Συμφωνία ΕΕ-Καναδά για να αποφευχθεί το μπλοκ των ΗΠΑ σε δικαστές του ΠΟΕ

European Commission President Jean-Claude Juncker (R), Canadian Prime Minister Justin Trudeau (C) and EU Council President Donald Tusk (L) attend a press conference at the end of an EU-Canada summit where they signed the Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) in Brussels, Belgium, 30 October 2016. [EPA/Stephanie Lecocq]

Ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσαν συμφωνία την Πέμπτη (25 Ιουλίου) προκειμένου να σταματήσουν οι εμπορικές τους διαμάχες που βρίσκονται σε εκκρεμότητα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, όπου ένα αμερικανικό μπλόκο σε διορισμούς δικαστών αναμένεται να παραλύσει το ανώτατο εμπορικό δικαστήριο του κόσμου από τον Δεκέμβριο.

Η συμφωνία αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι εάν ο Καναδάς ξεκινήσει μια εμπορική διαμάχη εναντίον της ΕΕ ή αντίστροφα, μπορεί να είναι σίγουρος ότι η υπόθεση μπορεί να εκδικασθεί, να προσβληθεί και να ρυθμιστεί με απόφαση που και οι δύο πλευρές θα τηρήσουν ως δεσμευτική και τελική.

Τέτοιες τελικές αποφάσεις θεωρούνται ευρέως ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση του εμπορικού προστατευτισμού και την υποστήριξη της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και οι διαπραγματευτές εμπορίου γνωρίζουν ότι οι συμφωνίες που επλήγησαν στον ΠΟΕ θα αποτελέσουν μέρος ενός βιβλίου κανόνων.

Όμως, υπό τον Πρόεδρο Donald Trump, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναστείλει όλους τους διορισμούς στο δευτεροβάθμιο δικαιοδοτικό όργανο του ΠΟΕ, το οποίο εκδίδει οριστικές αποφάσεις στις εμπορικές διαμάχες και έτσι αναμένεται ο ΠΟΕ να υπολείπεται των δικαστών από τις 11 Δεκεμβρίου 2019.

Χωρίς διαδικασία προσφυγής, οι εμπορικές διαμάχες επιφέρουν κίνδυνο για τον ΠΟΕ να εισέλθει σε νομικά κενά, καθιστώντας το άχρηστο ως πεδίο επιβολής συμφωνιών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες λένε ότι το δευτεροβάθμιο όργανο έχει ιστορικό παραβίασης των διαδικαστικών κανόνων και υπέρβασης της δικής του εντολής, αλλά οι επικριτές λένε ότι ο Trump απειλεί το παγκόσμιο σύστημα εμπορίου επειδή θέλει να καταστρέψει έναν οργανισμό που μπορεί να παρακάμψει το αμερικανικό δίκαιο.

Η συμφωνία Καναδά-ΕΕ χρησιμοποιεί τους κανόνες διαιτησίας του ΠΟΕ για να αναπαράγει το δευτεροβάθμιο δικαιοδοτικό όργανο όσο το δυνατόν περισσότερο, με τους πρώην δικαστές του ΠΟΕ να εκδικάζουν υποθέσεις.

«Τα μέρη συμφωνούν να τηρήσουν την απόφαση, η οποία θα είναι τελική», δήλωσε η διμερής συμφωνία τους.

Το κείμενο της συμφωνίας ανέφερε ότι τους ζητήθηκε να ενεργήσουν υπό έκτακτες περιστάσεις και με μεγάλη ανησυχία για την αποτυχία πλήρωσης των κενών θέσεων στο δικαστήριο.

Η κατάσταση προορίζεται να είναι προσωρινή και να διαρκέσει έως ότου το δευτεροβάθμιο όργανο να είναι ξανά πλήρες από δικαστές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψουν διορισμούς, διότι οι ανησυχίες τους παραμένουν αναπάντητες, μολονότι 114 μέλη του ΠΟΕ έχουν υποβάλει σχετικό αίτημα.

Η ΕΕ και ο Καναδάς αναμένεται να προσπαθήσουν να συμφωνήσουν σε παρόμοιες ρυθμίσεις αντιμετώπισης με άλλα μέλη του ΠΟΕ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία, ώστε να διασφαλίσουν ότι μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται σε δεσμευτική διευθέτηση διαφορών στο μέλλον.

Ωστόσο, ορισμένες χώρες ενδέχεται να προτιμούν μια άλλη μέθοδο αποφυγής νομικών κενών: συμφωνώντας να μην ασκήσουν έφεση.

Ορισμένοι εμπειρογνώμονες του κλάδου πιστεύουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, απελευθερωμένες από δεσμευτικές αποφάσεις, θα μπορούσαν να επανέλθουν σε ένα πρότυπο του ΠΟΕ για την επίλυση εμπορικών διαφορών, χρησιμοποιώντας διπλωματικές τεχνικές για να διαπραγματευτούν μια λύση αντί να στηρίζονται σε δικαστές στη Γενεύη.

X