Schneider: «Αναγκαία η περαιτέρω αξιοποίηση του ΕΤΣΕ στην Πολιτική Συνοχής»

Ο πρόεδρος του ΕΛΚ στην Επιτροπή των Περιφερειών, Michael Schneider [CoR]

Την ανάγκη για απλοποίηση των διαδικασιών απορρόφησης των διαρθρωτικών πόρων από τις περιφέρειες εξέφρασε ο Michael Schneider, πρόεδρος του ΕΛΚ στην Επιτροπή των Περιφερειών. Ο κ. Schneider υποστήριξε επίσης ότι η χρηματοδότηση μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων πρέπει να περιλαμβάνει και τον γεωγραφικό παράγοντα, ενώ τόνισε την αναγκαιότητα της Πολιτικής Συνοχής.

Αναλυτικά, η συνέντευξη του Michael Schneider στον δημοσιογράφο της Euractiv.gr, Ρωμανό Αντωνόπουλο.

Ποια είναι τα κυριότερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες στην επίτευξη των στόχων της Πολιτικής Συνοχής για το 2020;

Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι είναι πολύ νωρίς το 2016 να εξάγουμε κάποιο συμπέρασμα για το εάν υπάρχουν προβλήματα αναφορικά με την επίτευξη των στόχων της Πολιτικής Συνοχής.

Υπήρξαν σίγουρα εμπόδια, όπως η καθυστερημένη έγκριση του κανονιστικού πλαισίου για τον προϋπολογισμό και χάθηκε ένας χρόνος για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, Ως εκ τούτου, υπήρξε ιδιαίτερα αργή απορρόφηση των διαρθρωτικών πόρων στην αρχή της περιόδου και επίμονες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των προγραμμάτων που βρίσκονταν υπό κοινή διαχείριση.

Επιπλέον, το ρυθμιστικό πλαίσιο για τα διαρθρωτικά ταμεία έχει γίνει πολύ πιο περίπλοκο από ό,τι ήταν πριν. Έχουμε πραγματοποιήσει μία σχετική ανάλυση της Επιτροπή των Περιφερειών, σύμφωνα με την οποία, οι σελίδες των κανονισμών έχουν ξεπεράσει τις 4.000 για αυτή την περίοδο. Αυτές οι σελίδες πρέπει να διαβαστούν από τις διαχειριστικές αρχές, από τους δημοσίους υπαλλήλους που εμπλέκονται στην εφαρμογή τους, ενώ επίσης τα κράτη θα έπρεπε να χαράξουν τις δικές τους κατευθυντήριες γραμμές και να διαμορφώσουν το νομικό πλαίσιο για τους δικαιούχους φορείς στις περιφέρειές τους. Αυτό είναι χρονοβόρο.

Ποιες είναι οι προτάσεις της Επιτροπής των Περιφερειών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να εξασφαλιστεί η σύγκλιση των ευρωπαϊκών περιφερειών;

Η Πολιτική Συνοχής πρέπει να γίνει πιο ευέλικτη στην επόμενη χρηματοδοτική περίοδο, χωρίς αντίκτυπο στην στρατηγική της και να παράσχει βεβαιότητα στις περιφερειακές και τοπικές αρχές. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω τον χαμένο χρόνο, αλλά μπορούμε να επιτύχουμε τη μείωση της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης για το μέλλον, έτσι ώστε η Πολιτική Συνοχής να καταστεί επιτυχής μακροπρόθεσμα.

Δεύτερον, η διαχείριση των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020 πρέπει να απλοποιηθεί δραστικά. Για αυτήν την προγραμματική περίοδο, δεν θα πρέπει να γίνει καμία ουσιαστική μεταβολή, ενώ θα πρέπει να υπάρξει κάποια άμεση απλούστευση. Ως εκ τούτου, χαιρετίζω την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για την απλούστευση του δημοσιονομικού κανονισμού, την «Omnibus», η οποία περιλαμβάνει κάποιες από τις συστάσεις της ΕτΠ, όπως τη μείωση του αριθμού των ελέγχων στην κατεύθυνση του ενός ελέγχου.

Τρίτον, η βασική δομή της Πολιτικής Συνοχής η οποία περιέχει τρεις κατηγορίες (τις πιο αναπτυγμένες περιφέρειες, τις περιφέρειες μετάβασης και τις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες) έχει δοκιμαστεί και θα πρέπει συνεπώς να διατηρηθεί. Είναι ακριβής και ταυτόχρονα αρκετά ευέλικτη ώστε να επιτρέπει την ενσωμάτωση νέων προκλήσεων και προτεραιοτήτων.

Ποια είναι η γνώμη σας για την χάραξη της Πολιτική Συνοχής μετά το 2020, όσον αφορά το συνδυασμό των επιχορηγήσεων και των δανείων που θα παρέχονται τις Ευρωπαϊκές περιφέρειες;

Πιστεύουμε ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) είναι ένα πολύ σημαντικό μέσο για τη βελτίωση των επενδύσεων και της ανάπτυξης στην ΕΕ. Αλλά η φύση του είναι διαφορετική από τα διαρθρωτικά ταμεία. Πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο. Τα διαρθρωτικά ταμεία έχουν μια μακροπρόθεσμη, επταετή στρατηγική. Η καλύτερη λύση θα ήταν τα δάνεια και οι επιδοτήσεις (ΕΤΣΕ και διαρθρωτικά ταμεία) να αλληλοσυμπληρώνονται και να μη βρίσκονται σε αντίθεση το ένα με το άλλο. Η Επιτροπή έδωσε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το συνδυασμό των πόρων, τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, η οποία απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί επαρκής.

Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές χρειάζονται περισσότερη σαφήνεια και καθοδήγηση για το πώς θα συνδυάσουν πόρους του ΕΤΣΕ με τα υπόλοιπα ταμεία της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων και την απαγόρευση της διπλής χρηματοδότησης. Οι εθνικές και περιφερειακές προωθητικές τράπεζες, όπως και οι επενδυτικές πλατφόρμες διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην εφαρμογή του ΕΤΣΕ, ιδίως όσον αφορά τη συνεργασία τους με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές.

Δεύτερη πτυχή του ζητήματος σχετικά με τα δάνεια, αφορά τα χρηματοδοτικά μέσα που χρησιμοποιούνται. Θα μπορούσαν επίσης να ακολουθήσουν μια μέθοδο δανειοδοτήσεων και όχι επιχορηγήσεων. Στην δική μου περιφέρεια για παράδειγμα, έχουν χρησιμοποιηθεί χρηματοοικονομικά μέσα με αυτόν τον τρόπο και δημιουργήσαμε ένα σύστημα δανειοδότησης για ειδικές επενδύσεις, ενώ οι δικαιούχοι φορείς έπρεπε να επιστρέψουν τα δάνεια που έλαβαν μετά από μερικά χρόνια. Κατ΄αυτόν τον τρόπο, τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν να «ανακυκλωθούν».

Πώς μπορεί να διασφαλίστεί η χρηματοδότηση έργων που δεν παρουσιάζουν τραπεζικό ενδιαφέρον, αλλά έχουν κοινωνικό περιεχόμενο;

Το ΕΤΣΕ θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα μέσο για την κάλυψη ανεπαρκειών της αγοράς και των κυβερνητικών αδυναμιών (π.χ. υποεπενδύσεις λόγω των εμποδίων που προκαλούνται από τις εθνικές νομοθεσίες) και, συνεπώς, στην εφαρμογή σημαντικών κοινωνικών έργων. Κυρίως μέσω της συμμετοχής ή και συγχρηματοδότησης των πόρων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείουτο οποίο στοχέυει στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής. Ελπίζουμε ότι μέσω του ΕΤΣΕ θα χρηματοδοτηθούν σημαντικά κοινωνικά έργα. Ωστόσο, αυτό μένει να αποδειχθεί.

Στις αξιολογήσεις του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Επενδύσεων, καταγράφεται άνιση κατανομή των επενδύσεων στις πιο ανεπτυγμένες χώρες. Τι μηχανισμούς θα προτείνατε για να διασφαλιστεί ότι οι περιφέρειες ιδιαίτερα του Νότου θα είναι σε θέση να αντισταθμίσουν τα διαρθρωτικά τους προβλήματα (υψηλά επιτόκια, έλλειψη ενός σταθερού τραπεζικού συστήματος, πολιτική αστάθεια, αδύναμη διοικητική λειτουργία) για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων;

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΤΕπ, Wilhelm Molterer ήταν καλεσμένος στην συνεδρίαση του ΕΛΚ πριν από λίγες εβδομάδες, όπου και παρουσίασε κάποια διαφορετικά στοιχεία. Για παράδειγμα, η Ισπανία και η Ιταλία έχουν επωφεληθεί πολύ περισσότερο από τη χρηματοδότηση του ΕΤΣΕ μέχρι σήμερα.

Δεν είναι ζήτημα Βόρεια και Νότιας ή  Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης, υπάρχουν ανισότητες και στα κράτη μέλη. Για παράδειγμα στην Ανατολική Γερμανία,  επί του παρόντος δεν χρηματοδοτείται κανένα έργο από το ΕΤΣΕ. Όλα τα έργα έχουν εγκριθεί στη Δυτική Γερμανία. Με γεωγραφικούς όρους η ανισορροπία έχει πολλές ερμηνείες/όψεις.

Ωστόσο, έχετε απόλυτο δίκιο: Υπάρχει ανάγκη να ξεπεραστούν οι γεωγραφικές και τομεακές ανισομέρειες της λειτουργίας του ΕΤΣΕ μέσω της ενίσχυσης του ρόλου του Ευρωπαϊκού Επενδυτικού Συμβουλευτικού Κόμβου. Είμαι βέβαιος ότι η Επιτροπή και η διαχειριστική αρχή του ΕΤΣΕ έχουν επίγνωση του προβλήματος, ενώ ο κ. Molterer μας είπε ότι θα κάνει τα πάντα για να αντισταθμίσει αυτή την κατάσταση. Η ανάπτυξη των ικανοτήτων των περιφερειών, η παροχή συμβουλών και η στενή συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, αποτελούν το κλειδί για την διασφάλιση της αναλογικής κατανομής των δράσεων του ΕΤΣΕ.

Ποιες αλλαγές θα προτείνατε για την τελική ενδιάμεση αναθεώρηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ);

Το πιο σημαντικό σημείο στην ενδιάμεση αναθεώρηση είναι να διασφαλιστεί η βεβαιότητα ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές τροποποιήσεις στα προγράμματα της περιόδου 2014-2020. Από την άλλη πλευρά, θεωρούμε ότι η ευελιξία είναι απαραίτητη, όπως και στην περίπτωση παροχής για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Θα πρέπει να επιτευχθεί η ευελιξία χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τα διαρθρωτικά ταμεία.

Ως ΕτΠ, περιμέναμε μια πλήρη ενδιάμεση αναθεώρηση του τρέχοντος ΠΔΠ, επιτρέποντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες προκλήσεις και να διασφαλίσει ότι ο προϋπολογισμός της επικεντρώνεται σε τομείς που οδηγούν στη βιώσιμη ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Επίσης είμαστε ανήσυχοι για την τάση «συγκεντρωτισμού» στον προϋπολογισμού της ΕΕ, γεγονός το οποίο θα βρισκόταν σε αντίθεση με τις λύσεις που είναι προσαρμοσμένες στις τοπικές και περιφερειακές ανάγκες. Η μείωση στην επιμερισμένη διαχείριση των προγραμμάτων θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την υποχρέωση που πηγάζει από την Συνθήκη της ΕΕ για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, καθώς και τις αρχές της επικουρικότητας, της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

Είστε ικανοποιημένος από την συνεργασία σας με τους θεσμούς (Επιτροπή, Κοινοβούλιο);

Έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία με την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και είμαι επίσης ευτυχής για τη συνεργασία μας με τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής, την Επίτροπο, τον Γενικό Διευθυντή και τους εμπειρογνώμονες.

Ωστόσο, δεν είμαι σίγουρος εάν όλα τα μέρη της Επιτροπής έχουν πειστεί για την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα της Περιφερειακής Πολιτικής. Ελπίζω και ζητώ από το σύνολο της Επιτροπής να υποστηρίξει τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της πολιτικής συνοχής, της οποίας τα αποτελέσματα έχουν αναλυθεί και μελετηθεί περισσότερο από κάθε άλλη πολιτική της ΕΕ. Παρά την καθυστέρηση στην έγκριση του προϋπολογισμού της ΕΕ, θα πρέπει να τονίσουμε ότι όλο και περισσότερο η πολιτική συνοχής είναι μια πολιτική επενδύσεων που δημιουργεί θέσεις εργασίας και συμβάλλει στην ανάπτυξη των περιφερειών μας. Παρά τις καθυστερήσεις στην έγκριση των νέων κανονισμών των διαρθρωτικών ταμείων και την ιδιαίτερα περίπλοκη διαδικασία προγραμματισμού, περισσότερα από 200.000 έργα έχουν ξεκινήσει και 46 δισεκατομμύρια ευρώ από τα ΕΔΕΤ έχουν ήδη δεσμευτεί για τη συγχρηματοδότηση έργων ύψους 68 δις ευρώ.

Η Πολιτική Συνοχής είναι άρθρο των Ευρωπαϊκών Συνθηκών. Το ΕΤΣΕ δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά η ΠΣ είναι. Αναμένουμε από την Επιτροπή να λαμβάνει πάντοτε υπόψη της το  γεγονός αυτό.

X