου – τον οποίο πολλάκις μνημονεύει ως πρότυπο ο Αλέξης Τσίπρας για να κολακεύει τους παλαιούς του ψηφοφόρους – έκανε σφοδρή επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα. Μίλησε για αγωνιώδη προσπάθεια «του Πρωθυπουργού να στηθεί τεχνητά ένα προοδευτικό μέτωπο αξιοποιώντας φθαρμένα και πολυφορεμένα υλικά του χώρου και χτίζοντας γέφυρες χωρίς θεμέλια και έρμα», σε άψογη ΠΑΣΟΚική διάλεκτο που θυμίζει… ΣΥΡΙΖΑ!

Μιλά ακόμη για «προσωπική επιλογή του Α. Τσίπρα να ενδύεται ευκαιριακά την περιβολή του σοσιαλδημοκράτη» και μάλιστα τον κατηγορεί ότι αυτό γίνεται χωρίς αποδοχή από τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ – κατανομάζοντας «σοβαρές ενστάσεις και αντιδράσεις από όσους γαλουχήθηκαν στα νάματα της ριζοσπαστικής αριστεράς» και κατηγορώντας τον ίδιο και τον ΣΥΡΙΖΑ, μεταξύ πολλών άλλων για:

  • ένα καθαρά προσωποπαγές κόμμα αποϊδεολογικοποιώντας τις επιλογές και τη πρακτική του
  • άνευ όρων υποταγή προς τα έξω
  • καινοφανή και αδίσταχτο καθεστωτισμό προς τα μέσα.
  • Ένας λαϊκισμός που στα λόγια γκρεμίζει κάστρα και στην πράξη σκύβει το κεφάλι στην παραμικρή πίεση.
  • φτωχοποίηση του λαού, συνεπής εξυπηρέτηση και χαριστικές πράξεις στο άρχον οικονομικό συγκρότημα.
  • διάλυση της μεσαίας τάξης και η πολιτική ταξικής επιβολής που διαιρεί και αποδιαρθρώνει την κοινωνική συνοχή
  • διχαστικές λογικές, εμφυλιοπολεμικό κλίμα, ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής.

Ο Κώστας Σκανδαλίδσης συνόψισε το στρατηγικό στόχο του ΠΑΣΟΚ με λίγα λόγια, παραδεχόμενος τις αδυναμίες και δείχνοντας το δρόμο που προτείνει – ο οποίος προφανώς απέχει από κάθε συνεργασία με τη ΝΔ: «οι προοδευτικοί πολίτες ανεξάρτητα από τις τελευταίες κομματικές τους επιλογές βρίσκονται παντού. Και σε μεγάλη πλειοψηφία βρέθηκαν συγκυριακά και όχι αδικαιολόγητα στη βάση των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ ή της αποχής. Στη μεγάλη τους πλειοψηφία επίσης συνειδητοποιούν στην πράξη ότι η ηγετική ομάδα που κυβερνά δεν έχει σχέση με τις επιλογές και τους στόχους ενός πραγματικά προοδευτικού κινήματος. Με αυτούς τους πολίτες πρέπει να συναντηθεί ξανά το Κίνημα Αλλαγής στην τελική ευθεία προς τις εκλογές.»

Ευρωβουλευτικά προβλήματα

Στην πορεία προς τις ευρωεκλογές και τις συμμαχίες που θα δομούνται, σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι οι δύο (νυν και εκ νέου υποψήφιοι) ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης και Εύα Καϊλή, ανήκουν στη νεότερη γενιά σοσιαλδημοκρατικών στελεχών που δεν “βαρύνονται” με κυβερνητικό παρελθόν και έχουν όχι απλή αλλεργία αλλά σταθερή και έντονη εναντίωση στον ΣΥΡΙΖΑ.

Το άνοιγμα ΣΥΡΙΖΑ στους Ευρωσοσιαλιστές δεν βοηθά και το γεγονός ότι στη θητεία του ευρωκοινοβουλίου που λήγει έχει απομείνει με μόνο 3 ευρωβουλευτές – οι άλλοι εκλεγμένοι ανεξαρτητοποιήθηκαν διαφωνώντας με τις κυβερνητικές επιλογές ΣΥΡΙΖΑ – οι οποίοι μάλιστα σε κομματικό και προσωπικό επίπεδο δεν μπορούν εύκολα να συμπαραταχθούν κάθε φορά με τους σοσιαλιστές.

Ο στρατηγικός σχεδιασμός του ΣΥΡΙΖΑ δεν φέρνει ψήφους

Ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται εγκλωβισμένος σε μια μη αποδοτική τακτική. Παρά το ότι σε ιδεολογικό επίπεδο η πρωτοβουλία του φαίνεται σημαντική και είναι θελκτική για πολλούς Ευρωπαίους συμμάχους του, σε πρακτικό επίπεδο δεν φαίνεται ακόμη να αποδίδει. Πέρα από μερικές προσχωρήσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ με “αντίδωρο” κυβερνητικές θέσεις και ορισμένες συζητήσεις με προσωπικότητες χωρίς επιρροή και αναφορά στην κοινωνία (πχ Γέφυρες), δεν φαίνεται σε επίπεδο εκλογικής επιρροής να κερδίζει κάτι σημαντικό, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.

Ακόμη και στον προνομιακό για την αριστερά και το κέντρο χώρο των δημοσίων υπαλλήλων στις τελευταίες συνδικαλιστικές εκλογές οι δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ κατατάσσονται 4ες ή 5ες, πολύ πίσω από τις δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ και της Δεξιάς, ακόμη και της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς.

Και είναι πολύ δύσκολο να έχει εκλογική επιτυχία αυτός ο στρατηγικός σχεδιασμός του ΣΥΡΙΖΑ: έχει να αναμετρηθεί με τα ιστορικά υψηλά ποσοστά του το 2015.

Τότε το ΠΑΣΟΚ σημείωσε τα χαμηλότερα ποσοστά του και ο ΣΥΡΙΖΑ τα υψηλότερα. Για να πάρει τη διακυβέρνηση της χώρας είχε ήδη ενσωματώσει, με ένα άλλο αφήγημα για τέλος των μνημονίων και μια άλλη πορεία, το μέρος των ψηφοφόρων που κινούνται μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ – μαζί με ένα μεγάλο μέρος αντισυστημικής ψήφου.

Οι συνθήκες πλέον είναι διαφορετικές και όλες οι μετρήσεις δείχνουν πολύ μεγάλη πτώση. Ο στρατηγικός αντίλογος είναι ότι χωρίς το αφήγημα της “προοδευτικής συμμαχίας” ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει τί να προβάλει ως ιδεολογικό και πολιτικό στόχο στις εκλογές. Οπότε κάνει την ανάγκη φιλοτιμία, ελλείψει καλύτερου στόχου…

Η οικονομία το αδύναμο σημείο του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

Ωστόσο το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑλ έχει ένα σοβαρό μειονέκτημα σε αυτή τη διελκυστίνδα: δεν μπορεί στρατηγικά να τοποθετηθεί ανάμεσα στα δύο μεγάλα κόμματα στην οικονομική πολιτική.

Από τη μία πλευρά υπάρχει η ΝΔ του Μητσοτάκη που προτείνει ένα νέο φιλελεύθερο μοντέλο όπου ανάπτυξη και νέες δουλειές θα έρθουν μέσα από την μείωση της φορολογίας και κίνητρα σε επιχειρήσεις.

Από την άλλη πλευρά έχει την κυβερνητική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ ο οποίος προοδευτικά, μέσα στον τελευταίο χρόνο, τοποθετείται εκ νέου, μετά τη “μνημονιακή” παρένθεση, ως αριστερός πόλος: η ανάπτυξη και η άνοδος των εισοδημάτων θα έρθει μέσα από παροχές σε δημοσίους υπαλλήλους, προσλήψεις στο δημόσιο και επιδόματα στους πιο αδύναμους. Αυτή ήταν η πολιτική που ακολούθησε, κατά βάση, το ΠΑΣΟΚ για να γιγαντωθεί στην ελληνική κοινωνία και ο ΣΥΡΙΖΑ το μιμείται επιτυχημένα.

Και ανάμεσα στους δύο κύριους διεκδικητές το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ δεν έχει βρει πειστική εναλλακτική απάντηση: απλά όλοι ξέρουν ότι είναι καλύτεροι στη διαχείριση της εξουσίας. Αλλά βαρύνονται και με αμαρτήματα του παρελθόντος και παρά τις επιμέρους προσπάθειες δεν έχουν ακόμη καταφέρει να αναδείξουν μια νέα γενιά στελεχών που να μη βαρύνεται με αρνητικές μνήμες… Κάτι που αποτελεί και βασικό επιχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ στην προσπάθεια άλωσης του χώρου…

 

X