Αλτμάιερ: ανάγκη οι «ευρωπαίοι πρωταθλητές» για τη βιομηχανική στρατηγική του 2030

[Omer Messinger/EPA/EFE]

Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Πέτερ Αλτμάιερ, παρουσίασε την προηγούμενη εδβομάδα τη «βιομηχανική στρατηγική του 2030», μιλώντας για τη δημιουργία ευρωπαϊκών «πρωταθλητών», μόλις μια ημέρα πριν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφασίσει να απορρίψει μια προτεινόμενη συγχώνευση μεταξύ των κολοσσών τροχαίου υλικού για σιδηροδρόμους Alstom και Siemens.

Ήταν πιθανότατα μια προσπάθεια της τελευταίας στιγμής, έτσι ώστε να πείσει την Επιτροπή να αναστρέψει την απόφασή της χωρίς ωστόσο, να είχε αποτέλεσμα. «Η απόρριψη από την ΕΕ της συγχώνευσης της Siemens-Alstom αποδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για μια ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική», έγραψε στο Twitter την Τετάρτη (6 Φεβρουαρίου) ο Αλτμάιερ και πρόσθεσε πως «περιλαμβάνει παραγγελίες των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως. Για αυτό χρειαζόμαστε ισχυρούς πρωταθλητές Ευρώπης. Η Γαλλία και η Γερμανία συμφωνούν».

Μια μέρα πριν, παρουσιάζοντας τη βιομηχανική στρατηγική της Γερμανίας για το 2030, ο Αλτμάιερ δήλωσε ότι οι κοινοτικοί κανόνες συγχώνευσης θα πρέπει να μεταρρυθμιστούν ώστε να καταστεί δυνατή η δημιουργία ευρωπαϊκών βιομηχανικών πρωταθλητών, με μέγεθος που θα ανταγωνίζονται τους Κινέζους και Αμερικανούς ανταγωνιστές.

Παράλληλα, ο Αλτμάιερ κατά την παρουσίαση της «βιομηχανικής στρατηγικής του 2030» προειδοποίησε ότι η Γερμανία βρίσκεται μετά από τις ΗΠΑ και την Ασία σε βασικούς βιομηχανικούς τομείς.

Και συνέχισε λέγοντας ότι «η Γερμανία θα χάσει τελικά την τεχνογνωσία της στην τεχνολογία εάν οι γερμανικές εταιρείες συνεχίσουν να πηγαίνουν σε ξένους επενδυτές μέσω εξαγορών ή κοινοπραξιών» προσθέτοντας πως «αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα υπάρξει, για πρώτη φορά, μια βιομηχανική στρατηγική για τη γερμανική οικονομία με σαφή στόχο να αυξηθεί το μερίδιο της βιομηχανίας στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία στη Γερμανία στο 25%».

Μεταξύ άλλων, ο τομέας Mittelstand (μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις) θα πρέπει να ενισχυθεί και θα πρέπει να υπάρξει μεγάλη επένδυση στη τεχνητή νοημοσύνη.

Όπως προκύπτει, ο Αλτμάιερ, δεν θέλει να αφήσει την μοίρα της γερμανικής βιομηχανίας στους κανόνες της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς, αντίθετα επιδιώκει το κράτος να διευκολύνει τις συγχωνεύσεις μεταξύ μεγάλων εταιρειών δημιουργώντας έτσι μια διαδικασία «ευρωπαίων πρωταθλητών».

«Το ερώτημα είναι αν διαθέτουμε οικειοθελώς αυτό το τμήμα της αγοράς και επιτρέπουμε την εξυπηρέτησή του μόνο από τις ΗΠΑ και την Κίνα ή αν δικαιούμαστε επίσης να είμαστε σε αυτήν την αγορά. Αυτό όμως είναι εφικτό μόνο εάν επιτρέπονται οι συγχωνεύσεις έτσι ώστε οι υπάρχουσες εταιρείες να μπορούν να φθάσουν το απαραίτητο μέγεθος», διερωτήθηκε χαρακτηριστικά.

Η στρατηγική μας, δεν είναι να παρέμβουμε στις εμπορικές αποφάσεις των εταιρειών. «Καμία επιχείρηση δεν πρέπει να αναγκαστεί για να καινοτομήσει», συμπλήρωσε και πρόσθεσε ότι αντίθετα για τις «προκλήσεις που είναι θεμελιώδεις για μια οικονομία», το κράτος θα πρέπει να μπορεί να αποκτήσει, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, μετοχές εταιρειών ή να παράσχει χρηματοδοτική κρατική ενίσχυση για να υποστηρίξει τις απαραίτητες συγχωνεύσεις, υποστήριξε.

Αν και η πλειονότητα των εκπροσώπων της βιομηχανίας χαιρέτισε την πρωτοβουλία του Αλτμάιερ, η ιδέα της κρατικής παρέμβασης φαίνεται πως δυσαρέστησε μερικούς. Δεν θα πρέπει να «χρησιμοποιηθούν για να εμποδίσουν τις εξαγορές επιχειρήσεων αλλά μόνο για να υποστηρίξουν έργα νέας τεχνολογίας», δήλωσε σχετικά η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών.

Η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών έγραψε στο Twitter πως «το σχέδιο καθυστέρησε και ο διεθνής ανταγωνισμός είναι σε επαγρύπνηση! Έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η πολιτική για το κλίμα, η υψηλή φορολογική επιβάρυνση και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θα συζητηθούν οι προτάσεις που αξίζουν».

Επίσης, ο κ. Tomaso Duso από το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών  πιστεύει ότι το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών προσέγγισε το θέμα από λάθος μεριά.

«Η ιδέα ότι το κράτος ξέρει καλύτερα από την αγορά ποιες είναι οι τεχνολογίες, οι τομείς και οι αγορές του μέλλοντος είναι αρκετά εξεζετημένη», δήλωσε ο Duso «ο προστατευτισμός και οι μαζικές επιδοτήσεις μπορεί να λειτουργούν επί του παρόντος στην Κίνα αλλά η στρατηγική για τη δημιουργία ενός κακού και ελαφρού αντιγράφου αυτού στην Ευρώπη δεν θα πετύχει», πρόσθεσε.

Η συζήτηση σχετικά με τους «ευρωπαίους πρωταθλητές» μόλις άνοιξε. Αυτή τη στιγμή ανανεώνεται από την αμφιλεγόμενη απόφαση της Siemens και του γαλλικού ομίλου Alstom να συνδυάσουν τα τμήματα σιδηροδρομικής τεχνολογίας. Aυτό θα δημιουργούσε μια ευρωπαϊκή αυτοκινητοκρατία που θα μπορούσε να αντέξει τον ανταγωνισμό της κινεζικής σιδηροδρομικής εταιρείας CRRC.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ασχολείται με τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά, απέρριψε την προτεινόμενη συγχώνευση την Τετάρτη (6 Φεβρουαρίου).

O Altmaier και ο Γάλλος ομόλογός του Bruno Le Maire τάχθηκαν υπέρ της συγχώνευσης και δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους κατά την απόφαση του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ.

«Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να υπερασπιστεί τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρώπης», δήλωσε ο Le Maire σε τηλεοπτικό κανάλι της Γαλλίας. «Η απόρριψη της συγχώνευσης της Alstom-Siemens θα εξυπηρετήσει τα οικονομικά και βιομηχανικά συμφέροντα της Κίνας», τόνισε, αποκαλώντας την απόφαση της Επιτροπής ως «πολιτικό λάθος».

Αναφορικά με τη βιομηχανική στρατηγική, ο Altmaier δήλωσε ότι οι συγχωνεύσεις συχνά ξεσπούν λόγω του κοινοτικού δικαίου, συνεπώς οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες περί κρατικών ενισχύσεων και ανταγωνισμού θα πρέπει να επανεξεταστούν και, εάν χρειαστεί, να τροποποιηθούν, σημειώνει σχετικά το έγγραφο στρατηγικής.

Η πρόταση επρόκειτο επίσης να αποτελέσει ιδέα και για άλλα κράτη της ΕΕ, ανέφερε ο Altmaier ενώ πρόσθεσε ότι μόλις υιοθετηθεί η βιομηχανική στρατηγική από το υπουργικό συμβούλιο, θα απευθυνθεί στους ευρωπαίους συναδέλφους του, προκειμένου να αναπτύξουν μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική για το 2030.

Πρότεινε παράλληλα, την ίδρυση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Υπουργών Βιομηχανίας και αύξηση του μεριδίου της βιομηχανίας στην οικονομία της ΕΕ στο 20%.

Στην πραγματικότητα, υπάρχει ήδη μια ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική, η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2012 και αργότερα ενημερώθηκε το 2014 και το 2017. Ο κύριος στόχος της είναι παρόμοιος: η αύξηση του μεριδίου της βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή οικονομία στο 20% ΑΕΠ έως το 2020, από 15% το 2013.

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση θεωρείται πολύ περιορισμένη από πολλά κράτη μέλη της ΕΕ. Τον Δεκέμβριο, 19 κυβερνήσεις της ΕΕ ζήτησαν την αναθεώρηση των ευρωπαϊκών κανόνων ανταγωνισμού και την εκπόνηση μιας νέας στρατηγικής πριν από το τέλος του 2019.

X