Μεγαλύτερη συμμετοχή στο Γερμανικό σχέδιο δράσης για την προστασία των εντόμων θέλουν οι αγρότες

Τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά για τις άγριες μέλισσες. Η γεωργία με μονοκαλλιέργειες και η ανθρώπινη δραστηριότητα συμβάλλουν στη μείωση του πληθυσμού τους.

Με τα έντομα να μειώνονται σε ανησυχητικό ρυθμό, το υπουργείο Περιβάλλοντος της Γερμανίας θέλει μέχρι τέλος του έτους, να φτιάξει ένα σχέδιο δράσης για την προστασία τους. Ωστόσο, οι αγρότες αισθάνονται ότι έχουν αποκλειστεί από τη διαδικασία, ενώ παραλληλα ζητούν περισσότερα κίνητρα για την προστασία του περιβάλλοντος, αναφέρει η EURACTIV Γερμανίας.

Μια μελέτη που παρουσιάστηκε στη βρετανική εφημερίδα The Guardian προκαλεί αυτή τη στιγμή μεγάλη ανησυχία με τα συμπέρασμά της ότι πάνω από το 40% όλων των πληθυσμών των εντόμων μειώνεται ραγδαία. Ο ρυθμός εξαφάνισής τους είναι οκτώ φορές ταχύτερος από ότι στα θηλαστικά ή τα ερπετά, προειδοποιούν οι ερευνητές. Στο χειρότερο σενάριο, μπορεί να μην υπάρχουν έντομα σε 100 χρόνια.

Το κοινό έχει από καιρό ανησυχήσει για αυτό το εφιαλτικό σενάριο ενώ η μείωση των εντόμων έχει αγνοηθεί για πολύ καιρό.

Τον Φεβρουάριο, περίπου το 20% όλων όσων έχουν δικαίωμα ψήφου στη Βαυαρία δήλωσε υποστήριξη σε ένα δημοψήφισμα για την καλύτερη προστασία της βιοποικιλότητας. Η Γερμανική κυβέρνηση, μέσω της σοσιαλδημοκράτισσας (SPD) υπουργού Περιβάλλοντος Σβένια Σούλτσε, αντιμετώπισε επίσης το πρόβλημα.

Τον Οκτώβριο του 2018, το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε τα βασικά σημεία ενός «σχεδίου δράσης για την προστασία των εντόμων», το οποίο βρίσκεται από την προηγούμενη Παρασκευή σε διαβούλευση μεταξύ των φορέων. Εάν η Σούλτσε τα καταφέρει, το υπουργικό συμβούλιο θα εγκρίνει τον τελικό νόμο τον Απρίλιο.

«Το να σταματήσουμε τη μείωση των εντόμων είναι ένα βασικό πολιτικό καθήκον της εποχής μας», δήλωσε η Σούλτσε. Περίπου 100 εκατ. ευρώ χρηματοδότησης για το σχέδιο δράσης θα πρέπει να διατίθενται κάθε χρόνο, με το ένα τέταρτο από αυτά να κατευθύνεται στην έρευνα και την παρακολούθηση.

Οι αγρότες πιστεύουν ότι υπάρχει έλλειψη συνεργασίας

Οι Γερμανοί Πράσινοι και οι οργανώσεις για τη προστασία της φύσης επικρίνουν τον νόμο ως ανεπαρκή, αλλά υπάρχει αυξανόμενη αντίδραση και από τη Γερμανική Ένωση Αγροτών (DBV).

Αν και οι αγρότες ήταν πρόθυμοι να συμμετέχουν στην διαδικασία, ο πρόεδρος του DBV, Joachim Rukwied, εξήγησε ότι «ένα πρόγραμμα δράσης που μόνο ακουμπά βασικά ζητήματα – όπως η ανεξέλεγκτη κατανάλωση γης, η αστική εξάπλωση ή η κινητικότητα – δεν μπορεί να εκπληρώσει τον στόχο του».

Ο γενικός γραμματέας του DBV, Bernhard Krüsken, πιστεύει επίσης ότι ο νόμος «έρχεται με πλήθος λεπτομερών προτεινόμενων απαγορεύσεων». Πρόσθεσε ότι αυτό που λείπει είναι μια προσέγγιση συνεργασίας, καθώς οι αγρότες δεν μπορούν να κάνουν τα πάντα μόνοι τους.

Κανείς δεν γνωρίζει την ακριβή κατάσταση της παρακμής των εντόμων, καθώς τα δεδομένα βασίζονται μόνο σε μερικές μελέτες. Ωστόσο, η τάση είναι πολύ σαφής και έχει αναγνωριστεί από την επιστήμη για έναν αιώνα, εξήγησε ο Martin Husemann, εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

«Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι υπάρχουν λιγότερα έντομα σε ορισμένες περιοχές με πολλές καλλιεργήσιμες εκτάσεις σε σχέση με τις πόλεις. Και αυτό ισχύει για όλες τις ομάδες εντόμων», σημείωσε.

Ο Husemann πρόσθεσε ότι ο συνδυασμός πολλών παραγόντων ήταν η αιτία, με πιο σημαντική την έλλειψη φυσικού περιβάλλοντος καλής ποιότητας για τα έντομα. Πρόκειται για φυσικό περιβάλλον με μεγάλη ποικιλία φυτών και χωρίς πολύ θόρυβο, φως και, φυσικά, ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η Γερμανίδα υπουργός Περιβάλλοντος θέλει να απαγορεύσει τα λιπάσματα

Το σχέδιο δράσης του γερμανικού υπουργείου Περιβάλλοντος έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει όσο το δυνατόν περισσότερα από αυτά τα θέματα. Ειδικότερα, η χρήση λιπασμάτων πρέπει να περιοριστεί και, για παράδειγμα, θα πρέπει να απαγορευθεί ρητά η χρήση τους σε περιοχές αγροκτημάτων που συνορεύουν με φυσικό περιβάλλον εντόμων.

Επιπλέον, το αμφισβητούμενο προϊόν glyphosate των φυτοφαρμάκων θα μπορεί μόνο να χρησιμοποιείται «στις περιοχές αυτές εάν δεν υπάρχει καμία απολύτως άλλη λύση».

Υπάρχει αντιπαράθεση ως προς το βαθμό στον οποίο η χρήση φυτοφαρμάκων συνδέεται με τη δραματική μείωση των εντόμων. Ορισμένες μελέτες δεν μπόρεσαν να αποδείξουν τον αντίκτυπο.

Ωστόσο, αυτές οι μελέτες ανατίθενται συνήθως από τους ίδιους τους κατασκευαστές λιπασμάτων και πραγματοποιούνται μόνο σε ορισμένα είδη υπό εργαστηριακές συνθήκες, τόνισε ο Husemann.

«Η χρηματοδότηση είναι διαθέσιμη»

Καθώς η απαγόρευση των λιπασμάτων δεν θα σταματήσει την απώλεια της βιοποικιλότητας, το Γερμανικό σχέδιο για την προστασία των εντόμων σχεδιάζει επίσης να παρέχει περισσότερες πράσινες εκτάσεις που δεν προορίζονται για γεωργική χρήση.

Αυτό το είδος «πρασινίσματος» προβλέπεται στην Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) και συνδέεται με χρηματοδότηση. Ωστόσο, πολλοί το επικρίνουν ως αναποτελεσματικό και σύμφωνα με την Κομισιόν, πρέπει να καταργηθεί εντελώς στην παρούσα του μορφή.

Προκειμένου να υπάρχουν περισσότερα άγρια φυτά, πρέπει να υπάρχει ένα πρόγραμμα παροχής κινήτρων για τους αγρότες, εκτιμά ο Krüsken. «Η χρηματοδότηση είναι διαθέσιμη», πρόσθεσε.

Η Γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα κρατίδια παρέχουν χρηματοδότηση, ενώ η ΚΑΠ, από την οποία οι γερμανοί αγρότες λαμβάνουν 6,2 δισ. ευρώ ετησίως, προβλέπει περιβαλλοντικά μέτρα.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, αφενός, οι άμεσες πληρωμές και, αφετέρου, χρήματα μέσω συγχρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Ο Krüsken πιστεύει ότι, δυστυχώς, η γραφειοκρατία εμποδίζει – για παράδειγμα, εάν μια λωρίδα λουλουδιών δεν είναι αποδεκτή επειδή υπάρχει μια σειρά δέντρων.

«Υπάρχουν πάντα παράπονα, αλλά κάποια χρήματα διατίθενται από αυτά τα χρηματοδοτικά μέσα. Απλά πρέπει να κατευθύνονται προς την προστασία των εντόμων. Δεν νομίζω ότι έχουμε εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες που έχουμε», είπε ο Krüsken.

X