Μαράκες: Τα επόμενα βήματα μετά την επικύρωση της Συμφωνίας του Παρισίου

Παρίσι, 15 Δεκεμβρίου 2015 [COP PARIS / Flickr]

Την περασμένη εβδομάδα, η συμφωνία του Παρισιού τέθηκε επίσημα σε ισχύ, εγκαινιάζοντας μία νέα εποχή για το κλίμα. Δεδομένου ότι η πρωτοποριακή συμφωνία υπογράφηκε στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, οι παγκόσμιοι ηγέτες αισιοδοξούν ότι η εφαρμογή της συμφωνίας θα ξεκινήσει έως το 2018.

Το γεγονός ότι περισσότερες από 55 χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 55% των παγκόσμιων εκπομπών, θα επικυρώσουν τη συμφωνία στις αρχές Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους δεν αποτελεί μικρό κατόρθωμα. Η συμφωνία χρειάστηκε 20 χρόνια για να επιτευχθεί, ενώ λιγότερο από ένα χρόνο για να τεθεί σε ισχύ.

«Η ανθρωπότητα θα κοιτάξει πίσω στις 4 Νοεμβρίου 2016 ως την ημέρα που οι χώρες του κόσμου έκλεισαν την πόρτα στην αναπόφευκτη κλιματική καταστροφή και συμφώνησαν με αποφασιστικότητα για ένα βιώσιμο μέλλον», δήλωσε η επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα Πατρίτσια Εσπινόζα.

«Η συμφωνία αποτελεί αναμφίβολα ένα σημείο καμπής στην ιστορία της κοινής ανθρώπινης προσπάθειας, συνδυάζοντας την πολιτική, την οικονομική και την κοινωνική βούληση των κυβερνήσεων, των πόλεων, των περιφερειών, των πολιτών, των επιχειρήσεων και των επενδυτών να ξεπεράσουν την απειλή της ανεξέλεγκτης κλιματικής αλλαγής. Η έναρξη ισχύος της συμφωνίας είναι ένα σαφές πολιτικό μήνυμα για όλα τα έθνη του κόσμου που αφιερώνονται αποφασιστικά στην παγκόσμια δράση για την κλιματική αλλαγή».

Μετά την έναρξη της συμφωνίας του Παρισιού, ποιο μπορεί να είναι το επόμενο βήμα; Στον άμεσο απόηχο της επικύρωσης της συμφωνίας, είναι πιθανό ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές εξελίξεις. Η εκδήλωση «COP22» στο Μαρακές πιθανότατα θα επικεντρωθεί στην εφαρμογή της συμφωνίας, με διάφορους τομείς προς συζήτηση, όπως η αποψίλωση των δασών.

Μέχρι στιγμής, 97 από τα 197 κράτη που υπέγραψαν τη συμφωνία την έχουν επικυρώσει. Το διοικητικό όργανο της Συμφωνίας του Παρισίου θα φιλοξενήσει την πρώτη συνεδρίασή του στις 15 Νοεμβρίου, όπου αναμένεται ότι οι διαπραγματευτές θα συμφωνήσουν στη διεξαγωγή των επόμενων συναντήσεων, μέχρι το 2018 έτσι ώστε να διαμορφωθούν οι κανόνες που θα ενισχύουν την εφαρμογή της συμφωνίας.

Το γεγονός αυτό ουσιαστικά αποτελεί μία σανίδα σωτηρίας για το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο θα πρέπει να επικυρώσει τη συμφωνία ανεξάρτητα, όπως και άλλες χώρες της ΕΕ. Στην πραγματικότητα, μόνο επτά χώρες της ΕΕ που εκπροσωπούν το 5% των παγκόσμιων εκπομπών έχουν ολοκληρώσει τις εγχώριες διαδικασίες τους για την επικύρωση.

Εάν το διοικητικό όργανο που αποτελείται από έθνη που έχουν κυρώσει τη συμφωνία, δεν συμφωνήσει να «αναστείλει» τις διαπραγματεύσεις, τότε οι χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία, θα πρέπει να τις επικυρώσουν και να εισέλθουν στο τραπέζι των μελλοντικών διαπραγματεύσεων μέχρι το 2018.

Οι συνομιλίες του Μαρακές θα έχουν επίσης ως στόχο να προσδιορίσουν τους μηχανισμούς που θα επιτρέπουν στα έθνη να λάβουν μέτρα για την άυξηση μόλις 1.5 βαθμών Κελσίου. Η πρακτική αυτή έχει προγραμματιστεί για το 2018, ενώ ο πρώτος επίσημος μηχανισμός θα πραγματοποιηθεί το 2023.

Brexit και Συμφωνία για την κλιματική αλλαγή

Η πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τερέζα Μεί δεσμεύεται ότι θα επικυρώσει τη συμφωνία πριν από το τέλος του έτους, ενώ φαίνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα βρεθεί σύντομα σε θέση να διαπραγματευτεί, καθώς θα ξεκινήσει η συζήτηση για την παροχή 100 δις δολάρια στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ η COP22 αναμένεται να επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στη χρηματοδότηση.

Η μεγάλη πρόκληση που προκύπτει για το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η εκπομπή αερίων. Κατά την υπογραφή της συμφωνίας, το Ηνωμένο Βασίλειο συμφώνησε στο δεσμευτικό στόχο τουλάχιστον για μείωση κατά 40% των εκπομπών μέχρι το 2030 σε σύγκριση με το 1990.

Στην τελετή υπογραφής στη Νέα Υόρκη, η βρετανική κυβέρνηση ενέκρινε τις προτάσεις για τον Προϋπολογισμό του Διοξειδίου του Άνθρακα από την Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, ενώ οι στόχοι για τις εκπομπές άνθρακα του Ηνωμένου Βασιλείου να είναι μείωση κατά 57% μεταξύ της περιόδου 2028 και 2032, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Με την ενεργοποίηση του άρθρου 50, μεταξύ των διαπραγματεύσεων της Βρετανίας θα βρεθεί στο τραπέζι και ο στόχος της μείωσης των εκπομπών αερίων.

Αμερικανικές εκλογές

Κατά τη διάρκεια των πρώτων σταδίων της COP22, θα δοθεί σίγουρα προσοχή και στις Αμερικανικές εκλογές. Στις 8 Νοεμβρίου, οι ΗΠΑ θα εκλέξουν είτε τη Χίλαρι Κλίντον είτε τον Donald Trump ως τον επόμενο πρόεδρο.

Είναι γεγονός ότι ο Τραμπ δεν έχει κρύψει την επιθυμία του να ακυρώσει τη συμφωνία του Παρισιού, ενώ την έχει χαρακτηρίσει ως «απάτη».

Η επικύρωση της Συνθήκης σημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να ακυρώσουν τη Συμφωνία του Παρισιού για τα υπόλοιπα τέσσερα χρόνια. Επίσης, τα κράτη δεν μπορούν να σηματοδοτήσουν τη διαδικασία απόσυρσης έως και τρία έτη μετά τη συμφωνία, ενώ η πραγματική διαδικασία διαρκεί 12 μήνες.

Ωστόσο, μια νίκη του Τραμπ θα θέσει υπό αμφισβήτηση την αμερικανική βούληση για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων κλιματικών στόχων. Ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών έχει ήδη εκφράσει την επιθυμία του να διασφαλίσει ότι ο άνθρακας θα «διαρκέσει χίλια χρόνια» στις ΗΠΑ. Ευτυχώς, η βιομηχανία του άνθρακα αντιλαμβάνεται την ανάγκη για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

X