Η Ευρώπη στην επόμενη μέρα

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΕΡΒΑΚΗΣ

Το τέλος του 2018 βρίσκει την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια κρίσιμη και ιστορική καμπή, έχοντας να αντιμετωπίσει σοβαρές προκλήσεις στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό πεδίο, προσπαθώντας να αναζητήσει κοινές λύσεις σε ένα περιβάλλον όπου ενισχύονται πάσης φύσεως λαϊκιστές και δημαγωγοί, εχθροί της ευρωπαϊκής ιδέας, της δημοκρατικής υπόστασης.

Ο Γιώργος Α. Ζερβάκης είναι εκπρόσωπος των Ευρωπαίων Φεντεραλιστών Κρήτης. Το άρθρο έχει γραφεί για τον ιστότοπο Euractiv.gr στα πλαίσια του δημόσιου διαλόγου για τις ευρωπαϊκές εκλογές του Μαϊου 2019. 

Πρόκειται για μια κρίσιμη συγκυρία, με τις φωνές επιστροφής σε έναν παρωχημένο και ξεπερασμένο ρόλο του έθνους – κράτους, απέναντι στην αναγκαιότητα επανάκαμψης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Την ώρα ενισχυμένης επανεμφάνισης του λαϊκισμού, που οι οπαδοί της συμβιβαστικής διακυβερνητικότητας ομνύουν σε μια Ευρώπη της παγερής μετριότητας, η ενωσιακή προοπτική δεν μπορεί να είναι άλλη απο την υπέρβαση των μηχανισμών της ήσσονος αντίληψης. Προωθημένες, φιλόδοξες κινήσεις, όπως το πολιτικό στίγμα της καγκελαρίου Μέρκελ με την Διακήρυξη του Μέζενπεργκ, οι στοχεύσεις του Προέδρου Μακρόν στην ομιλία του στην Σορβόννη, που επέδρασσαν στην κοινή Γαλλογερμανική πρόταση για τον κοινοτικό προϋπολογισμό, καθώς απέναντι του βρέθηκαν οι χαμηλοί εθνικοί παρονομαστές

Η κινητικότητα για την μεταρρύθμιση της ΟΝΕ δεν μπορεί να κινείται μονόπλευρα ως προς τον εμπορικό χαρακτήρα της, αφήνοντας ανοικτά ζητήματα μεταρρυθμιστικής λογικής για την ευρωζώνη, για τον κοινοτικό προϋπολογισμό, για την εμβάθυνση της ΟΝΕ, φθάνοντας έως και την τραπεζική ενοποίηση. Ένας περιοριστικός σε πόρους και κατεύθυνση προϋπολογισμός της ΕΕ, δεν ενισχύει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, δεν ενισχύει την σύγκλιση και την συνοχή, δεν επιφέρει αλλαγές, δεν προοιωνίζεται κάτι θετικό για το επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο.

Οι ημιτελείς προσπάθειες δεν δημιουργούν φυγή προς τα εμπρός για την Ένωση, δεν δίνουν την απαραίτητη δυναμική. Το πλαίσιο διαπραγμάτευσης για τον κοινοτικό προϋπολογισμό της επομένης προγραμματικής περιόδου, όπου θα κυριαρχήσουν εντονότερα οι διαχωρισμοί Βορρά – Νότου, αλλά και η έλλειψη αποφασιστικών δράσεων για την εμβάθυνση της ΟΝΕ, δεν οδηγούν σε μείωση των υπαρκτών παρενεργειών.

H Ευρωπαϊκή Ένωση υφίσταται σήμερα την συντονισμένη επίθεση δυνάμεων της άκρας Αριστεράς και της άκρας Δεξιάς, αν και αντίθετες πολιτικά, χρησιμοποιούν τον ριζοσπαστισμό τους για να επιτεθούν σε καθετί που σχετίζεται με την δημοκρατία, με την έννομη τάξη, με την Ευρώπη. Αυτή η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται στον πολιτικό χρόνο μέχρι τις ευρωεκλογές του Μαίου του 2019, αλλά και μετά από αυτές, να επιτύχει την ουσιαστική πολιτική μετακίνηση της στο πεδίο της θεσμικής της εμβάθυνσης. Ο κίνδυνος από την ενίσχυση των δυνάμεων της εθνικής περιχαράκωσης και του ευρωαρνητισμού, είναι υπαρκτός και οι δυνάμεις που πιστεύουν στην Ευρώπη και στην Δημοκρατία, οφείλουν να συνεγερθούν.

Τα όσα γίνονται γύρω από την απόφαση της Βρετανίας να αποχωρήσει οριστικά από την ΕΕ, η πολιτική χωρών της Κεντρικής – Ανατολικής Ευρώπης στην αντιμετώπιση της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης, αλλά και σε θέματα δημοκρατίας και κράτους δίκαιου, δημιουργούν ένα πλέγμα ανάδυσης λαϊκισμού και δημαγωγίας, που εκδηλώνει σαφή πολεμική κατά του μεταπολεμικού επιτεύγματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Η επαναφορά των μοναχικών εθνικών δρόμων που επαναφέρουν οι λαϊκιστές σε όλη την Ευρώπη, διχάζουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, υπονομεύουν τις αξίες της Δημοκρατίας, του Κράτους Δίκαιου, της Ελευθερίας.
Απέναντι σε αυτή την άνοδο του αντιευρωπαϊκού λαϊκισμού, η ΕΕ, τα κράτη – μέλη,  οφείλουν να ξαναβρούν τον δρόμο της πολιτικής κανονικότητας, να επαναφέρουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και το γνήσιο όραμα της, την δυναμική του ενοποιητικού σχεδίου.

Σήμερα που τις ευρωπαϊκές κοινωνίες διακατέχει η αμφισβήτηση και ο προβληματισμός για τα επιτεύγματα της Ένωσης, κάτω από τα εκλογικό και κοινωνικό ρεύμα της λαϊκιστικής, δημαγωγικής πολιτικής ατζέντας που εκφράζουν ο Φάρατζ, ο Τζόνσον, ο Μελανσόν, ο Σαλβίνι, ο Καμμένος, ο Όρμπαν, προβάλλει η αναγκαιότητα της εμβάθυνσης, της ενοποίησης, της επαναθεμελίωσης της Κοινοτικής αρχιτεκτονικής.

 

X