Η ΕΕ παρουσιάζει το «Χειμερινό Πακέτο» μεταρρυθμίσεων της αγοράς ενέργειας

Ο αρμόδιος Επίτροπος για την Ενεργειακή Ένωση Μάρος Σέφκοβιτς. [European Commission]

Οι ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ θα παρουσιάσουν μεταρρυθμίσεις την Τετάρτη (30 Νοεμβρίου) για την προώθηση μεγαλύτερου μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης μέχρι το 2030, με απώτερο στόχο τη μείωση της χρήσης ενέργειας κατά 30%, τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων για τα εργοστάσια που καίνε άνθρακα και την επιβολή μεγαλύτερου διασυνοριακού εμπορίου. Το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με το Reuters, επιδιώκει να εκπληρώσει τους στόχους για μείωση των εκπομπών και την προσαρμογή του δικτύου της Ευρώπης προωθώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις ψηφιακές τεχνολογίες και την αιολική και ενεργειακή ενέργεια, οι οποίες μπορούν να μεταμορφώσουν τη βιομηχανία.   Η πρόταση, η οποία ανακοινώνεται περίπου στις 11.00 GMT, βάζει τις Βρυξέλλες σε πορεία σύγκρουσης με τις εθνικές κυβερνήσεις που έχουν προσπαθήσει να εξασφαλίσουν την ενεργειακή τους αυτονομία από ενδεχόμενα black-out μέσα από την επιδότηση συμβατικών μορφών ενέργειας.

Αντιμετωπίζοντας μια κρίση εμπιστοσύνης μετά το Brexit , η Επιτροπή επιδιώκει να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των καταναλωτών, με τη δέσμευση της μείωσης των τιμών, τον εξορθολογισμό της τιμολόγησης και την άρση των εμποδίων σχετικά με την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από τα νοικοκυριά.  Ενώ οι τιμές χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο τους μετά από 12 χρόνια σε ολόκληρη την ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής, οι λογαριασμοί των καταναλωτών έχουν αυξηθεί κατά περίπου 3% ετησίως από το 2008. «Μεταρρυθμίζουμε μαζικά την αγορά ενέργειας με στόχο τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», δήλωσε σε δημοσιογράφους την Τρίτη στη Μαδρίτη ο Miguel Arias Cañete, Επίτροπος για το Κλίμα και την Ενέργεια. «Οι καταναλωτές θα έχουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο.»

Εξουσία στη ρυθμιστική αρχή της ΕΕ

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, το οποίο εξακολουθεί να δέχεται μεγάλη κριτική από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη, πηγές της ΕΕ αναφέρουν ότι η ρυθμιστική αρχή ενέργειας της ΕΕ, ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), θα αποκτήσει την εξουσία να αποφαίνεται επί των διαφορών αναφορικά με τη μορφή των εμπορικών ζωνών  σε ενιαία τιμή, όπως αυτή που καλύπτει από κοινού την Γερμανοαυστριακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Προβλέπει, επίσης, μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης δικτύου σε περιφερειακά κέντρα διαχείρισης μέχρι το τέλος του 2021, υπό την ηγεσία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-Ε), για την ανάπτυξη κοινών κανόνων στις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας. Σε μια προσπάθεια να «απανανθρακοποίησει»  την οικονομία, να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και να ελαφρύνει το φορτίο στο δίκτυο, έθεσε ένα δεσμευτικό στόχο για τη μείωση της χρήσης ενέργειας κατά 30% έως το 2030, αλλά αυτό υπολείπεται της έκκλησης των ευρωβουλευτών για μείωση της τάξης του 40 %.

Το πακέτο βάζει επίσης στο στόχαστρο τις επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων και τις στρεβλώσεις της αγοράς, με τον καθορισμό αυστηρότερων ορίων για τα σχέδια στήριξης των αποθεμάτων ενέργειας. Θα έπρεπε να είναι ανοιχτά σε διασυνοριακό επίπεδο και σε καινοτόμους παρόχους οι οποίοι προσφέρουν στρατηγικές οι οποίες χρηματοδοτούν τα επιχειρήσεις που λειτουργούν με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ρεύματος, στη λεγόμενη πλευρά της ζήτησης. Σε αποκλειστικότητα του Reuters τη Δευτέρα, οι ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ σχεδιάζουν να προσθέσουν ένα όριο 550 γραμμαρίων διοξειδίου του άνθρακα ανά κιλοβατώρα για τις επιδοτήσεις που καταβάλλονται για νέες εγκαταστάσεις – αποκλείοντας τη χρήση τους για τα εργοστάσια που χρησιμοποιούν άνθρακα.

Ανανεώσιμη ενέργεια

Περιβαλλοντικοί ακτιβιστές έχουν επικρίνει τις προσχέδιο με τις διατάξεις για έναν πανευρωπαϊκό στόχο συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο 27% μέχρι το 2030 ως μη επαρκή. Υποστηρίζουν ότι υπονομεύεται από αδύναμους εφαρμοστικούς κανόνες, κινείται μακριά από τον προηγούμενο εθνικά δεσμευτικό στόχο του 20% έως το 2020. Επίσης, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της περιστολής του δικαιώματος των παραγωγών αιολικής και ηλιακής ενέργειας να πουλάνε ρεύμα στο δίκτυο της ΕΕ, όπου οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καταλαμβάνουν ήδη περισσότερο από το 15% του ενεργειακού μίγματος. Μεταξύ των μεγαλύτερων χαμένων από την προώθηση της οικονομίας χαμηλότερου άνθρακα είναι οι αγρότες που μέσω των καλλιεργειών τους παράγουν  βιοκαύσιμα. Η Επιτροπή έχει κάνει στροφή 180 μοιρών στις πολιτικές προώθησής τους – με το σκεπτικό πλέον ότι θεωρούνται αρπαγή καλλιεργήσιμων εκτάσεων οι οποίες θα έπρεπε κανονικά να καλλιεργούνται για τροφή. «Κάναμε λάθος», δήλωσε πηγή της ΕΕ, σχολιάζοντας την προηγούμενη πολιτική. Το προσχέδιο περιορίζει το μερίδιό τους στο 3,8% μέχρι το 2030 από 7% το 2021. Σχεδιάζει την αύξηση της συμμετοχής των λεγόμενων προηγμένων βιοκαυσίμων που παράγονται από απόβλητα που προέρχονται από τη γεωργία ή τη δασοκομία στο 5,5% το 2030 από 1,5% το 2021.

X