Φυσικό αέριο: συμβιβασμός για την αναθεώρηση της κοινοτικής οδηγίας, με φόντο τον αγωγό Nord Stream 2

[Nord Stream website]

Ως βήμα συμβιβασμού, μετά από έντονο παρασκήνιο και πιθανώς άλλες συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών, αναγνωρίζεται από όλους η απόφαση σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων που έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Πρόκειται για την αναθεώρηση της οδηγίας για την αγορά φυσικού αερίου, η αναθεώρηση της οποίας εκκρεμεί από το 2017, όταν η Επιτροπή κατέθεσε τη δική της πρόταση. Στο φόντο, υπάρχουν τα θέματα ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης εφοδιασμού της ΕΕ, οι σχέσεις Ευρώπης – ΗΠΑ, ο διαχωρισμός παλιών και νέων κρατών της ΕΕ και φυσικά γεωπολιτικοί και επιχειρηματικοί ανταγωνισμοί, παράγοντες που δυσκολεύουν τη λήψη απόφασης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι πρέσβεις των κρατών μελών της ΕΕ, που συνήλθαν στο πλαίσιο της Επιτροπής των Μόνιμων Αντιπροσώπων την Παρασκευή , έδωσαν εντολή στην Προεδρία του Συμβουλίου να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας για το φυσικό αέριο. «Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στην επέκταση της εφαρμογής των κανόνων της αγοράς φυσικού αερίου της ΕΕ στους αγωγούς από και προς τρίτες χώρες.

Ο γενικός στόχος της προτεινόμενης τροποποίησης της οδηγίας για το φυσικό αέριο είναι να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες που διέπουν την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ ισχύουν για τις γραμμές μεταφοράς φυσικού αερίου μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, μέχρι τα σύνορα της επικράτειας του κράτους μέλους και των χωρικών του υδάτων. Αυτό θα καταστήσει το νομικό πλαίσιο της ΕΕ πιο συνεπές, θα ενισχύσει τη διαφάνεια και θα εξασφαλίσει ασφάλεια δικαίου για τους επενδυτές υποδομών φυσικού αερίου και για τους χρήστες του δικτύου.

Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η τρέχουσα έλλειψη συγκεκριμένων κανόνων που να εφαρμόζονται στους αγωγούς μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ και τρίτων χωρών, η προτεινόμενη τροποποιημένη οδηγία προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης παρεκκλίσεων για τους υφιστάμενους αγωγούς. Η διαπραγματευτική εντολή προβλέπει επίσης ότι οι τεχνικές συμφωνίες σχετικά με τη λειτουργία των αγωγών που έχουν συναφθεί μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με το δίκαιο της ΕΕ.

Η διαπραγματευτική εντολή καθορίζει μια διαδικασία για τη διαπραγμάτευση συμφωνιών μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ και τρίτων χωρών όσον αφορά τη λειτουργία ενός αγωγού φυσικού αερίου. Οι εν λόγω συμφωνίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν παράδειγμα για την επίλυση τυχόν περιπτώσεων ασυμβίβαστου μεταξύ του δικαίου της ΕΕ και του δικαίου τρίτων χωρών. Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη που επιθυμούν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με τρίτη χώρα για τη σύναψη, την τροποποίηση ή την επέκταση μιας τέτοιας συμφωνίας που θα είχε αντίκτυπο στους κοινούς κανόνες της ΕΕ, θα πρέπει να ενημερώσουν την Επιτροπή. Για το τμήμα που θα μπορούσε να επηρεάσει τους κανόνες της ΕΕ, η Επιτροπή θα εξουσιοδοτήσει στη συνέχεια το κράτος μέλος να ξεκινήσει επίσημες διαπραγματεύσεις

Η τροποποίηση της οδηγίας για το φυσικό αέριο προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2017. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του επί του φακέλου τον Απρίλιο του 2018. Μετά τη σημερινή συμφωνία ως προς την εντολή, η Προεδρία του Συμβουλίου μπορεί να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Όπως μετέδωσε το ΑΠΕ, η ρουμανική προεδρία της ΕΕ ανακοίνωσε στο Twitter την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των χωρών μελών. Η αναθεώρηση του πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2017, θεωρείται πως αντανακλά την επιθυμία του θεσμού να πλαισιώσει καλύτερα το σχέδιο του αγωγού Nord Stream 2 ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες και κάποια κράτη – μέλη, ο αγωγός μπορεί να θέσει εν αμφιβόλω την ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ και την ασφάλεια του εφοδιασμού σε αέριο.

nord_stream_2 (1)

Σύμφωνα με πολλές διπλωματικές πηγές, η εντολή που δόθηκε στη ρουμανική προεδρία αντανακλά ένα κείμενο συμβιβασμού που κατέθεσαν η Γαλλία και η Γερμανία. «Υπήρξε πράγματι μια συμφωνία που κατέστη δυνατή μόνο χάρη στη στενή συνεργασία ανάμεσα στη Γαλλία και στη Γερμανία, υπό τη ρουμανική προεδρία της ΕΕ. Βλέπω πολύ συχνά τον Γάλλο πρόεδρο, υπάρχει μια στενή συνεργασία, σε όλα τα ευρωπαϊκά θέματα», δήλωσε η Γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο.

Ο Nord Stream 2 συμπληρώνει τον Nord Stream 1, τον οποίο επίσης διαχειρίζεται η Gazprom. Θα συνδέσει τη Ρωσία με τη Γερμανία υποθαλασσίως περνώντας μέσα από τα χωρικά ύδατα πέντε χωρών –της Ρωσίας, της Φινλανδίας, της Σουηδίας, της Δανίας και της Γερμανίας– και θα επιτρέψει τον διπλασιασμό της ποσότητας αερίου που διοχετεύεται στη Γερμανία μέσω αυτού του δικτύου.

X