Η διαμάχη για την πράσινη χρηματοδότηση διχάζει το Βερολίνο

«Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδυναμώνει την ετικέτα για τη βιωσιμότητα», σχολίασε ο πράσινος υπουργός και αντικαγκελάριος Ρόμπερτ Χάμπεκ, τονίζοντας ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν θα συμφωνήσει με την πρόταση. [EPA-EFE/CLEMENS BILAN]

Η ΕΕ βρίσκεται στα τελικά στάδια της τελειοποίησης των κανόνων της για την πράσινη χρηματοδότηση. Ένα προσχέδιο που διέρρευσε και στο οποίο προτείνεται ότι η πυρηνική ενέργεια και το φυσικό αέριο θα πρέπει να λάβουν το σήμα για την μετάβαση, έχει προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του Βερολίνου. Αλλά οι θέσεις διαφέρουν ακόμη και στο εσωτερικό της νέας γερμανικής κυβέρνησης συνασπισμού.

Η ταξινόμηση της ΕΕ για τη βιώσιμη χρηματοδότηση είναι ένας λεπτομερής κατάλογος οικονομικών δραστηριοτήτων και περιβαλλοντικών κριτηρίων που πρέπει να πληρούνται για να χαρακτηριστούν οι επενδύσεις ως πράσινες.

Με τον περιορισμό της «πράσινης» ετικέτας σε πραγματικά φιλικά προς το κλίμα έργα, το σύστημα αποσκοπεί στο να καταστήσει τις επενδύσεις αυτές πιο ελκυστικές για το ιδιωτικό κεφάλαιο και να σταματήσει να υπερτονίζει τα περιβαλλοντικά διαπιστευτήρια των έργων.

Ωστόσο, η πιθανή συμπερίληψη της πυρηνικής ενέργειας και του φυσικού αερίου στην ταξινόμηση έχει διχάσει την πολιτική γνώμη στη Γερμανία, μια χώρα που βρίσκεται σε διαδικασία πλήρους κατάργησης της πυρηνικής ενέργειας.

«Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδυναμώνει την ετικέτα για τη βιωσιμότητα», σχολίασε ο πράσινος υπουργός και αντικαγκελάριος Ρόμπερτ Χάμπεκ, τονίζοντας ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν θα συμφωνήσει με την πρόταση.

Οι Πράσινοι είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στην νέα κυβέρνηση, μαζί με το σοσιαλδημοκρατικό SPD και το φιλικό προς τις επιχειρήσεις φιλελεύθερο FDP. Αν και τα κόμματα συμφωνούν στην απόρριψη της πυρηνικής ενέργειας, οι Πράσινοι στέκονται μόνοι τους στην αντίθεσή τους στο φυσικό αέριο.

Υπάρχουν επίσης αμφιβολίες για το κατά πόσο ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς θα διαμαρτυρηθεί για τη συμπερίληψη της πυρηνικής ενέργειας. Ο ίδιος στις 14 Δεκεμβρίου, δήλωσε ότι τελικά η ταξινόμηση ήταν ένα απλό οικονομικό πλαίσιο.

Η Γερμανία είναι ένα από τα αντιπυρηνικά στελέχη της Ευρώπης, με τη δική της έξοδο από τα πυρηνικά να βρίσκεται σε καλό δρόμο, ενώ προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2022.

Ωστόσο, ορισμένοι πολιτικοί υψηλού επιπέδου που κάθονταν στο τραπέζι κατά τον σχηματισμό της κυβέρνησης δήλωσαν στη EURACTIV ότι υπήρχε ο δισταγμός να πληγούν τα γαλλικά πυρηνικά συμφέροντα, καθώς και η ανάγκη να διατηρηθούν καλές σχέσεις με τη δεύτερη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ.

Η κοινή θέση για τα πυρηνικά, ωστόσο, καταρρέει όταν πρόκειται για το φυσικό αέριο, όπου το FDP και το SPD αντιτίθενται στους Πράσινους.

«Ρεαλιστικά, η Γερμανία χρειάζεται σύγχρονες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο ως μεταβατική τεχνολογία» – όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του FDP Κρίστιαν Λίντνερ.

«Αν δεν μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε το φυσικό αέριο, τότε ο άνθρακας θα παραταθεί», εξήγησε η κορυφαία πολιτικός του SPD και υπουργός Ανάπτυξης Σβένια Σούλζε στην COP26, όπως αναφέρει το CLEW.

Η συμπερίληψη του φυσικού αερίου ως βιώσιμου υπό όρους ήταν «σύμφωνη με τη θέση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης», διευκρίνισε τη Δευτέρα (3 Ιανουαρίου) ο εκπρόσωπος του καγκελάριου Σολτς.

Ωστόσο, ο αντικαγκελάριος Χάμπεκ δήλωσε ότι «είναι αμφισβητήσιμο να συμπεριληφθεί το ορυκτό αέριο στην ταξινόμηση». Ωστόσο, σημείωσε ως θετικά τα προτεινόμενα από την Επιτροπή κριτήρια για να είναι έτοιμα να λειτουργούν με εναλλακτικά «πράσινα» αέρια.

Ο Σβεν Γκίγκολντ, υφυπουργός στο υπουργείο Οικονομίας και Κλίματος του Χάμπεκ, δήλωσε στη EURACTIV όταν ήταν ακόμη επικεφαλής των Πρασίνων του γερμανικού ΕΚ ότι «δεχόμαστε ότι θα υπάρξουν κάποιες επενδύσεις σε – σε προσωρινή βάση – μονάδες ορυκτού αερίου προκειμένου να βοηθηθεί η σταδιακή κατάργηση του άνθρακα. Ωστόσο, το φυσικό αέριο δεν πρέπει να συμπεριληφθεί στην ταξινόμηση».

«Μια ταξινόμηση που θα περιλαμβάνει πυρηνικά και ορυκτό αέριο θα μετατρέψει την προσπάθεια να γίνει η Ευρώπη η κορυφαία αγορά για την πράσινη χρηματοδότηση σε ανέκδοτο».

Δουλειά του υπουργού Οικονομικών;

Οι προσπάθειες της ΕΕ να επισημοποιήσει ένα πλαίσιο για το σήμα της πράσινης επένδυσης ξεκίνησαν επίσημα το 2018. Ένας άνθρωπος στο Βερολίνο, ο οποίος είχε όλο το χρόνο στη διάθεσή του για να διαμορφώσει τους κανόνες της ΕΕ για την πράσινη χρηματοδότηση, έχει παραμείνει μέχρι στιγμής σχετικά ήσυχος: ο Όλαφ Σολτς, ο πρώην υπουργός Οικονομικών που έγινε καγκελάριος.

Σε αντίθεση με το υπουργείο Οικονομίας, του οποίου προηγουμένως ηγείτο ο συντηρητικός Πέτερ Αλτμάιερ, το οποίο είχε ταχθεί υπέρ της χορήγησης πράσινης ετικέτας στο φυσικό αέριο, το υπουργείο Οικονομικών δεν είχε τοποθετηθεί κατά την αρχική διαμόρφωση των κανόνων – όπως δήλωσε στη EURACTIV πηγή που συμμετείχε στη διαδικασία.

Τα γερμανικά υπουργεία που δυσκολεύονται να πάρουν θέση σε διάφορα θέματα στις Βρυξέλλες αντανακλούν την έλλειψη υπουργικής ανεξαρτησίας στο γερμανικό σύστημα, καθώς όλες οι αποφάσεις που λαμβάνει ένας υπουργός πρέπει να εκκαθαρίζονται από ολόκληρη την κυβέρνηση.

Λόγω του δυνητικά εκρηκτικού χαρακτήρα του ρόλου που δίνεται στην πυρηνική ενέργεια και το φυσικό αέριο σε ένα πλαίσιο βιώσιμης χρηματοδότησης, το θέμα αφέθηκε σε μια λεγόμενη κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που τίθεται αυτόματα σε ισχύ αν δεν μπλοκαριστεί.

Για να μπλοκάρει την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, ο Σολτς θα πρέπει να συγκεντρώσει το 72% των ψήφων στο Συμβούλιο που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ΕΕ, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να σταματήσει την πράξη με απλή πλειοψηφία.

Οι περισσότεροι παρατηρητές συμφωνούν ότι ο Σολτς μπορεί να αρκεστεί στο να αντιταχθεί με μισή καρδιά στη φορολογική νομοθεσία, μαζί με τους Πράσινους, και να μείνει εκτός.

Η Γερμανία μπορεί να μην συμμετάσχει καν στην απειλούμενη αγωγή της Αυστρίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της συμπερίληψης των πυρηνικών. «Η Επιτροπή φαίνεται να βρίσκεται σε ασφαλές έδαφος, νομικά μιλώντας» – όπως δήλωσε ο Στέφεν Χέμπεστραϊτ, κυβερνητικός εκπρόσωπος της κυβέρνησης Σολτς.