Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης: Η υποστήριξη των εκπαιδευτικών είναι ζωτικής σημασίας

Έρευνα για το κόστος των Πανεπιστημίων στην ΕΕ, από το Δίκτυο Ευρυδίκη [Flickr]

Η χθεσινή δημοσίευση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ετήσιας έκθεσης παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για το 2019 – στην οποία αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται η εκπαίδευση και η κατάρτιση στην ΕΕ και τα κράτη μέλη της – συνέπεσε με τη δεύτερη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής για την εκπαίδευση. Η έκθεση για το 2019 δείχνει ότι έχει σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος προς την επίτευξη σημαντικών στόχων της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, αλλά τονίζει παράλληλα την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη στήριξη στους εκπαιδευτικούς και να γίνει το επάγγελμά τους ελκυστικότερο.

Ο κ. Τίμπορ Νάβρατσιτς, Επίτροπος Εκπαίδευσης, Πολιτισμού, Νεολαίας και Αθλητισμού, δήλωσε: «Αν θέλουμε να οικοδομήσουμε μια ανθεκτική, συνεκτική και δίκαιη Ευρώπη, πρέπει να επενδύσουμε στην εκπαίδευση. Αυτό σημαίνει να επενδύσουμε κυρίως στους εκπαιδευτικούς, να τους προσφέρουμε τα εργαλεία και την αναγνώριση που τους αξίζουν. Η επιτυχία οποιασδήποτε εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης εξαρτάται από τους εκπαιδευτικούς και γι’ αυτό η ικανοποίηση των αναγκών τους αποτελεί το κλειδί για τη δημιουργία ενός πραγματικού Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης έως το 2025. Είμαι περήφανος για όσα έχουμε επιτύχει μαζί με τα κράτη μέλη μέχρι τώρα, αλλά πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά. Η έκθεση παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης μπορεί να διαδραματίσει ρόλο ζωτικής σημασίας για την περαιτέρω μεταρρύθμιση των εκπαιδευτικών μας συστημάτων και να μας βοηθήσει να εξασφαλίσουμε ότι το ταλέντο του καθενός θα αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.»

Η Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών τους συστημάτων μέσω προγραμμάτων συνεργασίας σε θέματα πολιτικής, προγραμμάτων συγκριτικής αξιολόγησης και προγραμμάτων χρηματοδότησης όπως το Erasmus+. Η έκθεση παρακολούθησης, η οποία είναι η σημαντικότερη ετήσια έκδοση της ΕΕ σχετικά με την εκπαίδευση, αποτελεί σημαντικό μέρος του έργου αυτού. Με την παρουσίαση πληθώρας πολιτικών και την προώθηση του διαλόγου, βοηθά τα κράτη μέλη να αξιολογούν και να βελτιώνουν τα εκπαιδευτικά τους συστήματα.

Με επίκεντρο τους εκπαιδευτικούς

Η φετινή όγδοη έκδοση της έκθεσης επικεντρώνεται στους εκπαιδευτικούς. Περιλαμβάνει και αναλύει τα πορίσματα μιας εκτενούς έρευνας μεταξύ των εκπαιδευτικών που πραγματοποίησε ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Σ’ αυτήν την τελευταία διεθνή έρευνα για τη διδασκαλία και τη μάθηση τονίζεται η ανάγκη κατάρτισης των εκπαιδευτικών για την καλύτερη αντιμετώπιση πιεστικών ζητημάτων όπως είναι η χρήση των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών, η διδασκαλία μαθητών με ειδικές ανάγκες και η διδασκαλία σε πολυπολιτισμικές τάξεις. Για την αντιμετώπιση του θέματος αυτού, η έκθεση συνιστά την εξασφάλιση του απαιτούμενου αριθμού εκπαιδευτικών στο σύστημα, για όλα τα μαθήματα και σε όλες τις αγροτικές και αστικές περιοχές. Ταυτόχρονα, τονίζει ότι απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες στον τομέα της πολιτικής για την προσέλκυση των καλύτερων υποψηφίων να διδάξουν, εξασφαλίζοντας παράλληλα την προσφορά ανάλογης κατάρτισης και κινήτρων ώστε να παραμείνουν στο επάγγελμα.

Όσον αφορά τις επενδύσεις στην εκπαίδευση, από τα πιο πρόσφατα στοιχεία της έκθεσης προκύπτει ότι οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση στην ΕΕ παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές σε επίπεδο ΕΕ, ενώ τα κράτη μέλη εξακολουθούν να επενδύουν λιγότερο στην εκπαίδευση συγκριτικά με τις επενδύσεις τους πριν από την οικονομική κρίση του 2007-2008.

Σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της έκθεσης τα κράτη μέλη έχουν πλέον σχεδόν επιτύχει τον στόχο τους για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Ωστόσο, ενώ το ποσοστό των μαθητών που εγκαταλείπουν το σχολείο μειώθηκε από 14,2 % το 2009 σε 10,6 % το 2018, η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί από το 2016. Το ποσοστό των νέων που κατέχουν πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αυξήθηκε από 32,3 % το 2009 σε 40,7 % το 2018. Στην έκθεση διαπιστώνεται επίσης ότι το υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο αντιστοιχεί σε υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης όσων τελείωσαν πρόσφατα τις σπουδές τους και σε μεγαλύτερη συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων.

Το ποσοστό των παιδιών που γράφτηκαν σε προσχολική εκπαίδευση αυξήθηκε από 90,8 % το 2009 σε 95,4 % το 2017. Παρά το γεγονός ότι η συμμετοχή στην εκπαίδευση αυξάνεται στην Ευρώπη, ένας στους πέντε 15χρονους μαθητές εξακολουθεί να μην μπορεί να ανταποκριθεί σε απλές ασκήσεις ανάγνωσης, μαθηματικών και θετικών επιστημών, ενώ πάρα πολλά παιδιά εξακολουθούν να διατρέχουν  κίνδυνο εκπαιδευτικής φτώχειας.

Τα βασικά ευρήματα για την Ελλάδα

Ειδικά για την Ελλάδα, τα βασικά ευρήματα της έρευνας έχουν ως εξής:

  • Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού είναι πολύ ελκυστικό, αλλά παρατηρείται έλλειψη ευκαιριών και κινήτρων για τη βελτίωση του επαγγελματισμού των εκπαιδευτικών.
  • Οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των περισσότερων χωρών της ΕΕ και αφορούν σε μεγάλο βαθμό τους μισθούς των εκπαιδευτικών.
  • Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου έχει σημειώσει περαιτέρω μείωση, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές.
  • Η εξεύρεση απασχόλησης μετά την εκπαίδευση εξακολουθεί να είναι δύσκολη, και για τα άτομα υψηλής ειδίκευσης. Εφαρμόζονται μέτρα για την καταπολέμηση της διαρροής εγκεφάλων όσον αφορά τους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αλλά η διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς.

Οι βασικοί δείκτες που καταγράφονται στην έρευνα για τη χώρα μας έχουν ως εξής:

Εκπαίδευση Κατάρτιση Εκθεση Κομισιόν 2019 Ελλάδα

Παράλληλα, άλλα μεγέθη που καταγράφη η έκθεση παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον. Δείτε το infographic της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

Εκπαίδευση Κατάρτιση Εκθεση Κομισιόν 2019 Ελλάδα infographic

Ιστορικό

Η φετινή έκδοση της έκθεσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση σηματοδοτεί τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από την έναρξη του πλαισίου συνεργασίας της ΕΕ Εκπαίδευση και Κατάρτιση 2020, το οποίο συμφωνήθηκε από όλα τα κράτη μέλη το 2009. Η έκθεση καταγράφει την πρόοδο κάθε κράτους μέλους όσον αφορά την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί στο πλαίσιο Εκπαίδευση και Κατάρτιση 2020 και ενημερώνει για την αντιμετώπιση των θεμάτων που αφορούν την εκπαίδευση στην ετήσια διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Επιπλέον, συμβάλλει στον προσδιορισμό των αναγκών ενωσιακής χρηματοδότησης της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της απόκτησης δεξιοτήτων από τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ.

Η έκθεση αναλύει τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα και παρουσιάζει τις πολιτικές που μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας. Περιλαμβάνει διακρατικές συγκρίσεις, 28 διεξοδικές ανά χώρα εκθέσεις, καθώς και ειδική ιστοσελίδα με πρόσθετα στοιχεία και πληροφορίες.

Η εκπαίδευση αποτελεί προτεραιότητα της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή έχει θέσει τα θεμέλια ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, ο οποίος αφορά την ενίσχυση της μάθησης, της συνεργασίας και της αριστείας. Παράλληλα, μια σειρά άλλων προγραμμάτων της ΕΕ, όπως το πρόγραμμα Erasmus+, τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμείασυμπεριλαμβανομένης της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων, καθώς και το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας, συμβάλλουν στην τόνωση των επενδύσεων και υποστηρίζουν τις προτεραιότητες πολιτικής στον τομέα της εκπαίδευσης. Για να ενισχύσει τον φιλόδοξο στόχο στον τομέα αυτό, η Επιτροπή πρότεινε να δοθεί σημαντική ώθηση στη χρηματοδότηση για τους νέους και τη μάθηση στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (2021-2027).

Για περισσότερες πληροφορίες

 

Ιστότοπος της έκθεσης παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (περιλαμβάνονται ενημερωτικά δελτία και ενημερωτικά γραφήματα)

Ιστότοπος της συνόδου κορυφής για την ευρωπαϊκή εκπαίδευση

Ιστότοπος του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης

X