MED7: Ηχηρό μήνυμα του ευρωπαϊκού νότου για την τουρκική προκλητικότητα

Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis, Italy's Prime Minister Giuseppe Conte, Cyprus President Nikos Anastasiadis, French President Emmanuel Macron, Portugal's Prime Minister Antonio Costa, Spain's Prime Minister Pedro Sanchez, and Malta's Prime Minister Robert Abela pose after the closing press conference of the seventh MED7 Mediterranean countries summit in Porticcio, Corsica, France, 10 September 2020. [EPA/EFE/ΑΠΕ-ΜΠΕ / LUDOVIC MARIN]

Ηχηρό και ξεκάθαρο μήνυμα απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα και τις παράνομες δραστηριότητες εις βάρος των συμφερόντων της Ελλάδας και της Κύπρου έστειλαν από την Κορσική οι ηγέτες της Med7 που, παράλληλα, εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους για τις εξελίξεις μετά τις διαδοχικές πυρκαγιές στη Μόρια και ζήτησαν να υπάρξει σαφής τοποθέτηση της Ε.Ε. αναφορικά με τη Λιβύη.

Οι ηγέτες των επτά κρατών του ευρωπαϊκού νότου (Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Κύπρος, Μάλτα) συνυπέγραψαν τη Διακήρυξη της Αζαξιό, η οποία κάνει λόγο για πλήρη υποστήριξη της Ελλάδας και της Κύπρου απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ειδικότερα, το άρθρο 6 της Διακήρυξης, επισημαίνει: «Επαναλαμβάνουμε την πλήρη υποστήριξή μας και την αλληλεγγύη μας προς την Κύπρο και την Ελλάδα ενόψει των επανειλημμένων παραβιάσεων της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους, καθώς και των αντιπαραγωγικών ενεργειών της Τουρκίας. Καλούμε όλες τις χώρες της περιοχής να συμμορφωθούν με το διεθνές δίκαιο, ιδίως το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, και να ενθαρρύνουμε όλα τα μέρη να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων».

Σε άλλο σημείο της Διακήρυξης της Αζαξιό γίνεται σαφής αναφορά στην επικείμενη συζήτηση που έχει προγραμματιστεί για τη μεθεπόμενη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναφορικά με τις ευρωτουρκικές σχέσεις. «Ελλείψει προόδου στην εμπλοκή της Τουρκίας σε διάλογο και εκτός εάν τερματίσει τις μονομερείς της δραστηριότητες, η ΕΕ είναι έτοιμη να καταρτίσει έναν κατάλογο περαιτέρω περιοριστικών μέτρων που θα μπορούσαν να συζητηθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 24-25 Σεπτεμβρίου 2020», αναφέρει το συγκεκριμένο σημείο.

Σε ό, τι αφορά τις τοποθετήσεις τον ηγετών, τον κύκλο των ομιλιών άνοιξε, αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, που ξεκαθάρισε ότι το Παρίσι στέκεται στο πλευρό της Αθήνας και κάλεσε την Άγκυρα να σταματήσει άμεσα οποιαδήποτε προκλητική και παράνομη δραστηριότητά της στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο κ. Μακρόν αναφέρθηκε, ακόμη, στην παρουσία της Τουρκίας στη Λιβύη επισημαίνοντας ότι δυσχεραίνει τις προσπάθειες για την εξεύρεση μιας υγιούς λύσης ενώ, αναφορικά με τα συμπεράσματα της MED7, τόνισε:

«Διαπιστώσαμε μία κοινή ατζέντα για να γίνει σεβαστό το Διεθνές Δίκαιο και να υπάρξει αποκλιμάκωση. Υπάρχει μήνυμα αλληλεγγύης και υποστήριξης σε σχέση με τις μονομερείς προκλήσεις και τις παράνομες γεωτρήσεις. Διαπιστώσαμε ότι υπάρχει μία βούληση να υπάρξει διάλογος ώστε να βρεθούν υπεύθυνοι δίαυλοι. Αυτός ο διάλογος θέλουμε να ξεκινήσει με καλή πίστη και θέλουμε ενεργό ρόλο από τους κ.κ. Μπορέλ και Μισέλ».

Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κάλεσε την Τουρκία να υποχωρήσει άμεσα από τις παράνομες ναυτικές και ερευνητικές δραστηριότητές της και ξεκαθάρισε ότι θα υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση με την επιβολή κυρώσεων στην Άγκυρα, αν αυτή αρνηθεί να ακολουθήσει το Διεθνές Δίκαιο. «Θα πρέπει να σταματήσει μονομερείς ενέργειες και να δώσει πειστικά δείγματα ότι σέβεται απαρέγκλιτα και όχι κατά περίπτωση τους διεθνείς κανόνες. Η Μεσόγειος είναι ένας ζωτικός χώρος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια συνολικά. Πρόκειται για τη δική μας, την ευρωπαϊκή, θάλασσα. Θα αποτρέψουμε την απόπειρα της Τουρκίας να διχάσει την Ευρώπη» σημείωσε και συμπλήρωσε: «Διακυβεύονται στρατηγικά συμφέροντα για την ίδια την Ευρώπη. Η Τουρκία έχει χρόνο να κάνει πίσω και να απέχει από ναυτικές και ερευνητικές δραστηριότητες και να επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών με την Ελλάδα, από το οποίο αποχώρησε το 2016».

Αναφερθείς στις πυρκαγιές στη Μόρια, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε πως η ελληνική πλευρά επιχειρεί ήδη να διαχειριστεί την κρίση που ξέσπασε όταν μερίδα προσφύγων, εκνευρισμένη από τα περιοριστικά μέτρα, προχώρησε στην ενέργεια. Τόνισε δε, πως η Ε.Ε. θα πρέπει να υιοθετήσει περισσότερα μέτρα για τη διαχείριση του ζητήματος επισημαίνοντας ότι τα κράτη του ευρωπαϊκού νότου έχουν επωμιστεί ανισοβαρώς το πρόβλημα των μεταναστευτικών ροών. Διευρύνοντας τη βεντάλια της θεματολογίας, ο Έλληνας πρωθυπουργός εξήρε την κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στη διαχείριση του κορωνοϊού, τη συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ενώ διαπίστωσε την ανάγκη κοινής αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και άλλων περιφερειακών ζητημάτων. «Ποτέ η σύμπνοιά μας δεν ήταν τόσο ισχυρή», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

«Η Ευρώπη αποτελείται από διαφορετικές περιοχές και το σύνολο του Νότου έχει διαφορετική προσφορά για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης» σημείωσε, από τη δική του πλευρά, ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Αντόνιο Κόστα, για το μεταναστευτικό, το οποίο σημείωσε ότι περιλαμβάνει εσωτερικές και εξωτερικές διαστάσεις. Ο ηγέτης της Πορτογαλίας δεν παρέλειψε να εκφράσει την αλληλεγγύη του σε Ελλάδα και Κύπρο για την τουρκική προκλητικότητα.

Στο ίδιο μήκος κύματος, άλλωστε, και ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, που τόνισε ότι η Ισπανία θέλει την επίλυση των ελληνοτουρκικών προβλημάτων μέσω του διαλόγου. «Εμείς θέλουμε να στείλουμε ένα ξεκάθαρο και πραγματικό μήνυμα διαλόγου. Στηρίζουμε τις πρωτοβουλίες του Ύπατου Εκπροσώπου της Ε.Ε. και πρέπει να παίξουμε το χαρτί της αποκλιμάκωσης και γι’ αυτό εμείς θέλουμε να βασιστούμε στον διάλογο και μόνο. Θα πρέπει να δούμε τους καρπούς και τα καλά στοιχεία στη συνεργασία με την Τουρκία» σημείωσε ενώ στάθηκε και στο προσφυγικό σχολιάζοντας πως «θα πρέπει να επανεκκινήσουμε την ευρωμεσογειακή ατζέντα».

Από τη δική του πλευρά, ο Ιταλός πρωθυπουργός, Τζουζέπε Κόντε, σχολίασε: «Εμείς μιλήσαμε για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο γνωρίζοντας ότι οι εντάσεις μας αφορούν όλους. Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τις εξομαλύνουμε. Εκφράζουμε την ισχυρή μας αλληλεγγύη στους Έλληνες και Κύπριους φίλους μας που αντιμετωπίζουν μονομερείς ενέργειες από την Τουρκία». Ο κ. Κόντε εξέφρασε ακόμη την εμπιστοσύνη του στη γερμανική προεδρία και τις προσπάθειες του Βερολίνου για εξεύρεση μίας λύσης.

Τη σαφή καταδίκη της τουρκικής προκλητικότητας εναντίον Αθήνας και Λευκωσίας χαιρέτισε και ο Κύπριος πρόεδρος, Νίκος Αναστασιάδης, που τόνισε πως, αν η Τουρκία αρνηθεί να συμμορφωθεί με βάση τις επιταγές του Διεθνούς Δικαίου, θα πρέπει να τις επιβληθούν άμεσα κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του επερχόμενου συμβουλίου στα τέλη του μήνα. «Με μεγάλη ικανοποίηση χαιρετίζω την ομόφωνη θέση και αποφασιστικότητα όλων των ηγετών για την ανάγκη τερματισμού των προκλήσεων της Άγκυρας στην ΑΟΖ της Κύπρου και της Ελλάδας. Συζητήσαμε και συμφωνήσαμε για την κοινή λήψη μέτρων εφόσον η Τουρκία στρέφεται σε βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών της ΕΕ», τόνισε ο κ. Αναστασιάδης.

Τέλος, ο πρωθυπουργός της Μάλτας, Ρόμπερτ Αμπέλα, τόνισε πως «η Μάλτα έχει βάσει Συντάγματος ρήτρα ουδετερότητας και, υπό αυτό το πρίσμα, πιστεύουμε ότι η εδαφική ουδετερότητα κάθε χώρας θα πρέπει να γίνονται σεβαστά» και ζήτησε να υπάρξει λύση στο πλαίσιο του διαλόγου.

Κοινό έδαφος μεταξύ Αθήνας και Παρισιού

Η σύνοδος των κρατών του ευρωπαϊκού νότου στην Κορσική έδωσε τη δυνατότητα στον Κυριάκο Μητσοτάκη να συζητήσει και κατ’ ιδίαν με τον Γάλλο πρόεδρο αναφορικά με την τουρκική προκλητικότητα, τη συνεργασία μεταξύ Αθήνας και Παρισιού αλλά και τα εξοπλιστικά προγράμματα.

Στον απόηχο της κλειστής συνάντησης, διπλωματικές πηγές σχολίαζαν με νόημα πως «η Ελλάδα δεν είναι μόνη της». Οι ίδιες πηγές τόνιζαν ότι Αθήνα και Παρίσι είχαν ταυτισμένες απόψεις και παρέπεμπαν σε περισσότερες ανακοινώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού από την ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).

Κληθείς να σχολιάσει για λογαριασμό της γαλλικής πλευράς τις συζητήσεις με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο κ. Μακρόν επεσήμανε πως η συζήτησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ήταν άκρως εποικοδομητική ενώ, ταυτόχρονα, εξέφρασε την αλληλεγγύη του προς την Αθήνα για τις εξελίξεις στη Μόρια. «Θέλουμε να αποφύγουμε κλιμάκωση των εντάσεων, αλλά η Τουρκία θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της σε κάποιους τομείς. Ως Ευρωπαίοι θα πρέπει να είμαστε σταθεροί και ισχυροί απέναντι στον Ερντογάν», ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου.

«Pax Mediterranea»

Με τη φράση «Pax Mediterranea», δηλαδή «Μεσογειακή Ειρήνη» σχολίασε ο Εμανουέλ Μακρόν τις συζητήσεις μεταξύ όλων των πλευρών στο πλαίσιο της Med7. Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Γάλλος πρόεδρος έστειλε ένα λακωνικό και συνάμα σαφές μήνυμα για τις προθέσεις των επτά ηγετών του ευρωπαϊκού νότου και την ανάγκη αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή.

Η φράση αυτή είχε χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν από τον Γάλλο πρόεδρο όταν, με μαγνητοσκοπημένο μήνυμα προς τους συμμετέχοντες του συνεδρίου «Middle East Mediterranean MEM Summer Summit» στις 29 Αυγούστου, είχε σταθεί στην ανάγκη για υπέρβαση των συγκρούσεων και εξεύρεση μιας υγιούς και ειρηνικής λύσης για τη Μεσόγειο. «Οφείλουμε να δημιουργήσουμε κατά έναν τρόπο μια “Pax Mediterranea”», είχε τονίσει τότε προσθέτοντας: «Γιατί βλέπουμε μια αυτοκρατορική περιφερειακή δύναμη να επιστρέφει με κάποιου είδους φαντασιώσεις της δικής της ιστορίας και αναφέρομαι στην Τουρκία».

Οργισμένη αντίδραση της Άγκυρας

Η τουρκική πλευρά δεν άφησε αναπάντητα όσα συζητήθηκαν κατά τη συνάντηση των ηγετών της Med7 εκφράζοντας την οργή της για όσα ειπώθηκαν από τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Μάλιστα, σε ανακοίνωσή της, η Άγκυρα χαρακτηρίζει τον Γάλλο πρόεδρο ως «αλαζόνα» και «αποικιοκράτη».

«Στην πραγματικότητα, οι δηλώσεις του Μακρόν είναι μια εκδήλωση της δικής του ανικανότητας και απελπισίας. Οι μέρες που έκαναν ό,τι ήθελαν έχουν τελειώσει. Ο Μακρόν, του οποίου έχουμε χαλάσει όλα τα ύπουλα σχέδια εξωτερικής πολιτικής, επιτίθεται κάθε μέρα εναντίον της Τουρκίας και του Προέδρου μας εκφράζοντας κακία», επισημαίνει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Αντίστοιχη ήταν και η αντίδραση του διευθυντή επικοινωνίας του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, Φαχρετίν Αλτούν, που έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ποιoν Μακρόν πρέπει να καταδικάσουμε για τις απελπισμένες επιθέσεις του εναντίον της Τουρκίας; Τον Μακρόν που προσποιούνταν ότι είναι ο Ντε Γκωλ όταν ανακοίνωσε τον εγκεφαλικό θάνατο του ΝΑΤΟ, τον Μακρόν που εξοπλίζει τρομοκράτες στη Λιβύη και πληγώνει το ΝΑΤΟ ή τον Μακρόν που θέλει να γίνει Ναπολέων με την εκστρατεία του στη Μεσόγειο;».

«Ας το ξέρει καλά ο Μακρόν, μια δήλωση που χωρίζει τον Πρόεδρό μας από το έθνος μας είναι μια σάπια προσέγγιση από την αρχή. Πρόεδρος της Τουρκίας, Τουρκία. Όσοι λένε, «Άλλο ο Ερντογάν, άλλο ο τουρκικός λαός» θα λάβουν επίσης ιστορικές απαντήσεις σε αυτό το θέμα», έγραψε ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος (ΑΚΡ), Ομέρ Τσελίκ, με αφορμή ένα σχόλιο του Γάλλου προέδρου που έκανε λόγο για διαχωρισμό ανάμεσα στον τουρκικό λαό και τον Τούρκο πρόεδρο.

X