Η Ευρώπη κοντά στην απόσυρση από τη Συνθήκη της Ενεργειακής Χάρτας

Η Γερμανία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Ισπανία είναι απογοητευμένες από τις προσπάθειες μεταρρύθμισης του ECT και εξέφρασαν αμφιβολίες ότι η ΕΕ μπορεί να εκπληρώσει την εντολή της να ευθυγραμμίσει τη συνθήκη με τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. [EPA-EFE/STEPHANIE LECOCQ]

Περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δείξει σημάδια ανυπομονησίας με την εν εξελίξει μεταρρύθμιση της Συνθήκης της Ενεργειακής Χάρτας (ECT), η οποία, σύμφωνα με τους επικριτές, εμποδίζει τις διεθνείς προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, σύμφωνα με διπλωματικά τηλεγραφήματα που διέρρευσαν και είδε η EURACTIV.

Η Γερμανία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Ισπανία είναι απογοητευμένες από τις προσπάθειες μεταρρύθμισης του ECT και εξέφρασαν αμφιβολίες ότι η ΕΕ μπορεί να εκπληρώσει την εντολή της να ευθυγραμμίσει τη συνθήκη με τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή.

Οι τέσσερις χώρες κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία διαπραγματεύεται εξ ονόματος των 27 κρατών μελών της ΕΕ, να αξιολογήσει πώς θα μπορούσε να δρομολογηθεί μια συντονισμένη αποχώρηση σύμφωνα με τις διαδικασίες της ΕΕ και να προετοιμαστεί εγκαίρως για «πιθανά σενάρια εξόδου», αποκαλύπτουν τα τηλεγραφήματα που διέρρευσαν.

«Η Ισπανία κατέστησε επίσης σαφές ότι θα εξέταζε ένα σενάριο εξόδου, καθώς δεν βλέπει πώς η Συνθήκη της Ενεργειακής Χάρτας θα μπορούσε να προσαρμοστεί στη Συμφωνία του Παρισιού», σύμφωνα με τα τηλεγραφήματα που διέρρευσαν.

Η Ιαπωνία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στις συνομιλίες και έχει «κάνει βήματα προς τα πίσω στον ορισμό των επενδύσεων και της βιώσιμης ανάπτυξης», που αποτελούν νομικούς ακρογωνιαίους λίθους της αρχιτεκτονικής της συνθήκης, αναφέρουν τα τηλεγραφήματα.

Μαζί με το Αζερμπαϊτζάν, το Τόκιο «αντιστέκεται επίσης στην αναφορά στα δικαιώματα των εργαζομένων» στη μεταρρυθμισμένη συνθήκη και αντιτίθεται στις αλλαγές στον ορισμό της «οικονομικής δραστηριότητας», ο οποίος αποτελεί την πιο αμφιλεγόμενη πτυχή, επειδή η ΕΕ σκοπεύει να καταργήσει σταδιακά την προστασία των επενδύσεων για τα ορυκτά καύσιμα.

Η Συνθήκη της Ενεργειακής Χάρτας, που υπογράφηκε το 1994 για την προστασία των διασυνοριακών επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα, έχει αντιμετωπίσει αυξανόμενη κριτική από περιβαλλοντικές ομάδες και κυβερνήσεις που λένε ότι εμποδίζει τις προσπάθειες των χωρών να καταργήσουν σταδιακά τα ορυκτά καύσιμα.

Η συμφωνία είναι αμφιλεγόμενη επειδή επιτρέπει στους ξένους επενδυτές να ζητούν οικονομική αποζημίωση από τις κυβερνήσεις, εάν οι αλλαγές στην ενεργειακή πολιτική επηρεάσουν αρνητικά τις επενδύσεις τους. Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας ενέργειας RWE και Uniper χρησιμοποίησαν τη συνθήκη για να μηνύσουν την ολλανδική κυβέρνηση για τη σχεδιαζόμενη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα.

Οι συνομιλίες για τη μεταρρύθμιση της συνθήκης ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2020, αλλά έχουν σημειώσει μικρή πρόοδο μέχρι στιγμής.

Η μεταρρύθμιση της χάρτας είναι δύσκολη επειδή απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των περισσότερων από 50 υπογραφόντων της, στους οποίους περιλαμβάνονται σχεδόν όλες οι χώρες της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση ως διεθνής οργανισμός.

Η Γαλλία και η Ισπανία υπήρξαν οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της ριζικής μεταρρύθμισης και κάλεσαν τις χώρες της ΕΕ να παραιτηθούν από κοινού εάν οι διαπραγματεύσεις δεν επιφέρουν πρόοδο έως το τέλος του 2021.

Αλλά παρόλο που ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων βελτίωσε την ατμόσφαιρα, «η συζήτηση παρέμεινε δύσκολη και η πρόοδος ήταν μικρότερη από ό,τι ήλπιζε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή», αναφέρουν τα τηλεγραφήματα που διέρρευσαν.

Η Επιτροπή προσπαθεί τώρα να σφυρηλατήσει έναν διμερή συμβιβασμό με την Ιαπωνία που περιλαμβάνει 15ετή χρόνο σταδιακής κατάργησης για τις υφιστάμενες επενδύσεις.

Η Επιτροπή ελπίζει ότι τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη θα ακολουθήσουν αυτές τις ρυθμίσεις και θα καταλήξουν σε πολιτική συμφωνία στις 24 Ιουνίου κατά τη διάρκεια μιας ad-hoc διάσκεψης για την Ενεργειακή Χάρτα στις Βρυξέλλες. Πριν από τη διάσκεψη, στις 23 Ιουνίου, θα προηγηθεί μονοήμερη συνεδρίαση της ομάδας εκσυγχρονισμού της συνθήκης, η οποία θα μπορούσε να διευθετήσει τις διαφωνίες της τελευταίας στιγμής.

Εν τω μεταξύ, οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές αυξάνουν την πίεση στην Επιτροπή με μια διαμαρτυρία που προγραμματίζεται στις Βρυξέλλες αργότερα σήμερα στον κυκλικό κόμβο Σούμαν στην καρδιά της ευρωπαϊκής συνοικίας.

«Η ECT που σκοτώνει την κλιματική δράση δεν μπορεί ποτέ να καταστεί συμβατή με τη Συμφωνία του Παρισιού και την ευρωπαϊκή πράσινη συμφωνία», δήλωσε ο Πολ ντε Κλέρκ, υπεύθυνος εκστρατείας των Φίλων της Γης Ευρώπη.

Κατήγγειλε τον δοκιμαστικό συμβιβασμό που διαπραγματεύεται με την Ιαπωνία, λέγοντας: «Η αναμενόμενη συμφωνία θα παρατείνει την προστασία των επενδύσεων σε ορυκτά καύσιμα για τουλάχιστον άλλη μια δεκαετία, κάτι που είναι ασύμβατο με τη Συμφωνία του Παρισιού».

«Η μόνη υγιής επιλογή για την ΕΕ και τα κράτη μέλη να ανταποκριθούν στις ευθύνες τους για το κλίμα είναι να αποσυρθούν από αυτή την τοξική ECT».

> Διαβάστε το διπλωματικό τηλεγράφημα παρακάτω (σε μετάφραση) ή κατεβάστε το εδώ.