Διαρροή: Σχέδιο νόμου της ΕΕ περιορίζει τις διαρροές μεθανίου από τα ορυκτά καύσιμα

Το μεθάνιο είναι ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, το οποίο έχει πάνω από 80 φορές μεγαλύτερη δυναμική να θερμάνει τον πλανήτη από ό,τι το διοξείδιο του άνθρακα σε βάθος 20ετίας. [Cjmitthun / Shutterstock]

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση των καταστροφικών για το κλίμα εκπομπών μεθανίου περιλαμβάνει την απαγόρευση της συνήθους καύσης και εξαέρωσης καθώς και κυρώσεις για τις διαρροές από τις υποδομές ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, δεν περιλαμβάνονται δεσμευτικοί στόχοι μείωσης των εκπομπών στο σχέδιο που είδε η EURACTIV.

Το μεθάνιο είναι ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, το οποίο έχει πάνω από 80 φορές μεγαλύτερη δυναμική να θερμάνει τον πλανήτη από ό,τι το διοξείδιο του άνθρακα σε βάθος 20ετίας.

Σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, οι εκπομπές μεθανίου ευθύνονται για το ήμισυ περίπου της καθαρής αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,0 βαθμό Κελσίου που έχει σημειωθεί από την προβιομηχανική εποχή.

Μέχρι σήμερα, ελάχιστα έχουν γίνει στο ρυθμιστικό επίπεδο για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται ότι θα το αλλάξει αυτό. Προτείνει κανονισμό με στόχο τη μείωση των εκπομπών μεθανίου ως μέρος μιας δέσμης μέτρων για το φυσικό αέριο που αναμένεται να εκδοθεί στις 14 Δεκεμβρίου.

Ενώ τα απόβλητα και η γεωργία είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί μεθανίου, η νομοθεσία επικεντρώνεται στη μείωση των εκπομπών στον τομέα των ορυκτών καυσίμων, καθώς αυτές είναι φθηνότερες και ευκολότερα αντιμετωπίσιμες. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι εκπομπές από την εξερεύνηση και παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, τη μεταφορά και τη διανομή, καθώς και τα ανθρακωρυχεία – είτε είναι ήδη κλειστά είτε εξακολουθούν να λειτουργούν.

Το σχέδιο περιλαμβάνει την απαγόρευση της συνήθους καύσης και εξαέρωσης, η οποία απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο στην ατμόσφαιρα. Εισάγει επίσης υποχρεώσεις για τις χώρες της ΕΕ να παρακολουθούν τις εκπομπές μεθανίου, αλλά και για τις εταιρείες ώστε αυτές να επιδιορθώνουν διαρροές σε υποδομές, όπως αγωγοί φυσικού αερίου ή εγκαταστάσεις αποθήκευσης.

Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να ορίσουν μια αρχή που θα είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και την επιβολή των νέων κανόνων, μεταξύ άλλων μέσω επιθεωρήσεων. Οι φορείς εκμετάλλευσης φυσικού αερίου θα πρέπει να υποβάλλουν έκθεση σχετικά με τις εκπομπές μεθανίου σε επίπεδο πηγής και να καταρτίζουν πρόγραμμα εντοπισμού και επισκευής διαρροών προς έγκριση από την αρχή.

Τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο, οι φορείς θα πρέπει να διενεργούν έρευνες ανίχνευσης και επισκευής διαρροών. Οποιοδήποτε εξάρτημα βρεθεί να εκπέμπει μεθάνιο πάνω από ένα ορισμένο όριο θα πρέπει να επισκευαστεί ή να αντικατασταθεί.

Οι χώρες της ΕΕ θα έχουν επίσης την εξουσία να επιβάλλουν κυρώσεις στους παραβάτες των κανόνων και θα πρέπει να λαμβάνουν «όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την εφαρμογή [των κανόνων]». Οι κυρώσεις πρέπει να είναι «αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές» και θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν πρόστιμα για περιβαλλοντική ζημία και περιοδικές πληρωμές μέχρι να διορθωθεί η παράβαση.

Το σχέδιο πρότασης αποτελεί συνέχεια της περσινής στρατηγικής της ΕΕ για το μεθάνιο, η οποία επικεντρώθηκε στη διεθνή συνεργασία για τη μείωση του μεθανίου, καθώς και στη βελτίωση της υποβολής εκθέσεων και της παρακολούθησης.

Χωρίς δεσμευτικούς στόχους

Περίπου το 60% των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου προκαλείται από τον άνθρωπο, κυρίως από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων, τα απόβλητα και τη γεωργία. Σύμφωνα με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (ΙPCC), τα ορυκτά καύσιμα συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των εκπομπών μεθανίου τουλάχιστον από το 2007.

Πέρυσι η Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Κάντρι Σίμσον, είχε δηλώσει πως στην Ευρώπη, οι εκπομπές μεθανίου πρέπει να μειωθούν κατά το ένα τρίτο, προκειμένου η ΕΕ να επιτύχει τον κλιματικό στόχο της για το 2030, δηλαδή τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55%.

Όμως, αν και η πάταξη των εκπομπών μεθανίου από την ΕΕ θα χαιρετιστεί από πολλούς, το σχέδιο που διέρρευσε υπολείπεται της θέσπισης των δεσμευτικών στόχων για τη μείωση των εκπομπών, όπως είχαν ζητήσει οι νομοθέτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου νωρίτερα μέσα στη χρονιά.

Ο στόχος που αναφέρεται στο σχέδιο είναι αυτός που εισήχθη στο πλαίσιο της «Παγκόσμιας Δέσμευσης για το Μεθάνιο» , της εθελοντικής συμφωνίας μεταξύ των χωρών που υπογράφηκε στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP26 και αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών μεθανίου κατά 30% έως το 2030 με βάση τα επίπεδα του 2020.

Το ερώτημα παραμένει αν οι εθελοντικοί στόχοι είναι αρκετοί. Η Μαρία Σπυράκη, Ελληνίδα κεντροδεξιά ευρωβουλευτής, δήλωσε ότι οι δεσμευτικοί στόχοι είναι το κλειδί για να συμφωνήσει ο υπόλοιπος κόσμος με τη μείωση του μεθανίου, όταν το Κοινοβούλιο τους ψήφισε νωρίτερα μέσα το φθινόπωρο.

«Με τις καταστροφικές συνέπειες των πρωτοφανών πλημμυρών [και] πυρκαγιών του φετινού καλοκαιριού να αξιολογούνται ακόμη, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτουν οι ακραίες καιρικές συνθήκες», δήλωσε η Σπυράκη.

«Χρειαζόμαστε μια γρήγορη νίκη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής! Πρέπει να δράσουμε άμεσα και πρέπει να επιτύχουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για να προστατεύσουμε τους ανθρώπους μας και τον πλανήτη σήμερα και στο μέλλον», πρόσθεσε.

Αντιμετώπιση των εκπομπών μεθανίου εκτός ΕΕ

Το σχέδιο νόμου θα εφαρμόζεται επίσης στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, με τις ενεργειακές εταιρείες να υποχρεούνται να παρέχουν πληροφορίες στην αρχή της χώρας εισαγωγής στην ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημιουργήσει μια «βάση δεδομένων διαφάνειας για το μεθάνιο». Αυτή θα περιλαμβάνει πληροφορίες όπως τη χώρα στην οποία παρήχθη το ορυκτό καύσιμο, εάν υπάρχουν υποχρεωτικά ρυθμιστικά μέτρα για το μεθάνιο στην εν λόγω χώρα και εάν έχει υπογράψει τη συμφωνία του Παρισιού.

Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ ελπίζει να παράσχει «κίνητρα στις χώρες αυτές να μειώσουν εθελοντικά τις εκπομπές μεθανίου» ή να εφαρμόσουν δεσμευτικά μέτρα.

Το σχέδιο κανονισμού για το μεθάνιο και τα παραρτήματά του μπορούν να αναζητηθούν παρακάτω:

ae219b97_b731_4139_b91b_0e1d40046417_Methane_Regulation_draft_for
27a21f6d_6751_42b7_bc66_54d32bc45344_Annexes_Methane_Regulation