Νέα πρωτοβουλία της ΕΕ για την ανάπτυξη στην Αφρική

Ένθερμη υποστήριξη της πρωτοβουλίας από μεγάλη μερίδα Ευρωβουλευτών [flickr]

Οι Eυρωβουλευτές αναμένονται να εγκρίνουν την Πέμπτη (6 Ιουλίου) το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Αειφόρο Ανάπτυξη (EFSD), το οποίο στοχεύει να συγκεντρώσει 88 δις ευρώ, τόσο από τα κονδύλια της ΕΕ με εθνική και ιδιωτική χρηματοδότηση, οδηγώντας την αφρικανική ανάπτυξη σε ένα νέο επίπεδο.

Οι εισηγητές: ο Σλοβάκος βουλευτής του SKS Έντουαρντ Κουκάν (EPP), ο Ευρωβουλευτής του PSD της Ρουμανίας Ντόρου Κλαούντιαν Φρουντσουλίτσα (S&D) και ο Ισπανός βουλευτής PSOE Ειντερ Γκαρντιαζάμπαλ Ρούμπιαλ (S&D) συνέταξαν το ψήφισμα του Κοινοβουλίου το οποίο περιέχει περισσότερες από εκατό τροπολογίες, σε σύγκριση με το κείμενο που προτείνεται από την Επιτροπή.

Πριν από την ολομέλεια, το EFSD εγκρίθηκε μέσα από μια «ιστορική» ψηφοφορία σε τρεις κοινοβουλευτικές επιτροπές και με μεγάλη πλειοψηφία.

Ο βασικός στόχος του EFSD είναι να παράσχει ένα ολοκληρωμένο χρηματοδοτικό πακέτο για τη χρηματοδότηση επενδύσεων που ξεκινούν σε περιοχές της Αφρικής για χώρες που υπέγραψαν την συμφωνία του Κοτονού τον Ιούνιο του 2000.

Το EFSD αποτελεί βασικό στοιχείο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Εξωτερικών Επενδύσεων (EEIP), μιας καινοτόμου προσέγγισης για την τόνωση των επενδύσεων στην Αφρική και τις γειτονικές χώρες της ΕΕ. Το EEIP αποτελείται από τρεις πυλώνες: ο πρώτος παρέχει βελτιωμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Στην καρδιά της βρίσκεται το EFSD, το οποίο συνδυάζει τις υφιστάμενες επενδυτικές εγκαταστάσεις με μια νέα εγγύηση. Η εγγύηση αυτή θα μεταφερθεί σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι οποίοι με τη σειρά τους θα παράσχουν στήριξη – μέσω δανείων, εγγυήσεων, ιδίων κεφαλαίων ή παρεμφερών προϊόντων – σε τελικούς δικαιούχους, όπως ιδιωτικές εταιρείες.

Η εγγύηση αυτή θα προωθηθεί σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι οποίοι με τη σειρά τους θα παράσχουν στήριξη – μέσω δανείων, εγγυήσεων, ιδίων κεφαλαίων ή παρεμφερών προϊόντων – σε τελικούς δικαιούχους, όπως ιδιωτικές εταιρείες.

Με μια εισφορά ύψους 3,35 δις ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), το ΣΕΒΕ θα υποστηρίξει καινοτόμες εγγυήσεις και παρεμφερή μέσα για την υποστήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων, επιτρέποντάς του να μοχλεύσει μέχρι και 44 δις Ευρώ επενδύσεων.

Εάν τα κράτη μέλη και οι άλλοι εταίροι φτάσουν τη συνεισφορά της ΕΕ, το συνολικό ποσό θα μπορούσε να φθάσει τα 88 δισεκατομμύρια ευρώ. Το σύστημα υπόκειται συχνά σε σύγκριση με το σχέδιο Γιούνκερ για την ενίσχυση της προβληματικής ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η πιο τολμηρή προσέγγιση με την Αφρική οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ανάγκη αντιμετώπισης ορισμένων βασικών αιτιών της μετανάστευσης, με όλο και περισσότερους ανθρώπους να επιχειρούν το επικίνδυνο ταξίδι με οικονομικά κίνητρα. Ωστόσο, οι Ευρωβουλευτές επέμειναν ότι ο πρωταρχικός στόχος του EFSD ήταν να καταπολεμήσει τη φτώχεια και όχι να σταματήσει τη μετανάστευση.

Ένας μεγάλος αριθμός Ευρωβουλευτών πήρε τον λόγο σε συζήτηση κατά την ολομέλεια την Τετάρτη (5 Ιουλίου), σε μια σπάνια επίδειξη υποστήριξης για την πρωτοβουλία. Ο Ευρωβουλευτής από το Λουξεμβούργο και το κόμμα των Πρασίνων, Κλοντ Τουρμς, το ονόμασε ως «η καλύτερη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία».

Ωστόσο, οι ΜΚΟ επεσήμαναν τους κινδύνους που συνδέονται με το νέο σύστημα. Η EURACTIV έλαβε μια επιστολή, υπογεγραμμένη από μια συμμαχία ΜΚΟ, στις υπηρεσίες της Επιτροπής, η οποία επεσήμανε τις πολυάριθμες ανησυχίες τους. Τα μέλη της εκστρατείας βλέπουν τον κίνδυνο ότι τα δισεκατομμύρια ευρώ των φορολογουμένων θα ωφελήσουν τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες εις βάρος των φτωχών που προορίζονταν να βοηθήσουν.

«Το κεφάλαιο αυτό κινδυνεύει να καταστεί μηχανισμός που θα επικεντρώνεται περισσότερο στην επιδότηση ευρωπαϊκών πολυεθνικών από το να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες», δήλωσε η Μαρία Χοσέ Ρομέρο, διευθύντρια πολιτικής και υπεράσπισης στο Eurodad, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για το Χρέος και την Ανάπτυξη.

Η Χίλαρι Ζουν, σύμβουλος αναπτυξιακής πολιτικής της Oxfam στην ΕΕ επεσήμανε ότι όταν τα χρήματα για την ανάπτυξη χρησιμοποιούνται για την επιδότηση ιδιωτικών επενδυτών, οι ευρωπαϊκές εταιρείες είναι πιθανότερο να επωφεληθούν από τις εγχώριες επιχειρήσεις που συμβάλλουν κυρίως στην ανακούφιση από τη φτώχεια.

«Το νέο σχέδιο της ΕΕ εστιάζει στη μετανάστευση θα μπορούσε να οδηγήσει στην απομάκρυνση της βοήθειας για την εξάλειψη της φτώχειας. Η αναπτυξιακή συνεργασία πρέπει να επικεντρωθεί στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων, όχι στο να τους διακόψουμε τη μετακίνηση», τόνισε η Ζουν.

ΘΕΣΕΙΣ

Η Βαλεντίνα Μπαρμπαγάλο, Διευθύντρια Πολιτικής & Συνηγορίας των Βρυξελλών του ONE, δήλωσε: «Η σημερινή συμφωνία δείχνει ότι η ΕΕ έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει στοχευμένα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι ιδιώτες επενδυτές δεν θα εγκαταλείψουν τα φτωχότερα και πιο εύθραυστα κράτη. Ταυτόχρονα, παρά τις προσπάθειες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της μαλτέζικης προεδρίας, η απόφαση να εκφραστεί προτίμηση σε Ευρωπαίους επενδυτές και επιχειρήσεις θέτει σε κίνδυνο την τοποθέτηση των τοπικών παραγόντων που προορίζονται να στηρίξουν το ταμείο αυτό.

Καθώς η Επιτροπή ολοκληρώνει τα σχέδιά της για τα παράθυρα των επενδύσεων, θα είναι σημαντικό να εξασφαλίσει ότι τα κονδύλια θα χρησιμοποιηθούν μόνο για έργα που αλλιώς δεν θα τύχαιναν οικονομικής στήριξης. Οι επενδύσεις του EFSD πρέπει επίσης να δημιουργήσουν τοπικές θέσεις εργασίας και να ενισχύσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη στις πιο εύθραυστες και τις φτωχότερες περιοχές».

X