ΑΠΟΨΗ: Οι αριθμοί δεν λένε την αλήθεια για τους Ευρωβουλευτές

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

12074504_10152965138696642_2270295279908543906_n-800x500_c

Του κ Κώστα Χατζηφώτη*

Εδώ και περίπου μια πενταετία λειτουργούν με αυξανόμενη δημοφιλία και στις Βρυξέλλες “παρατηρητήρια” της δραστηριότητας των Μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σκοπός τους είναι να αξιολογήσουν τη δραστηριότητα των Ευρωβουλευτών σύμφωνα με ποσοτικούς δείκτες που αναφέρονται σε επιμερούς τομείς κοινοβουλευτικής δράσης. Η παρακολούθηση αυτή ως απώτερο στόχο έχει να συμβάλλει στη διαφάνεια και τη λογοδοσία ενός εκ των πέντε βασικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Συμβούλιο, Κομισιόν, Κοινοβούλιο, Δικαστήριο, Κεντρική Τράπεζα).

Η δικαιολογημένη αγωνία των Ευρωβουλευτών να παρουσιάσουν κάποιο έργο όταν και η εγχώρια ειδησεογραφία διαχρονικά παρουσιάζεται αδιάφορη και σνομπ απέναντι στο ρόλο τους τους οδηγεί να κάνουν ευρεία χρήση των θετικών για τους ίδιους πορισμάτων των παρατηρητηρίων.  Συχνά διαβάζουμε ή ακούμε τους ίδιους τους Ευρωβουλευτές να επαίρονται  ως οι “πιο πετυχημένοι”, “πιο δραστήριοι”, “πιο αποδοτικοί” ενώ αντίθετα όσοι συνάδελφοί τους δεν πετυχαίνουν υψηλό σκορ, στιγματίζονται ως αδιάφοροι και οκνηροί. Πόσο όμως ακριβείς και εν τέλει πόσο αντιπροσωπευτικές είναι αυτές οι αξιολογήσεις;

Σκοπός τους παρόντος άρθρου δεν είναι να υποδείξει ποια ή ποιος ευρωβουλευτής εργάζεται περισσότερο, αλλά να καταδείξει την, τουλάχιστον, αδυναμία, αστοχία και επιφανειακή προσέγγιση των ερευνών που διεξάγονται για την αξιολόγηση των Ευρωβουλευτών στη βάση ποσοτικών κριτηρίων. Οι κύριες παράμετροι των εργαλείων που έχουν αναπτυχθεί για την αξιολόγηση των Ευρωβουλευτών προσμετρούν τα ακόλουθα:

  • αριθμός Κοινοβουλευτικών Ερωτήσεων που έχουν κατατεθεί προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο,
  • αριθμός Ομιλιών που έχουν εκφωνηθεί κατά τη διάρκεια των Ολομελειών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
  • αριθμός Εκθέσεων και Γνωμοδοτήσεων

Υποτίθεται ότι οι Κοινοβουλευτικές Ερωτήσεις αποτελούν το βασικό εργαλείο ελέγχου εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δευτερευόντως προς το Συμβούλιο. Με την πάροδο του χρόνου ωστόσο, και καθώς εξελίχθηκε σε κύριο σημείο αναφοράς της “αποδοτικότητας” των Ευρωβουλευτών, η υποβολή των Ερωτήσεων έχει αποκτήσει σχεδόν αποκλειστικώς ποσοτικά χαρακτηριστικά. Οι Ευρωβουλευτές καταθέτουν σωρηδόν ερωτήσεις με θεματολογία που άπτεται κάθε πιθανού και απίθανου επιστητού που καταφανώς εκφεύγει της αρμοδιότητας της Κομισιόν. Αποτέλεσμα της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί, και καθώς η Κομισιόν είναι υποχρεωμένη να ανταποκρίνεται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, είναι οι απαντήσεις να είναι γενικόλογες, με αδιάφορο περιεχόμενο, συχνά επαναλαμβανόμενο. Η υπόθεση όμως αυτή έχει και οικονομικό αντίκτυπο. Δεκάδες εργατοώρες υπαλλήλων της Κομισιόν δαπανώνται προκείμενου να απαντηθούν οι περίπου 17.000 ερωτήσεις που υπολογίζεται ότι θα κατατεθούν εντός του 2015 από τους 751 Ευρωβουλευτές. Αν η εκτίμηση ότι κάθε ερώτηση “κοστίζει” περίπου 490 ευρώ ευσταθεί, τότε με ένα πρόχειρο υπολογισμό, το όλον θα έχει επιβαρύνει κάτι περισσότερο από 8 εκατομμύρια ευρώ, μόνο για φέτος, τον Ευρωπαίο φορολογούμενο.

Οι συνεδριάσεις της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελούν την πεμπτουσία της δράσης του Σώματος. Εκεί συζητούνται όλα τα σημαντικά θέματα, διεξάγονται οι ψηφοφορίες, είναι παρόντες οι Πρόεδροι των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, οι Επίτροποι, συχνά προσκαλούνται εξέχουσες προσωπικότητες παγκόσμιου κύρους. Οι Ολομέλειες διεξάγονται σύμφωνα με αυστηρούς κανόνες ως προς την κατανομή και την τήρηση χρόνου από τους αγορητές. Ο χρόνος ομιλίας για ένα θέμα της ημερησίας διατάξης κατανέμεται στα κόμματα σύμφωνα με την κοινοβουλευτική τους δύναμη, τα οποία με την σειρά τους ορίζουν ομιλητές. Ο ορισμός ομιλητών συνιστά μια διαδικασία που αφορά στο εσωτερικό των κομμάτων, και, όπως είναι ευνόητο, σε πολυμελή κόμματα όπως το ΕΛΚ και οι Σοσιαλιστές, είναι ιδιαιτέρως ανταγωνιστική, υπόκειται δε τόσο σε κριτήρια αξιοκρατίας όσο και δημοσίων σχέσεων. Όσο πιο ψηλά βρίσκεται κανείς στην κομματική ιεραρχία τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να λαμβάνει τον λόγο τακτικά και για σημαντικά θέματα. Σε αυτήν την περίπτωση οι βουλευτές μικρότερων κομμάτων βρίσκονται σε καλύτερη μοίρα, όπως επίσης και ευρωβουλευτές-μη εγγεγραμμένοι. Μια άλλη παράμετρος είναι και οι θεματικές των ομιλιών. Όπως είναι φυσικό το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, οπότε και αυξάνεται ο ανταγωνισμός για να ορισθεί κανείς ως ομιλητής, παρουσιάζουν τα θέματα που έχουν μεγάλη δημοσιότητα. Ωστόσο αν κάποιος ή κάποια επιθυμεί απλά “να γράφει το κοντέρ” τότε η “έξυπνη” τακτική είναι να διεκδικεί τον λόγο σε αδιάφορα θέματα όπως η προστασία κάποιου δάσους στα βάθη της Ασίας, η πολιτική κατάσταση σε κάποιο μικρό κράτος της Κεντρικής Αφρικής, η προστασία των χελωνών στα Γκαλαπάγκος. Σημειωτέον ότι οι συζητήσεις για τα θέματα αυτά συνήθως διεξάγονται βραδυνές ώρες σε απελπιστικά άδεια έδρανα. Μια άλλη επίσης διαδεδομένη τακτική για να αυξάνει τα “νούμερα” είναι λαμβάνει κανείς τον λόγο για “δικαιολόγηση ψήφου”. Πρόκειται για διαδικασία κατά την οποία μετά τις ψηφοφορίες στην Ολομέλεια όποιος Ευρωβουλευτής επιθυμεί λαμβάνει υποχρεωτικώς τον λόγο από το Προεδρείο προκειμένου να επεξηγήσει τους λόγους που τον οδήγησαν να ψηφίσει υπέρ ή κατά.

Η σύνταξη μιας Έκθεσης και δευτερευόντως μιας γνωμοδότησης συνιστά το σημαντικότερο έργο που δύναται να αναλάβει κάποιος Ευρωβουλευτής κατά τη διάρκεια της θητείας του. Βέβαια και σε αυτή την περίπτωση, υπάρχουν “εκθέσεις και …εκθέσεις”. Σημαντικότερες προφανώς είναι όσες έχουν νομοθετικό περιεχόμενο, καθώς η εφαρμογή τους αφορά ούτε λίγο ούτε πολύ 500 εκατομμύρια πολίτες. Υπάρχουν βέβαια και οι εκθέσεις ιδίας πρωτοβουλίας, δηλαδή μη νομοθετικού περιεχομένου, το αντικείμενο των οποίων έχει προέλθει κατόπιν πρότασης πολιτικής ομάδας ή  Ευρωβουλευτή. Οι Εκθέσεις “φιλέτα” συνήθως έχουν σημαντικό χρηματοδοτικό αντικείμενο, για παράδειγμα ο προϋπολογισμός της ΕΕ, τα Διαρθρωτικά Ταμεία, αλλά και ρυθμιστικό, για παράδειγμα το roaming, η Συνθήκη Σένγκεν. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία καταλήγουν στα χέρια έμπειρων και με ιδιαίτερο πολιτικό εκτόπισμα Ευρωβουλευτών. Είναι μετρημένες στα δάκτυλα του ενός χεριού οι σημαντικές εκθέσεις που έχουν αναλάβει διαχρονικά Έλληνες Ευρωβουλευτές. Κατά τα λοιπά, υπάρχουν και οι Εκθέσεις “μιας σελίδας” στις οποίες εκφράζεται απλά η τυπική σύμφωνη ή αντίθετη γνώμη του Κοινοβουλίου, αλλά και εκθέσεις για τις τεχνικές προδιαγραφές για εξαρτήματα αεροπλάνων καθώς και φαναριών τρακτέρ.

Συμπερασματικά, οι “ανεξάρτητοι παρατηρητές” διεξάγουν στην ουσία μια παραπλανητική αξιολόγηση, με την ελπίδα ότι μπορεί κάποια μέρα να επιχορηγηθούν από κάποιο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα, ενώ οι Ευρωβουλευτές ζουν με την ματαιοδοξία που τους προσφέρει η αναγνωρισιμότητα από την υψηλή κατάταξη της ποσότητας της δουλειάς τους. Ωστόσο, κάτω από την επίπλαστη επιφάνεια κρύβεται η ουσία του πράγματος, που δεν είναι άλλη από την προστιθέμενη αξία, το ποιοτικό αντίκρυσμα όλων των παραπάνω ποσοτικών δεικτών. Για εκείνους που όμως που γνωρίζουν από τα συγκεκριμένα μαθηματικά, χωρίς όμως και να είναι απόλυτος κανόνας, τα “φουσκωμένα” νούμερα είναι συνήθως ένδειξη κενότητας περιεχομένου. Με την υποσημείωση, ότι τα ανωτέρω δεν είναι ελληνική πατέντα αλλά πανευρωπαϊκή, «οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ, ἀλλ᾿ ἐν τῷ εὖ τὸ πολύ».

* Ο Κώστας Χατζηφώτης είναι δικηγόρος, κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και στο Δίκαιο του Διαδικτύου, και έχει διατελέσει επί δεκαετία επιστημονικός συνεργάτης του τέως Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Καθηγητή Γιώργου Παπαστάμκου.

>>Διαβάστε: Ο Χρυσόγονος πιο δραστήριος Έλληνας ευρωβουλευτής- Τελευταίοι Κεφαλογιάννης και Ζαριανόπουλος

X