Σωκράτης Φάμελλος: Να σταματήσει η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ

Αντί να προχωράμε σε μια πράσινη μετάβαση μαζί με την κοινωνία, δημιουργείται ο κίνδυνος η πράσινη μετάβαση να προχωρά με την κοινωνία απέναντι, τονίζει ο Σωκράτης Φάμελος. [Φώτο Αρχείου]

Την ανάγκη να παραμείνει η ΔΕΗ πλειοψηφικά στα χέρια της ελληνικής πολιτείας υποστηρίζει σε αποκλειστική συνέντευξη του στο EURACTIV ο πρώην αναπληρωτής Υπουργός Ενέργειας Σωκράτης Φάμελλος.

Καταλογίζει ευθύνες στην κυβέρνηση για την αύξηση των τιμιλογίων της ΔΕΗ, η οποία δεν πρέπει να αποδίδεται μόνο στη διεθνή συγκυρία και τονίζει ότι μόνο μια ισχυρή Πολιτεία, η οποία δεν θα είναι θεατής, θα μπορέσει να υλοποιήσει μια δίκαιη Πράσινη Μετάβαση μαζί με όλη την κοινωνία.

Αναλυτικά ολόκληρη η συνέντευξη του Σωκράτη Φάμελλου:

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έκανε λόγο για «ξεπούλημα», για «έγκλημα κατά του ελληνικού λαού» αναφερόμενος στις τελευταίες εξελίξεις στη ΔΕΗ. Μήπως είναι υπερβολικοί αυτοί οι χαρακτηρισμοί;

Υπερβολικά θρασύ είναι το σχέδιο που μεθοδεύει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για να χάσει το δημόσιο την πλειοψηφία στη ΔΕΗ, μέσω Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου. Πρόκειται για ένα προσχεδιασμένο έγκλημα, που κρατήθηκε κρυφό από τον ελληνικό λαό και τη Βουλή και τώρα δρομολογείται με διαδικασίες εξπρές, χωρίς κοινοβουλευτική συζήτηση, αλλά με μία απόφαση Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης στις 19 Οκτωβρίου.

Το δημόσιο και οι πολίτες μέσα σε είκοσι μέρες θα χάσουν ένα σημαντικό κομμάτι της περιουσίας τους, χωρίς να ρωτηθούν, χωρίς να συζητηθεί, και μάλιστα μέσα σε μια περίοδο ακρίβειας, όταν βασικά αγαθά και ειδικότερα το ρεύμα πλήττονται από υπέρογκες αυξήσεις.

Η απώλεια της πλειοψηφίας της μετοχικής σύνθεσης της ΔΕΗ είναι έγκλημα γιατί η ελληνική πολιτεία θα χάσει την πλειοψηφία στον πυλώνα του ενεργειακού μας συστήματος, που είναι απαραίτητος και για τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και σε καθαρές μορφές ενέργειας, αλλά και για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας και παραγωγικής βάσης, και για τη στήριξη της κοινωνίας και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι προφανές ότι αυτή η επιλογή οδηγεί επίσης σε απώλεια περιουσίας και εσόδων για το Ελληνικό Δημόσιο.

Η καταστροφική επιλογή της κυβέρνησης γίνεται σε συνέχεια της ιδιωτικοποίησης του 49% του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής, θυγατρικής της ΔΕΗ (ΔΕΔΔΗΕ), και του 100% της ΔΕΠΑ Υποδομών, των δικτύων φυσικού αερίου, αλλά και σε συνέχεια της εκχώρησης της πλειοψηφίας στο ΔΣ των ΕΛΠΕ. Πρακτικά οι κυβερνώντες εκχωρούν όλα τα «εργαλεία» άσκησης ενεργειακής πολιτικής και θέτουν σε κίνδυνο την οικονομία και την κοινωνική συνοχή στην Ελλάδα.

Η ελληνική κοινωνία και οικονομία έχουν ανάγκη μία ισχυρή δημόσια ΔΕΗ που θα εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα των νοικοκυριών αλλά και των επιχειρήσεων. Είναι ξεκάθαρο λοιπόν ότι υπάρχουν πολιτικές ευθύνες αλλά και ευθύνες της Διοίκησης για το έγκλημα που συντελείται στη ΔΕΗ. Για το λόγο αυτό πρέπει να σταματήσει άμεσα αυτή η διαδικασία.

Υπάρχει μια ανησυχία στον κόσμο για τις συνεχείς αυξήσεις στις τιμές του ρεύματος. Φταίει η κυβέρνηση για αυτό, από τη στιγμή που το πρόβλημα φαίνεται να είναι πανευρωπαϊκό αν όχι παγκόσμιο;

Σαφέστατα και υπάρχει κυβερνητική ευθύνη για τις αυξήσεις. Από τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης ΝΔ, ο τότε αρμόδιος Υπουργός, Κ. Χατζηδάκης δήλωνε ότι θα σώσει τη ΔΕΗ. Τελικά εννοούσε ότι οι καταναλωτές θα πληρώσουν -και μάλιστα ακριβά το σχέδιο της ΝΔ- που ήταν να πουλήσει όλες τις ενεργειακές υποδομές και τη ΔΕΗ. Αυτή ήταν η «σωτηρία».

Η ΝΔ αύξησε κατά περίπου 20% τα τιμολόγια της ΔΕΗ, τον Σεπτέμβριο του 2019. Με αυτή την επιλογή οι καταναλωτές δεν επωφελήθηκαν από τη μείωση του ΦΠΑ στην ενέργεια από 13% σε 6% της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ είχε ως αποτέλεσμα έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού για τις ΑΠΕ, γεγονός που οδήγησε σε νέα χαράτσια για τους καταναλωτές, στο πετρέλαιο κίνησης, αλλά και στις ΑΠΕ.

500 εκατ. ευρώ το χρόνο ήταν ο πρώτος «λογαριασμός» των αυξήσεων της ΝΔ του 2019. Στη συνέχεια είχαμε νέο κόστος εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, με «παιχνίδια» στην αγορά εξισορρόπησης, λόγω της εκκίνησης του Χρηματιστηρίου Ενέργειας χωρίς επαρκή εποπτεία. Είχαν προηγηθεί, μεγάλο μέρος του 2020, φαινόμενα κερδοσκοπίας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με συμμετοχή και της ΔΕΗ. Όσον αφορά τις αυξήσεις της τελευταίας περιόδου, είναι άγνωστος ο τελικός «λογαριασμός», ο οποίος θα μεγαλώσει εάν συντελεστεί το έγκλημα εκχώρησης της ΔΕΗ.

Τα παραπάνω δεν οφείλονται μόνο στην παγκόσμια αύξηση των τιμών ενέργειας, όπως προσπαθεί η ΝΔ να παρουσιάσει. Ακόμη και σήμερα, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει αρρύθμιστη, ενώ ο κ. Χατζηδάκης υποσχόταν το Σεπτέμβριο του 2020 ότι ο ανταγωνισμός θα λύσει όλα τα προβλήματα. Ακόμα και ο μηχανισμός παρακολούθησης και εποπτείας της αγοράς της ΡΑΕ, που προβλέφθηκε με νομοθετική ρύθμιση μόλις τον Ιούλιο 2021 (ενώ η εφαρμογή του Target Model ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2020), δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα και συνεχίζονται οι δημόσιες καταγγελίες από την ελληνική βιομηχανία για ολιγοπώλιο και χειραγώγηση τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Οφείλω όμως να σημειώσω ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ εν μέσω κρίσης και μνημονίων κατάφερε οι λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος να μην αυξηθούν ούτε κατά ένα ευρώ αλλά να μειωθούν μεσοσταθμικά κατά 12%. Είχε κατορθώσει επίσης να κρατήσει τους ενεργειακούς φορείς υπό δημόσιο έλεγχο και να λάβει μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας. Επιλογή της κυβέρνησης τότε ήταν να στηρίξει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, κάτι που δεν εφαρμόζεται σήμερα.

H μετάβαση στην πράσινη ενέργεια δεν θα πρέπει να συνδεθεί στο μυαλό των πολιτών με συνεχείς πρόσθετες επιβαρύνσεις. [EC | Audiovisual Service]

 

Τελικά η μετάβαση σε πιο καθαρές μορφές ενέργειας θα αποδειχτεί μια εξαιρετικά ακριβή υπόθεση για τα νοικοκυριά με μεσαία και χαμηλότερα εισοδήματα; Πόσο βοηθάει αυτό στο να κατανοήσουν οι πολίτες την ανάγκη για πράσινη μετάβαση;

Η μετάβαση είναι πράγματι μια εξαιρετικά κρίσιμη και δύσκολη διαδικασία. Για αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε ως κοινωνία όλα τα ενεργειακά «εργαλεία» που σάς ανέφερα παραπάνω, αλλά και μια ισχυρή Πολιτεία, η οποία δεν θα είναι θεατής, αλλά θα καθοδηγεί μια δίκαιη Πράσινη Μετάβαση μαζί με όλη την κοινωνία.

Η κυβέρνηση ΝΔ επιλέγει να μετατρέψει την Πράσινη Μετάβαση σε μια ευκαιρία για λίγες μεγάλες εταιρείες, με τις οποίες συνομιλεί, χωρίς να κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για τη μετάβαση της μικρομεσαία; Επιχειρηματικότητας και της κοινωνίας.

Μία ακόμα λύση θα ήταν οι Ενεργειακές Κοινότητες, μία νομοθετική πρωτοβουλία-τομή της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με στόχο την εμπλοκή των πολιτών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών φορέων στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, που θα μείωνε και το κόστος και τις τιμές ενέργειας. Και αυτή η ευκαιρία όμως έχει παγώσει από τη ΝΔ.

Η κυβέρνηση κατάφερε επιπλέον να δημιουργήσει «μπάχαλο» και στις ΑΠΕ, με το πρόσχημα απλοποίησης της αδειοδότησης των έργων, όπου υπάρχει πλέον πληθωρισμός σε βεβαιώσεις παραγωγού αλλά και σε αντιδράσεις. Η αγορά και η ΡΑΕ κάνουν λόγο πλέον για σοβαρό έλλειμα και άμεση ανάγκη του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου των ΑΠΕ, που επίσης πάγωσε η κυβέρνηση.

Με όλα αυτά, αντί να προχωράμε σε μια πράσινη μετάβαση μαζί με την κοινωνία, δημιουργείται ο κίνδυνος η πράσινη μετάβαση να προχωρά με την κοινωνία απέναντι. Είναι σίγουρο ότι με μια τέτοια πολιτική η Ελλάδα θα αποτύχει.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει ξεκαθαρίσει ότι η Πράσινη Μετάβαση της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη, αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας και είναι συλλογική υπόθεση, αφορά και εμπλέκει την κοινωνία και δεν μπορεί να αφεθεί μόνο στην αγορά, η οποία στην περίπτωσή μας λειτουργεί χωρίς ρύθμιση και έλεγχο.

Ο Σωκράτης Φάμελλος είναι πρώην αναπλ. Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Βουλευτής Β Θεσσαλονίκης & Τομεάρχης Περοβάλλοντος και Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ.