Trans-Europe Express: Τι πραγματικά θέλουν οι περιφέρειες;

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Ο Νίκος Λαμπρόπουλος είναι Διευθυντής της EurActiv.gr

Μια εβδομάδα γεμάτη συζητήσεις και εκδηλώσεις για τις ευρωπαϊκές περιφέρειες και πόλεις έφτασε στο τέλος της. Για άλλη μια φορά – για 15η συνεχή χρονιά – περισσότεροι από 6.000 συμμετέχοντες απ’ όλη την Ευρώπη συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες, για να συμμετάσχουν σε αυτό που αρχικά αποτελούσε χαλαρή συνάντηση και πλέον πρόκειται για  ένα καλά (ίσως πολύ καλά) δομημένο πολυεπίπεδο γεγονός με θεματικές προτεραιότητες και στόχους.

Αυτή η ειδική κατηγορία συμμετεχόντων, αποτελούμενη κυρίως από εκλεγμένα μέλη τοπικών και περιφερειακών αρχών, διοικητικά στελέχη και συμβούλους, μίλησε για ανθεκτικές πόλεις, παράγοντες αλλαγής, έξυπνες περιοχές, βιωσιμότητα και συνοχή.

Παρόλο που πολλοί υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα των Περιφερειών και των Πόλεων (EWRC) καθίσταται περισσότερο ένα show, παρά μια πρακτική για ανταλλαγή εμπειριών, η αλήθεια είναι ότι αυτές οι τέσσερις ημέρες εξακολουθούν να αποτελούν μοναδική ευκαιρία για δικτύωση, αλλά και για έντονη ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των ενδιαφερομένων και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, ιδίως πριν από μια νέα μακροπρόθεσμη δημοσιονομική περίοδο.

Τον επόμενο Μάιο, η Επιτροπή θα παρουσιάσει την πρότασή της για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο μετά το 2020, το οποίο δεν θα είναι εύκολο να συμφωνηθεί σε μια εποχή που η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανείς προκλήσεις.

Τώρα που τα φώτα της EWRC έσβησαν, οι δήμαρχοι και τα περιφερειακά στελέχη επιστρέφουν στις χώρες τους, αλλά ο πραγματικός αγώνας για την πολιτική συνοχής έχει μόλις ξεκινήσει και ο διάλογος είναι ήδη καυτός: μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής ενόψει της επόμενης προγραμματικής περιόδου.

Στο πλαίσιο αυτής, διεξάγονται διάφορες μάχες: επιδοτήσεις έναντι χρηματοπιστωτικών εργαλείων, περικοπές Brexit έναντι προϋπολογισμού, απλούστευση των κανόνων έναντι συντόμευσης των προθεσμιών, καινοτομία και ψηφιοποίηση σε σύγκριση με τη σύγκλιση και τις υποδομές, καθυστερημένες περιοχές έναντι προηγμένων περιφερειών.

Τι διακυβεύεται: η κατανομή των κεφαλαίων, η διαδικασία λήψης αποφάσεων, οι προτεραιότητες και οι όροι εφαρμογής.

Η Επίτροπος κ. Corina Cretu παρουσίασε την 7η έκθεση για τη συνοχή κατά την έναρξη της EWRC και αποκάλυψε ορισμένες προτάσεις για την πολιτική συνοχής μετά το 2020. Η έκθεση δημιούργησε θετικές εντυπώσεις, αλλά έθεσε, ακόμη, ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή.

Η CRPM, το λόμπι που εκπροσωπεί περισσότερες από 150 περιφέρειες, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με το επίκεντρο της πολιτικής, την κατανομή των κονδυλίων και τη σύνδεση με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο.

Κατά τη διάρκεια της κοινής συνεδρίασης της επιτροπής REGI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της επιτροπής COTER στην Επιτροπή των Περιφερειών, παρά τις διαφορές τους, οι μεγάλες πολιτικές ομάδες φαίνεται να συγκλίνουν σε δύο σημεία: ότι η πολιτική συνοχής παράγει αποτελέσματα προς όφελος των πολιτών και ότι υπάρχει ανάγκη για ταχύτερες διαδικασίες στη λήψη απόφασης σχετικά με το μέλλον.

Ο Ευρωβουλευτής Lambert Van Nistelrooij (ΕΛΚ) τόνισε ότι δεν μπορεί να σπαταλάται χρόνος και ότι οι μη αποδοτικές περιοχές πρέπει, είτε να χρησιμοποιήσουν, είτε να χάσουν τη χρηματοδότηση.

Ο κεντροαριστερός πρόεδρος της COTER, Andrea Cozzolino, ζήτησε τη θέσπιση αναθεωρημένων κανόνων που θα υποστηρίξουν τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, προκειμένου να απορροφήσουν τα διαθέσιμα κονδύλια. Ο Ευρωβουλευτής Matthijs van Miltenburg υποστήριξε την ιδέα της ενίσχυσης των διασυνοριακών επενδύσεων μέσω του προγράμματος INTERREG.

Ο κ. Cattaneo επεσήμανε ότι η πολιτική συνοχής βρίσκεται υπό επίθεση και σημείωσε ότι οι δημόσιες επενδύσεις μειώνονται και γίνονται πιο συγκεντρωμένες. Ο περιφερειάρχης της Δυτικής Ελλάδας, Απόστολος Κατσιφάρας, επικεντρώθηκε στην ανάγκη ανάκτησης της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Η πρόταση της Επιτρόπου επικεντρώνεται σε τέσσερις πυλώνες, στους οποίους φαίνεται να συμφωνούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι: την εμπιστοσύνη, τις επιδόσεις, την ευελιξία και την απλούστευση. Ωστόσο, η ερμηνεία των πυλώνων αυτών διαφέρει.

Σίγουρα, η πολιτική συνοχής μετά το 2020 θα ενσωματώσει σημαντικές αλλαγές σε σύγκριση με την τρέχουσα.

Τα «στρατόπεδα» συγκεντρώνουν τις δυνάμεις τους πριν από την τελική μάχη, για να επηρεάσουν το επίκεντρο της πολιτικής, καθώς επίσης τα εργαλεία και τους μηχανισμούς – που μερικές φορές έχουν ίση σημασία για τους στόχους της υλοποίησης.

X