Τελεσίγραφο ΥΠΕΝ στους παραγωγούς ενέργειας για τις χονδρικές τιμές ρεύματος – πρόβλημα με το Target Model

Υπουργείο Ενέργειας / ΥΠΕΝ / YPEN [ΑΠΕ - ΜΠΕ]

Μεγάλο θέμα έχει προκύψει το τελευταίο διάστημα με την χονδρική τιμή του ρεύματος με την έναρξη εφαρμογής του Target Model. Και αυτό γιατί παρατηρούνται έντονες τάσεις που παραπέμπουν σε κερδοσκοπία, κάτι που είναι αναμενόμενο σε μια χρηματιστηριακή αγορά αλλά είναι δύσκολο να το καταλάβει και να το διαχειριστεί μια Πολιτεία που μόλις προχώρησε σε αυτό το μοντέλο, ειδικά αφού εντέλει επηρεάζει την τελική τιμή του ρεύματος που βλέπουν όλοι, πολίτες και επιχειρήσεις, μετά από λίγο, στους λογαριασμούς τους.

Θυμίζουμε ότι το Target Model είναι ο βασικός στόχος των μεταρρυθμίσεων που είχε προτείνει αρχικά η Κομισιόν στην Ελλάδα και ακολούθως έγινε υποχρέωση στα πλαίσια της στήριξης της ελληνικής οικονομίας, σε όλες τις φάσεις της, δηλαδή και επί τρόικας και επί θεσμών. Το νέο πλαίσιο προοδευτικά υποστηρίχθηκε από όλες τις κυβερνήσεις και με πολλές καθυστερήσεις θεσμοθετήθηκε στην τελική ντου μορφή από τον Γιώργο Σταθάκη – αλλά εφαρμόζεται εν τέλει με αλλαγές από την τωρινή κυβέρνηση.

Και παρόλο που η κυβέρνηση της ΝΔ και ο Κωστής Χατζηδάκης είναι πολιτικά και ιδεολογικά υπέρμαχοι της ελεύθερης αγοράς και του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (που είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του Target Model), φροντίζουν να δείξουν ότι δεν θα ανεχθούν παιχνίδια βραχυπρόθεσμα που θα βλάψουν μακροπρόθεσμα τη λειτουργία και τη φήμη της αγοράς.

Βέβαια, δεν λένε ακριβώς το πώς θέλουν να παρέμβει το κράτος στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, που τώρα απελευθερώνεται πρακτικά με το target model, αλλά η πρόθεση επέμβασης αν ξεφύγει η κατάσταση είναι ξεκάθαρη.

Άλλωστε και η ΡΑΕ, που είναι ανεξάρτητη αρχή, ανακοίνωσε πριν λίγες ημέρες ότι θα επέμβει για τις παιδικές ασθένειες του νέου τρόπου λειτουργίας της αγοράς.

Για το ζήτημα μαθαίνουμε ότι έγινε τηλεδιάσκεψη μεταξύ του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστή Χατζηδάκη και των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με κύκλους του ΥΠΕΝ, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης έστειλε αυστηρό μήνυμα στις εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, απαντώντας στη θέση τους ότι όσα συμβαίνουν στο Χρηματιστήριο Ενέργειας τις τελευταίες ημέρες είναι νόμιμα. Ο κ. Χατζηδάκης απάντησε ότι δεν είναι πάντως δεοντολογικά. 

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το ΥΠΕΝ θεωρεί οτι οι παραγωγοί εκμεταλλεύονται ορισμένες προβλέψεις των κανονισμών -που πάντως υπάρχουν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες- για να ανεβάζουν τεχνητά τις τιμές.  Γι αυτό και ο υπουργός ζήτησε από όσους το κάνουν να ακούσουν το μήνυμα της κυβέρνησης, διαφορετικά από Δευτέρα το Υπουργείο θα αντιδράσει.

Ολίγον ως τελεσίγραφο ακούγεται η διαρροή από το ΥΠΕΝ, αλλά αυτή είναι η πρόθεση τους…

Παράγοντες του ΥΠΕΝ, απαντώντας σε ερώτηση για τη δυνατότητα παρέμβασης του κράτους μέσα στο νέο θεσμικό πλαίσιο απελευθέρωσης της αγοράς στη χονδρική τιμή του ρεύματος, σημειώνουν ότι χρειάζεται υπομονή και προσθέτουν , αφηρημένα αλλά με νόημα και πάλι, ότι υπάρχουν εργαλεία για να παρέμβει κάνεις αν βλέπει προβλήματα στη λειτουργία της αγοράς.

Νωρίτερα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο αύξησης των τιμολογίων ρεύματος, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη.

«Νομίζω ότι είναι νωρίς να μιλήσουμε για αυξήσεις», είπε ο Κωστής Χατζηδάκης, τονίζοντας ότι το «υπουργείο δεν θα μείνει απαθές», σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Όπως εξήγησε ο υπουργός, «έχει υιοθετηθεί ένα καινούριο μοντέλο. Ήμασταν η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που δεν το είχε εφαρμόσει. Το ‘’target model’’, όπως λέγεται. Ήταν και υποχρέωσή μας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει παρατηρηθεί σε όλες τις χώρες της Ευρώπης ότι το σύστημα αυτό, όταν ξεκινάει, παντού είχε παιδικές ασθένειες και αναταράξεις. Αυτή είναι η περίπτωση τις τελευταίες ημέρες και σε εμάς». 

Ο Κωστής Χατζηδάκης ξεκαθάρισε ότι «η ΡΑΕ έχει ήδη παρέμβει. Το υπουργείο επίσης παρακολουθεί στενά και αν χρειαστεί προφανώς θα παρέμβουμε. Πιστεύουμε πως όλοι πρέπει να δείξουν τη μέγιστη δυνατή υπευθυνότητα. Δεν υπάρχει κάποιος λόγος αυτή την ώρα, να ενσπείρουμε τον πανικό. Δεν υπάρχει και κανένας λόγος για εμάς, να εφησυχάζουμε. Το παρακολουθούμε στενά και θα δράσουμε άμεσα, σύμφωνα άλλωστε με τις υποχρεώσεις μας απέναντι στους καταναλωτές και συνολικά στους Έλληνες πολίτες.  Αμέσως τις πρώτες ημέρες, που το πρόβλημα παρουσιάστηκε, κινήθηκε η ΡΑΕ, περιμένουμε να κλείσει σήμερα ο κύκλος διαβουλεύσεων της ΡΑΕ και στη συνέχεια, εφόσον κριθεί ότι πρέπει να κάνουμε κάτι, δεν θα διστάσουμε να παρέμβουμε στο επίπεδο του υπουργείου».

Τί είναι το Target Model

Η απελευθέρωση και δημιουργία μιας ενιαίας ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποτέλεσε έναν από τους βασικούς πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο των ευρύτερων αλλαγών στον τομέα της ενέργειας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990.

Μετά από μια σειρά κοινοτικών οδηγιών τα τελευταία 25 χρόνια, για την ενοποίηση των Ευρωπαϊκών αγορών, ο Οργανισμός για την Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (Agency for the Cooperation of Energy Regulators – ACER) έχει προτείνει το ενιαίο Ευρωπαϊκό μοντέλο αγοράς, γνωστό και ως Μοντέλο Στόχο (Target Model).

Σύμφωνα με στελέχη των ρυθμιστικών αρχών, με το Μοντέλο Στόχο επιτυγχάνεται η βελτιστοποίηση της χρήσης της δυναμικότητας του Συστήματος Μεταφοράς μέσα από συντονισμένες πρακτικές των Διαχειριστών των Συστημάτων, η επίτευξη αξιόπιστων τιμών και ρευστότητας στον καταμερισμό της δυναμικότητας των διασυνδέσεων για την αγορά της επόμενης ημέρας, η αποτελεσματική λειτουργία των προθεσμιακών αγορών και ο αποτελεσματικός σχεδιασμός ενδοημερήσιων αγορών για τον καταμερισμό της δυναμικότητας των διασυνδέσεων.

Στις οδηγίες για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δεν περιλαμβάνονταν λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τη δομή οργάνωσης κάθε εθνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργεια, αφήνοντας στα κράτη-μέλη την αρμοδιότητα να επιλέξουν τα ίδια το μοντέλο οργάνωσης και λειτουργίας της δικής τους αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. 

Η Ελλάδα ξεκίνησε ομολογουμένως αργά, συγκριτικά με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες, τη διαδικασία σύζευξης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και της απελευθέρωσης της αγοράς. Κυρίως λόγω του ιστορικά μεγάλου βάρους της ΔΕΗ στην εγχώρια αγορά, το μικρό βάθος και τις αργές διαδικασίες ανάπτυξης των εγχώριων εναλλακτικών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και του πολιτικού φορτίου που έφεραν μεταρρυθμίσεις που χαρακτηρίζονταν μνημονιακές, ασχέτως του αν στην πράξη ήταν κοινοτικές οδηγίες που θα εφαρμόζονταν ανεξαρτήτως μνημονίων.

Τώρα που εφαρμόζεται το Target Model, μάλλον ήρθε η ώρα να επιλέξει η χώρα τον τρόπο που θα ωριμάσει η αγορά γρήγορα και χωρίς προβλήματα…

X