Πλαστά φάρμακα από την Κίνα και την Ινδία πλημμυρίζουν την Αφρική

Στιγμιότυπο από τη διαμαρτυρία ενάντια στην Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA). [efagreens/ Flickr]

Σε μόλις δύο εβδομάδων, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (ΠΟΤ) κατάσχεσε 113 εκατομμύρια ανθελονοσιακά, αντιφλεγμονώδη και αντιβιοτικά δισκία με προορισμό την Αφρική. Η πραγματική έκταση του προβλήματος παραμένει άγνωστη. Η EurActiv Γαλλίας αναφέρει.

 

16237758-10155029415409295-719184138-n

16237758-10155029415409295-719184138-n

Τα πλαστά φάρμακα διακινούνται σε χώρες και περιοχές σε όλο τον κόσμο αλλά η Αφρική φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτά. Από το 2012, ο ΠΟΤ, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ερευνών ενάντια στα Πλαστά Φάρμακα (IRACM), έχουν εντοπίσει περισσότερα από 750 εκατομμύρια παράνομα φάρμακα στα λιμάνια της Αφρικής.

Τα στοιχεία από την τελευταία εξόρμηση, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο, τα οποία παρουσιάστηκαν την Παρασκευή (20 Ιανουαρίου), δείχνουν ότι μέσα σε μόλις δέκα ημέρες, κατασχέθηκαν 113 εκατομμύρια παράνομα φαρμακευτικά σκευάσματα σε 16 χώρες. Αποτελούν απλά μια σταγόνα στον ωκεανό των όσων διακινούνται σε καθημερινή βάση διαμέσου των μεγαλύτερων λιμανιών της Αφρικής αλλά δίνει μια ιδέα για την έκταση του προβλήματος. «Αν και η πλήρης έκταση είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί, είναι τρομακτική», δήλωσε εκ μέρους του ΠΟΤ η Ana Hinojosa.

 

Κίνα και Ινδία

Οι πιο σημαντικές κατασχέσεις έγιναν στη Νιγηρία, το Μπενίν, την Κένυα και το Τόγκο, αλλά οι χώρες προέλευσης των φαρμάκων αποτελούν έκπληξη: το 97% των πλαστών φαρμακευτικών προϊόντων αποστέλλονται από την Κίνα ή την Ινδία. «Μεταξύ των φαρμάκων που ανακαλύφθηκαν από αφρικανικό τελωνείο, βασικά φάρμακα, όπως αυτά κατά της ελονοσίας, αντιφλεγμονώδη και αντιβιοτικά έχουν παραποιηθεί» εξήγησε εκ μέρους του IRACM ο Μπενάρ Λιρόι.

Οι κακές συνθήκες στη ναυτιλία, οι μετασυσκευασίες και η εξόφθαλμή παραγωγή πλαστών φαρμάκων βρίσκονται μεταξύ των πολυάριθμων μεθόδων με τις οποίες παραποιούνται τα φάρμακα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα φάρμακα τα οποία είναι αναποτελεσματικά, επικίνδυνα ή στην χειρότερη περίπτωση, θανατηφόρα. Θεραπείες για σοβαρές ασθένειες όπως ο καρκίνος δεν εξαιρούνται ούτε και περισσότερα από 2 εκατομμύρια δόσεις αντικαρκινικών φαρμάκων κατασχέθηκαν κατά τη διάρκεια της τελευταίας επιχείρησης.

Αυτά τα πλαστά φάρμακα προκαλούν εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο και μπορεί επίσης να έχουν παράπλευρες απώλειες, καθώς οι ασθενείς ενδέχεται να «αναπτύξουν ανοσία σε πραγματικές θεραπείες για ορισμένες ασθένειες, όπως η φυματίωση», εξήγησε από το IRACM ο Ζαν Νταβίντ Λεβίτ.

Νομικά παράθυρα

Αν ο αγώνας κατά των παραχαρακτών φαίνεται να είναι δύσκολος, αυτό οφείλεται κυρίως στην αδυναμία παρέμβασης των αρχών. Οι αφρικανικές χώρες επιβάλλουν συχνά πιο επιεικείς ποινές για τους διακινητές. «Ο νόμος προβλέπει γελοίες ποινές, διότι βασίζεται στην πνευματική ιδιοκτησία και όχι στην απειλή για την υγεία την οποία προκαλεί το λαθρεμπόριο πλαστών φαρμάκων».

Οι εγκληματίες έχουν επίσης επίγνωση των αδυναμιών της νομοθεσίας οι οποίες θα τους επιτρέψουν να παρακάμψουν την ποινή. Για παράδειγμα, ένα κοντέινερ δεν μπορεί να ανοίξει κατά τη διάρκεια μιας τελωνειακής επιχείρησης χωρίς ο εισαγωγέας να είναι παρών.

 

«Επομένως, οι περισσότεροι διακινητές απλά δεν εμφανίζονται και η διαδικασία διακόπτεται» εξηγεί η Hinojasa. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το υπάρχον συμβατικό πλαίσιο δεν είναι πολύ καλύτερο. Η Σύμβαση MediCrime, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2010, προβλέπει διεθνώς δεσμευτική νομοθεσία για την παραγωγή και τη διακίνηση πλαστών φαρμάκων, έχει επικυρωθεί μόνο από οκτώ από τα 47 μέλη του (Γαλλία, Ουκρανία, Ισπανία, Ουγγαρία, Μολδαβία, Αρμενία, Αλβανία και Βέλγιο) και ένα μη-μέλος, τη Γουινέα.

Η σύνοδος της Μπαμακό

Το θέμα έχει από καιρό υποβαθμιστεί στην πολιτικής ατζέντας, αλλά κατά την 27η ετήσια σύνοδο κορυφής Αφρικής-Γαλλίας στη Μπαμάκο, στο Μάλι, στις 16 Ιανουαρίου, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων δεσμεύτηκαν για την «περαιτέρω την αλληλεγγύη στις προσπάθειές τους κατά της τρομοκρατίας και του λαθρεμπορίου».

This commitment was also made in the summit’s final declaration, which highlighted “the serious dangers, especially for its people’s health, that the growing trafficking of fake medicines, developed by transnational criminal organisations, poses to Africa”. There needs to be a change of course, according to Bernard Leroy, who added that “trafficking medication can be a threat to society because it provides traffickers with an estimated 10 to 20 times more revenue than the trafficking of narcotics”.

Η δέσμευση αυτή πέρασε επίσης στην τελική διακήρυξη της συνόδου, η οποία υπογράμμισε «τους σοβαρούς κινδύνους, ειδικά για την υγεία των λαών, από την αυξανόμενη διακίνηση των πλαστών φαρμάκων, η οποία αναπτύσσεται από διεθνείς εγκληματικές οργανώσεις, ιδιαίτερα στην Αφρική». Υπάρχει έκδηλη η ανάγκη αλλαγής πορείας, σύμφωνα με τον Λιρόι, ο οποίος πρόσθεσε ότι «τα πλαστά φάρμακά μπορεί να αποτελέσουν απειλή για την κοινωνία, διότι δίνουν στους διακινητές κατ ‘εκτίμηση 10 με 20 φορές περισσότερα έσοδα από τη διακίνηση των ναρκωτικών».