Βορράς εναντίον Νότου για τα απορρίμματα

32984480_392eb1904d_z-640x450 [David Bleasdale/Flickr]

Μια νέα έκθεση η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα (16 Μαΐου) έδειξε ότι τα νότια μέλη της ΕΕ υποστηρίζουν αυστηρότερους κανόνες διαχείρισης αποβλήτων σε όλη την ΕΕ, περισσότερο από τις σκανδιναβικές χώρες.
Πράσινες ΜΚΟ όπως το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος (EEB), οι Φίλοι της Γης, και η Zero Waste Europe, συνέταξαν μια έρευνα με την οποία ζητούν από τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν προτάσεις για την προώθηση των διαπραγματεύσεων της ΕΕ για τα απορρίμματα. Οι ειδικοί στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων θα συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες και, μέχρι το τέλος του μήνα, θα αρχίσουν οι τριμερείς διαβουλεύσεις τριμερούς μεταξύ της Επιτροπής, του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2014, 55 εκατομμύρια άνθρωποι, ή το 9,6% του πληθυσμού της ΕΕ, δεν μπορούσαν να αγοράσουν ένα ποιοτικό γεύμα κάθε δεύτερη μέρα. Επιπλέον, τα στοιχεία από το 2015 δείχνουν ότι 118,8 εκατομμύρια άνθρωποι, ή το 23,7% του πληθυσμού της ΕΕ, βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας και «κοινωνικού αποκλεισμού». Αλλά τα στοιχεία για τα απορρίμματα τροφίμων αναδεικνύουν μια τραγική ειρωνεία.

Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο περίπου 88 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων σπαταλώνται στην ΕΕ, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί σε περίπου 126 εκατομμύρια τόνους έως το 2020 εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τον περασμένο Μάρτιο υπέρ της αύξησης του μεριδίου των ανακυκλώσιμων αποκριμάτων στο 70% μέχρι το 2030 από 44% σήμερα. Όσον αφορά τα απορρίμματα τροφίμων, οι ευρωβουλευτές πρότειναν στόχο μείωσης των κατά 30% έως το 2025 και κατά 50% έως το 2030, σε σύγκριση με το 2014.
Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές ζήτησαν να επιτευχθεί στόχος 80% για την ανακύκλωση απορριμμάτων συσκευασίας καθώς και όριο υγειονομικής ταφής στο 5%.
Όχι οι «συνήθεις ύποπτοι»
Σύμφωνα με την έρευνα, οι χώρες που σκοπεύουν να μπλοκάρουν τα μέτρα της κυκλικής οικονομίας είναι «όχι οι συνηθισμένοι ύποπτοι».
«Η φιλόδοξη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απορρίμματα δέχεται επίθεση από αρκετές χώρες […] Εάν μια ακραία θέση επικρατήσει στις διαπραγματεύσεις, τα σχέδια για επιτάχυνση της μετάβασης σε μια κυκλική οικονομία τα επόμενα χρόνια πιθανότατα θα σταματήσουν» οι ΜΚΟ σημείωσαν. Σύμφωνα με την έκθεση, οι χώρες της ΕΕ που αντιτίθενται στις περισσότερες προτάσεις περιλαμβάνουν τη Δανία και τη Φινλανδία, οι οποίες συχνά θεωρούνται πρωτοπόρες στην πολιτική για τα απορρίμματα.
Οι αντιρρήσεις επίσης προβάλλουν η Ουγγαρία, η Λιθουανία και η Λετονία, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ιρλανδία, η Σλοβενία και η Κροατία δεν έχουν εκφράσει ακόμη τη θέση τους. Από την άλλη πλευρά, οι χώρες που υστερούν στη διαχείριση απορριμμάτων όπως η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Ισπανία ζητούν «ισχυρότερη υποστήριξη για την ανακύκλωση, την πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση και την καλύτερη διαλογή». Η έκθεση αναφέρει ότι άλλες «προοδευτικές χώρες» που υποστηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις είναι η Γαλλία, το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η EURACTIV.com ζήτησε από το EEB ποιος ήταν ο λόγος πίσω από τη στάση των σκανδιναβικών χωρών. Ο κ. Piotr Barczak, υπεύθυνος για την πολιτική αποβλήτων στο EEB, δήλωσε: «Πολλές σκανδιναβικές χώρες αντιτίθενται σε υψηλότερους στόχους ανακύκλωσης και πρόληψης των αποβλήτων, διότι αυτό θα συνεπαγόταν μείωση των οικιακών απορριμμάτων, τα οποία χρειάζονται για να τροφοδοτήσουν τους ακριβούς αποτεφρωτήρες που κατασκεύασαν».

Ελληνικές startups στο παιχνίδι της ανακύκλωσης

Μια ελληνική startup προωθεί καινοτόμους τρόπους επιβράβευσης των καταναλωτών που ανακυκλώνουν, μια κίνηση που θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της έλλειψης κουλτούρας ανακύκλωσης στην Ελλάδα.

Η ΕΕ έχει ζητήσει από τα κράτη μέλη να επιτύχουν τον στόχο ανακύκλωσης 50% των αστικών αποκριμάτων μέχρι το 2020. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, μόνο το 16% …

Ο κ. Barczak πρόσθεσε ότι ο στόχος μιας κυκλικής οικονομίας δεν είναι η καύση πολύτιμων πρώτων υλών και προϊόντων. «Είναι να μειώσουμε την παραγωγή αποβλήτων επεκτείνοντας τον κύκλο ζωής των προϊόντων, επαναχρησιμοποιώντας και επαναφέροντας τις δευτερογενείς πρώτες ύλες στην οικονομία».

X