Οι παράγοντες που οδηγούν στην ενεργειακή απομόνωση της Άγκυρας

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν [ΑΠΕ-ΜΠΕ]

Αλλεπάλληλα είναι τα χτυπήματα που δέχεται η Άγκυρα για τη στάση που διατηρεί στην Ανατολική Μεσόγειο και τις διαρκείς παραβιάσεις της στην κυπριακή ΑΟΖ. Η τουρκική πλευρά έχει πετύχει να παραμένει απομονωμένη στην ενεργειακή σκακιέρα και, παρά την προσπάθεια των συμμάχων για ενεργέστερο και πιο εποικοδομητικό ρόλο της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή, φαίνεται πως δεν υπάρχει πρόθεση για συνεννόηση από πλευράς τουρκικών αρχών, με αποτέλεσμα να στερείται οποιασδήποτε νομιμοποίησης στις ενέργειές της.

Το πρώτο χτύπημα για την τουρκική πλευρά αποτελεί η πρόοδος που σημειώνεται σε ό, τι αφορά τον αγωγό East Med. Πιο συγκεκριμένα, με έγκριση του υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Άδωνι Γεωργιάδη, ξεκίνησε ο κύκλος αδειοδότησης για το χερσαίο τμήμα στο ελληνικό έδαφος του αγωγού East Med. Ο αγωγός θα υλοποιηθεί το 2024 ενώ, σύμφωνα και με τα σχετικά αρχεία που έχουν υποβληθεί από την IGI Poseidom (ΔΕΠΑ και Edison) στο υπουργείο, η διαδικασία αδειοδότησης θα εγκριθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2021. Ο σχετικός φάκελος περιελάμβανε το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας καθώς και τη Μελέτη Προκαρκτικού Προσδιορισμού Περιβαλλοντικών Απαιτήσεων του ελληνικού χερσαίου τμήματος του αγωγού αλλά και τον φάκελο κοινοποίησης.

Το δεύτερο σημαντικό σημείο που συνθέτει το παζλ της γεωπολιτικής σκακιέρας στην Ανατολική Μεσόγειο προέρχεται από τη στάση του Ισραήλ και την έμπρακτη υποστήριξη των τριμερών και πολυμερών σχημάτων. Η τουρκική πλευρά επένδυε σε φωνές εντός του Ισραήλ -κυρίως από εταιρείες που έχουν τα συμφέροντά τους στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων- για τη διαμόρφωση ενός ενεργειακού διαδρόμου με κατεύθυνση την Ευρώπη διαμέσου της Τουρκίας. Ωστόσο, η ισραηλινή πλευρά παραμένει πιστή στη συμμαχία με Ελλάδα και Κύπρο. Χαρακτηριστική ήταν και η συνάντηση του υφυπουργού Εξωτερικών, Κώστα Βλάση, με τον Ισραηλινό πρέσβη στην Αθήνα, Yossi Amrani, όπου μεταξύ άλλων συζητήθηκε και η μεταφορά των ισραηλινών κοιτασμάτων μέσω του αγωγού East Med.

Τρίτο σημείο – κλειδί στην ανάγνωση των δυσμενών συνθηκών που αντιμετωπίζει η Άγκυρα στα ενεργειακά της Ανατολικής Μεσογείου είναι η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά και την αμερικανική πρόθεση για συμμετοχή της Τουρκίας στο East Med Gas Forum, είναι διάχυτο στην αμερικανική κοινή γνώμη πως η Τουρκία φέρει ακέραια την ευθύνη της περιθωριοποίησής της στα ενεργειακά ζητήματα. Αυτό μάλιστα υποστήριξε ανώτερος αξιωματούχος του State Department στο πλαίσιο ενημέρωσης στο Κογκρέσο υπό την αιγίδα της κ.ο. για θέματα ενέργειας και γεωπολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο και τη συνεργασία του Ελληνοαμερικανικού Ινστιτούτου.

Άλλωστε την πρόθεσή τους για συμμετοχή της Άγκυρας στα πολυμερή σχήματα της Ανατολικής Μεσογείου έχουν εκφράσει τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος, υπό την προϋπόθεση πως η Τουρκία θα σταματήσει τις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου. Σε κάθε περίπτωση, το αξιοσημείωτο στην προκειμένη περίπτωση είναι πως πάγια αμερικανική πολιτική (policy) είναι η χωρίς αποκλεισμούς από κοινού συμμετοχή όλων των χωρών σε περιφερειακά σχήματα συνεργασίας. Ωστόσο, οι ανεδαφικές διεκδικήσεις και η προκλητική στάση της Άγκυρας απέναντι στους γείτονές της δεν αφήνουν περιθώρια προς αυτή την κατεύθυνση και γι’ αυτό δεν υφίσταται το σενάριο συμμετοχής της στο East Med Gas Forum (EMGF).

Τέλος, όπως έχει γράψει το economix.gr (δείτε εδώ) η κυπριακή πλευρά κινείται προς την κατεύθυνση της άσκησης πιέσεων προκειμένου να κλιμακωθούν οι κυρώσεις απέναντι στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που συνδέονται και συνδράμουν στις παραβιάσεις της Άγκυρας.Υπό αυτό το πρίσμα, η κυπριακή πλευρά επιστρατεύει διπλωματικά μέσα ώστε μετά τους κ.κ. Ali Coscun και Ferruh Akalin να υπάρξει νέος κύκλος κυρώσεων για το ίδιο ζήτημα.

X