Αναμενόμενη πολιτική «κρίση» στην Αθήνα για τη Συμφωνία των Πρεσπών

Hellenic Parliament at night from Syntagma Square

Hellenic Parliament at night from Syntagma Square [Theodore Karaoulanis]

Μια προαναγγελθείσα και προεξοφλημένη πολιτική «κρίση» έχει καλύψει την επικαιρότητα στην Αθήνα, αμέσως μετά την ψήφιση των συνταγματικών αλλαγών στην ΠΓΔΜ. Και αυτό γιατί, με βάση τη Συμφωνία των Πρεσπών, οι πρωτοβουλίες πλέον αφορούν την Ελληνική πλευρά. Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει, με βάση το κείμενο της συμφωνίας των Πρεσπών, αρχικά να εισηγηθεί στη Βουλή την κύρωση της ίδιας τη συμφωνία και ακολούθως, σε λίγο διάστημα να εισηγηθεί την ψήφιση του πρωτοκόλλου ένταξης της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ. Όμως η μέχρι χθες κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ήταν γνωστό ότι δεν συμφωνούσε συνολικά σε αυτό. Ο μικρότερος εταίρος της κυβέρνησης, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, διαφωνούσαν, θεωρητικά, επί της αρχής. Και τώρα που ήρθε η ώρα της κρίσης, ο αρχηγός τους και μέχρι τώρα Υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος ανακοίνωσε ότι παραιτείται. Όλοι όμως, παρά τις εκπλήξεις που έχει συνηθίσει το πολιτικό σκηνικό ο Πάνος Καμμένος, περίμεναν αυτή την κίνηση.

Πρώτος ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. Κάλεσε τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας για να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση. Μόλις του ανακοίνωσε τις αποφάσεις του, ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε ότι κάνει δεκτή αυτήν την παραίτηση και όποια άλλη ακολουθήσει από το κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων. Επειδή γνώριζε ότι η πίεση από όλα τα κόμματα και τα ΜΜΕ θα ήταν μεγάλη, καθώς δεν θα διέθετε πλέον κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ανακοίνωσε ότι παρά τη δυνατότητα που του δίνει το ελληνικό σύνταγμα, θα ζητήσει εκ νέου ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή των Ελλήνων.

Δεύτερο το κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων. Ενώ ιδρυτική αρχή των Ανεξάρτητων Ελλήνων από το 2012, αποτέλεσε το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, για το οποίο οι ΑΝΕΛ δεν δέχονται καμία χρήση του ονόματος Μακεδονία ή παραγώγου του από την ΠΓΔΜ, πολλά στελέχη του τις τελευταίες ημέρες άρχισαν να διαφωνούν και να λένε ότι προέχει η επιβίωση της νυν κυβέρνησης. Σύμφωνα με όλες τις αναλύσεις από την Αθήνα, ο αρχηγός του κόμματος Πάνος Καμμένος δεν ελέγχει πλέον την κοινοβουλευτική του ομάδα. Δήλωσε ότι θα καταψηφίσει την κυβέρνηση στη διαδικασία ψήφου εμπιστοσύνης και αναμένει το ίδιο από όλους τους υπουργούς του που είναι βουλευτές – αλλά δεν περιμένει το ίδιο και από τους βουλευτές που δεν είναι υπουργοί… Ακόμη ζήτησε από τον Αλέξη Τσίπρα να αποπέμψει από την κυβέρνηση τα στελέχη των ΑΝΕΛ που δεν θα παραιτηθούν από μόνα τους, αλλά ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ δεν φαίνεται να του κάνει, μέχρι στιγμής, το χατίρι, καθώς μίλησε μόνο για αποδοχή όσων παραιτήσεων υποβληθούν.

Τρίτον, το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, με μια επικοινωνιακή επιλογή, επέλεξε (καθώς εκείνος κάλεσε για οριστική κουβέντα τον υπουργό Άμυνας) να «τελειώσει» με την εκκρεμότητα Καμέννου την ίδια ημέρα που είχε προγραμματίσει να μιλήσει για τη Συμφωνία των Πρεσπών σε μια εκδήλωση προσωπικοτήτων της κεντροαριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας που συμφωνούν με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Σημειώνεται ότι το Κίνημα Αλλαγής, η επίσημη εκπροσώπηση των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στην Ελλάδα, διαφωνεί με τη συμφωνία και θα καταψηφίσει τόσο την κυβέρνηση όσο και την κύρωση, σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις. Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ, εδώ και καιρό, είναι να «μετακινηθεί» από το αριστερό του προφίλ σε πιο κεντρώες και σοσιαλδημοκρατικές θέσεις, ώστε να αυξήσει το ακροατήριό του αλλά και τις διεθνείς του συμμαχίες. Κάτι που υποστηρίζεται και από σοσιαλιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Και παράλληλα, σφόδρα επιθυμούσαν πολλοί εντός ΣΥΡΙΖΑ να «τελειώνουν» με τη συνεργασία με τους ΑΝΕΛ, που έχουν εθνολαϊκιστικό και ακροδεξιό προφίλ, αλλά μέχρι χθες συμπορεύονταν σε όλα.

Τέταρτον, η ελληνική Βουλή. Λίγες μόνο ώρες μετά τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού για ψήφο εμπιστοσύνης, κύκλοι του Προέδρου του Κοινοβουλίου διέρρεαν ότι ο Πρόεδρος θα εισηγηθεί την άμεση συζήτηση περί ψήφου εμπιστοσύνης και μάλιστα με συζήτηση μόλις 1,5 ημέρας (από Τρίτη μεσημέρι μέχρι Τετάρτη βράδυ) κάτι που είναι εξαιρετικά σπάνιο στην Ελλάδα για μια τόσο σημαντική και κορυφαία δημοκρατική διαδικασία.

Πέμπτον, οι Έλληνες Βουλευτές. Σχεδόν όλοι οι βουλευτές έχουν καταγραφεί με τις απόψεις τους. Ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει τη δύναμη 145 βουλευτών ,ενώ υπολογίζει ότι θα έχει και τη στήριξη τεσσάρων βουλευτών των ΑΝΕΛ στη διαδικασία ψήφου εμπιστοσύνης. Επίσης έχει τη στήριξη τουλάχιστον μίας (Παπακώστα) από τη δεξαμενή των ανεξάρτητων (παραιτημένων ή διαγεγγραμμένων από τα κόμματα με τα οποία είχαν εκλεγεί) βουλευτών, ενός βουλευτή από ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ που έχει ξεκαθαρίσει ότι στηρίζει την κυβέρνηση για τη συμφωνία των Πρεσπών και σε πολλά θέματα γενικότερα, ενώ πιθανολογείται και η θετική ψήφος, αν χρειαστεί, ενός ακόμη βουλευτή. Στο σύνολο ο κ. Τσίπρας μπορεί να υπολογίζει ήδη σε μια στήριξη 150-151 βουλευτών και ίσως ενός ακόμη. Αυτό δημιουργεί στους κυβερνητικούς κύκλους ήδη βεβαιότητα για την υπερψήφιση της πρότασης εμπιστοσύνης. Θα είναι όμως μια «πύρρρειος» νίκη καθώς θα πρόκειται πλέον για μονοκομματική κυβέρνηση με τη στήριξη ξεχωριστών βουλευτών, από τους οποίους θα εξαρτάται, χωρίς να μπορεί να τους πιέσει.

Έκτον, η αξιωματική αντιπολίτευση. Λίγα μόλις λεπτά μετά την ολοκλήρωση του «διαζυγίου» της Κυριακής μεταξύ Τσίπρα – Καμμένου και τις δηλώσεις τους που ακολούθησαν, Νέα Δημοκρατία έβγαλε μια ανακοίνωση που μιλούσε για “σκηνοθετημένο διαζύγιο» και παράσταση, καθώς με τις εξελίξεις που προδιαγράφηκαν αφενός ο κ. Καμμένος παραμένει με κοινοβουλευτική ομάδα και αφετέρου ο κ. Τσίπρας «δανείζεται» βουλευτές των ΑΝΕΛ για να συγκροτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Από τη στιγμή εκείνη η ΝΔ θέτει επίσημα, στη βάση της συμφωνίας των Πρεσπών, προ των ευθυνών τους κάθε βουλευτή του κοινοβουλίου αναφέροντας ότι «στην επικείμενη ψήφο εμπιστοσύνης όποιος βουλευτής στηρίξει τον κ. Τσίπρα, αναλαμβάνει την ευθύνη του απέναντι στην Ιστορία».

Έβδομον, τα άλλα κόμματα. Όλα τα κόμματα της ελληνικής Βουλής σχεδόν πανομοιότυπα κατηγόρησαν ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ για προειλημμένες αποφάσεις. Έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν την κυβέρνηση. Με την εξαίρεση ενός κόμματος (ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ) που δεν έχει ακόμη καταλήξει σε κοινή θέση για το ζήτημα της συμφωνίας των Πρεσπών (καθώς δεν συμφωνούν όλοι οι βουλευτές του με τη μία ή την άλλη θέση) όλα τα κόμματα έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν τη συμφωνία, με διαφορετικό σκεπτικό. Ωστόσο υπάρχουν αρκετοί βουλευτές που θέλουν να ψηφίσουν ενάντια στα κόμματά τους και υπερ της συμφωνίας των Πρεσπών, δημιουργώντας αίσθημα ασφάλειας στον ΣΥΡΖΑΙ ότι μπορεί να περάσει την κύρωση της συμφωνίας από τη Βουλή. Ερωτηματικό παραμένει αν όλα τα κόμματα θα παραμείνουν εντός της διαδικασίας στη Βουλή καταψηφίζοντας τη συμφωνία ή κάποια θα αποχωρήσουν καταγγέλλοντας, διευκολύνοντας έτσι την κυβέρνηση.

Όγδοον, η κυβέρνηση. Φυσικά και τίποτε δεν αποφασίστηκε την Κυριακή το πρωί που ο Πάνος Καμμένος δήλωσε ότι αποχωρεί. Ο Αλέξης Τσίπρας είχε ήδη σχεδιάσει τα βήματά του, τα είχε άλλωστε προαναγγείλει σε τηλεοπτική του συνέντευξη την προηγούμενη εβδομάδα. Ζητά ψήφο εμπιστοσύνης, κάνει, πιθανότατα, ανασχηματισμό της κυβέρνησης, και προχωρά σε κύρωση της Συμφωνίας. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε, άμεσα, τον αντικαταστάτη του Πάνου Καμμένου στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας: τον πολιτικό έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων αναλαμβάνει ο μέχρι χθες Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας. Παρότι πρώην στρατιωτικοί έχουν θητεύσει πολλές φορές στην πολιτική ηγεσία του ΥΕΘΑ, είναι η πρώτη φορά μετά τη χούντα της περιόδου 1967-1973 που στην Ελλάδα ανακοινώνεται εν ενεργεία στρατιωτικός για θέση Υπουργού – ούτε σε υπηρεσιακές κυβερνήσεις δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Και μάλιστα από κυβέρνηση της Αριστεράς που επί δεκαετίες πρεσβεύει την ανάγκη πολιτικού ελέγχου των Ενόπλων Δυνάμεων. Πολλοί στην Αθήνα διαμαρτυρήθηκαν για αυτό αλλά οι περισσότεροι σημείωναν ότι πρόκειται για έναν μάχιμο και αξιόλογο αξιωματικό με γνώσεις, που συμμετείχε τα τελευταία χρόνια, εκ της θέσεώς του, σε όλο τον επιτελικό σχεδιασμό της χώρας. Δεν πρέπει όμως να ξεχνούμε ότι το γεγονός αυτό συμπίπτει με τη διατήρηση μέχρι σήμερα του χαρτοφυλακίου του Υπουργού Εξωτερικών της χώρας από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Και αυτό σηματοδοτεί ότι οι δύο πιο σημαντικές θέσεις της κυβέρνησης όσον αφορά την ασφάλεια, την άμυνα και την εξωτερική πολιτική της χώρας καλύπτονται «υπηρεσιακά»: μία από υπουργό «παράλληλων» καθηκόντων και μία από «στέλεχος» του Υπουργείου, μη πολιτικό.

Ένατον, οι ξένες κυβερνήσεις. Καμία σοβαρή ανησυχία δεν εκφράστηκε από κύκλους ξένους κυβερνήσεων για την αποχώρηση του κυβερνητικού εταίρου. Κανονικά, η άρση της υποστήριξης ενόψει της Συμφωνίας των Πρεσπών θα έπρεπε να ανησυχήσει όσες δυνάμεις επιθυμούν την άμεση κύρωση της συμφωνίας, όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία. Άλλωστε με αυτήν την ατζέντα, μόλις δύο ημέρες νωρίτερα, επισκέφθηκε την Ελλάδα η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ. Αλλά και πολλοί πολιτικοί, ακόμη και αρχηγοί, έχουν δημοσίως δηλώσει ότι έχουν γίνει κοινωνοί των απόψεων των ΗΠΑ μέσω της Πρεσβείας τους στην Αθήνα. Καμία όμως ανησυχία δεν φάνηκε και τεκμαίρεται ότι υπολογίζουν στις δυνατότητες του Αλέξη Τσίπρα.

Δέκατον, ο ελληνικός λαός. Σχεδόν κανείς δεν αιφνιδιάστηκε στη χώρα από τις εξελίξεις, οι περισσότεροι παρακολουθούν τις εξελίξεις ως ένα πολιτικό παιχνίδι./ Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τη Συμφωνία των Πρεσπών. Ε όλες τις μετρήσεις της κοινής γνώμης τους το προηγούμενο έτος, η πλειοψηφία του κόσμου εκφράζεται κατά τη συμφωνίας. Και μάλιστα τα ποσοστά κυμαίνονται από 60%-80% κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η υποστήριξη της συμφωνίας κυμαίνεται από 15% έως 40%. Δεν είναι τυχαίο, ότι την Κυριακή 20 Ιανουαρίου έχει προγραμματιστεί στην Αθήνα συλλαλητήριο από μακεδονικές οργανώσεις που διαφωνούν με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Η πολιτική κινητικότητα για τη συμφωνία πιθανότατα θα πυροδοτήσει μεγαλύτερη συμμετοχή στο συλλαλητήριο αυτό. Σημειώνουμε ότι δύο προηγούμενα συλλαλητήρια, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, πυροδότησαν εξελίξεις καθώς ώθησαν σχεδόν όλα τα κόμματα κατά της συμφωνίας μείωσαν την αποδοχή της κυβέρνησης στις μετρήσεις και αύξησαν κατά πολύ τη δημοσκοπική διαφορά της Νέας Δημοκρατίας από τον ΣΥΡΙΖΑ. Και μένει να ανακοινωθεί από την κυβέρνηση πότε προτίθεται να φέρει τη συμφωνία των Πρεσπών προς κύρωση στη Βουλή

Όπως φαίνεται, πλην απροόπτου, ο Αλέξης Τσίπρας από τις 17 Ιανουαρίου αναλαμβάνει και πάλι την πρωτοβουλία των κινήσεων αλλά με «κομμένα τα φτερά» και πιο αδύναμος πολιτικά, αλλά θα έχει πιο εύκολο δρόμο για να σχηματίσει πλειοψηφία για την κύρωση της συμφωνίας, ενώ υπολογίζει και σε άλλες ψήφους για σημαντικά νομοσχέδια που θα φέρει στη Βουλή. Σε κάθε περίπτωση όμως είναι σαφές σε όλους ότι ο προεκλογικός αγώνας για τις εθνικές εκλογές έχει ξεκινήσει και ανεξαρτήτως του πότε θα επιλέξει (ή θα αναγκαστεί) ο Πρωθυπουργός να τις προκηρύξει, οι σχεδιασμοί όλων γίνονται με το μυαλό στις κάλπες.

X