Η «έκρηξη» του Γερμανικού AFD και η πολιτική απάντηση της Ευρώπης

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

AFD [Ewais / Shutterstock]

Ο κ. Καλαφάτης είναι βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και αναπληρωτής Τομεάρχης Εξωτερικών της Νέας Δημοκρατίας

Η «ηχηρή» είσοδος του AFD στο κοινοβουλευτικό σκηνικό της Γερμανίας, σίγουρα εγκυμονεί μεταβολές στα πολιτικά δεδομένα της Ευρώπης, καθώς η κατακόρυφη άνοδος ενός ακροδεξιού κόμματος στο πιο ισχυρό ευρωπαϊκό κράτος, δεν μπορεί να μην επιφέρει συνέπειες.

Η Ευρώπη βέβαια – και αυτό μένει να αποδειχθεί χρήσιμο από τους μελλοντικούς χειρισμούς- δεν συνελήφθη ανυποψίαστη.

Ακραία κινήματα, ενισχύονται καθ` όλη τη διάρκεια της πολύπλευρης κρίσης των τελευταίων ετών, εξ` αιτίας των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών και μεταβολών που αυτή επέφερε στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Προερχόμενα είτε από την άκρα δεξιά είτε από τη ριζοσπαστική αριστερά (κι ας μην ξεχνάμε πως αυτή αποτελεί το βασικό παραδοσιακό κορμό του ΣΥΡΙΖΑ), έχουν ως κοινό παρανομαστή, τον λαϊκισμό και την εκμετάλλευση προβληματικών συγκυριών εντός της Ε.Ε., της προσφυγικής κρίσης συμπεριλαμβανομένης.

Της «έκρηξης» του γερμανικού AFD, προηγήθηκαν, το τεράστιο ποσοστό της ακροδεξιάς στην Ολλανδία, στην Αυστρία, στην Σουηδία, στην Ουγγαρία, αλλά και στη Γαλλία (όπου συνολικά, ο ακραίος ευρωσκεπτικισμός άγγιξε το 67%). Στη Γερμανία, το ΑfD διατηρούσε μέχρι προ διετίας ένα ποσοστό 18% δημοφιλίας στη τη γερμανική νεολαία. Ως ποιοτικός παράγοντας και πρόδρομο «σύμπτωμα» της τελευταίας εκλογικής επίδοσης, ήταν εξαιρετικά σημαντικός.

Το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών, προοιωνίζει έντονο προβληματισμό, για το πώς θα επανέλθει η κανονικότητα σε μια Ε.Ε. που εμφανίζει -προς το παρόν- έντονα σημάδια εσωστρέφειας.

Ο λαϊκισμός στην Ε.Ε, έχει συμμάχους: Ο πρώτος σύμμαχος είναι οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης. Οι πολίτες της ανατολικής Γερμανίας, που είναι λιγότερο οικονομικά ανεπτυγμένη, έδειξαν σαφή εκλογική τάση προς το ΑFD.

Αν δούμε τις αναλογίες τον ευρωπαϊκό Νότο, τότε εύκολα αντιλαμβανόμαστε πως μιλάμε για ένα ζήτημα που αφορά όλη την Ε.Ε. Ο δεύτερος σύμμαχος του λαϊκισμού εκείνου που οδηγεί στον ακραίο ευρωσκεπτικισμό και στην υιοθέτηση ακροδεξιών πολιτικών, είναι οι αδυναμίες και οι ελλείψεις στη μεταναστευτική πολιτική της Ε.Ε.

Η ακροδεξιά στην Ε.Ε, δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με την άνοδο της ακροδεξιάς κατά τις δεκαετίες 1920’ και 1930’ καθώς φαίνεται σήμερα, να είναι πολυεπίπεδη. Σε κάθε περίπτωση, η ισλαμοφοβία και η επιθυμία ολοένα και μεγαλύτερου αριθμού Ευρωπαίων πολιτών για περισσότερο «έθνος-κράτος» και λιγότερη «Ευρώπη», οφείλει να μας προβληματίσει.

Από τους δύο παραπάνω «συμμάχους», μπορούμε να εξάγουμε το εξής συμπέρασμα: Η Ε.Ε, ως ανοικτή κοινότητα προς τον πλουραλισμό, έχει δεχτεί καίρια οικονομικά χτυπήματα που ευνόησαν την άνοδο του ακραίου ευρωσκεπτικισμού με ακροδεξιά υφή, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζεται και ένας «χαντινγκτονισμός» με επικίνδυνες τάσεις (σύγκρουση των πολιτισμών). Το έργο του μεγάλου ιστορικού Mazower “The Dark Continent”, ως κομμάτι ανάγνωσης της ιστορίας της Ευρώπης, οφείλει να μας θυμίζει το εξής:  αν το οικοδόμημα της Ε.Ε, δεν χτιστεί επαρκώς με βάση τις νέες απαιτήσεις του διεθνούς συστήματος, κινδυνεύει να υποστεί ισχυρούς κλυδωνισμούς από καταστάσεις αντίστοιχες προηγούμενων δεκαετιών και αιώνων.

Η οικονομική ανάπτυξη και η αποκατάσταση του βιοτικού επιπέδου των Ευρωπαίων πολιτών, η δημιουργία μιας συνετής και σαφούς μεταναστευτικής πολιτικής, σε συνδυασμό με την περαιτέρω ενεργοποίηση του κατ’εξοχή ευρωπαϊκού οργάνου –της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- συνιστούν τα πρώτα βήματα μιας ανασυγκρότησης της Ε.Ε. Έτσι ώστε, από μόνη της να θέσει υπο έλεγχο τη διασπορά του λαϊκισμού και να διαφυλάξει τις ευρωπαϊκές αξίες, χωρίς αυτές να θέτουν τον αποκλεισμό (κοινωνικό, εθνικό, θρησκευτικό κτλ) ως ρήτρα πολιτικής. Άλλωστε οι πυλώνες μιας Ε.Ε που θα έχει μέλλον, οφείλουν να στηρίζουν μια εξισορρόπηση του σεβασμού προς τα κράτη-μέλη και τις ιδιαιτερότητές τους, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το άνοιγμα των θυρών προς τον κόσμο και τον ουσιαστικό σεβασμό στις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες (ελευθερία κίνησης προσώπων, υπηρεσιών, αγαθών και κεφαλαίων).

Μια πολιτική σύνθεσης, είναι το ασφαλέστερο αντίδοτο για τον λαϊκισμό που ποδηγετείται από νέους ακροδεξιούς κύκλους και απειλεί τη συνοχή της Ε.Ε.

X