Το μέλλον της ΚΑΠ: Περιβάλλον και καλύτερο εισόδημα

Ο Επίτροπος Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης Phil Hogan στο συνέδριο για την απλούστευση και τιν εκσυγχρονισμό της ΚΑΠ. [European Commission]

Το βελτιωμένο βιοτικό επίπεδο για τους αγρότες, η κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον αλλά και η έλλειψη θέσεων εργασίας και επενδύσεων αναδείχτηκαν ως οι μεγαλύτερες προκλήσεις για την επόμενη προγραμματική περίοδο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανοιχτής δημόσιας διαβούλευσης της Κομισιόν για την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό της ΚΑΠ.

Την Παρασκευή (7 Ιουλίου) η Κομισιόν παρουσίασε τα αποτελέσματα της δημόσιας αυτής διαβούλευσης η οποία ξεκίνησε στις 2 Φεβρουαρίου 2017 και ολοκληρώθηκε στις 2 Μαΐου 2017. Σε αυτή συμμετείχαν ερωτηθέντες από όλη την ΕΕ, με τη συντριπτική πλειοψηφία ωστόσο να προέρχεται από τη Γερμανία (32.509). Χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ελλάδα και η Κροατία συμμετείχαν με ποσοστό μικρότερο του 0,5%. Συνολικά, οι συμμετέχοντες προέρχονταν τόσο από τον κλάδο της γεωργίας, αγρότες αλλά και εργαζόμενοι σε αγροτικές επιχειρήσεις, όσο και από την ευρύτερη κοινωνία των πολιτών.

Ως κύρια εμπόδια για τον τομέα ξεχώρισαν την έλλειψη εκτάσεων (29%), το χαμηλό περιθώριο κέρδους (23%), τις διοικητικές απαιτήσεις (13%) και τη συνολική εικόνα του τομέα (12%), ενώ αναφορικά με το εισόδημα τον αγροτών η συντριπτική πλειοψηφία απάντησε ότι οι αγρότες παίρνουν ένα πολύ μικρό ποσοστό από την τιμή που πληρώνουν οι καταναλωτές για την απόκτηση ενός προϊόντος, ότι το εισόδημά τους είναι πολύ μικρότερο σε σύγκριση με άλλους επαγγελματικούς κλάδους και ότι οι ευρωπαίοι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με αυστηρότερους κανόνες σε σύγκριση με τους μη ευρωπαίους.

Όσον αφορά τις περιβαλλοντικές προκλήσεις οι ερωτηθέντες ανέδειξαν την προστασία της βιοποικιλότητας, τη μείωση της υποβάθμισης του εδάφους, την καλύτερη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και τη διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας ενώ η πλειοψηφία των ερωτηθέντων απάντησε ότι η ΚΑΠ δεν αντιμετωπίζει τις παραπάνω προκλήσεις.

Επιπλέον, όλοι εμπλεκόμενοι συμφώνησαν ότι η ΚΑΠ θα πρέπει να κάνει περισσότερα σε τρεις τομείς: στην ενίσχυση των επενδύσεων, της ανάπτυξης και της απασχόλησης, στον περιορισμό και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στην ενίσχυση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Απλούστευση, εμπόριο και κενά χρηματοδότησης

Ανοίγοντας το συνέδριο για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης Phil Hogan τόνισε τη σημασία της συμμετοχής όλων των εμπλεκόμενων για τη διαδικασία διαμόρφωσης της ΚΑΠ, ενώ αναφερόμενος στην απλούστευση της είπε ότι «πρέπει να υπάρξει στροφή από τη συμμόρφωση προς ένα προσανατολισμό βασισμένο στην επίτευξη αποτελεσμάτων» και τοποθετήθηκε υπέρ της αύξησης των επιδοτήσεις των κρατών μελών «όπου κριθεί απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι».

Παράλληλα ο Ιρλανδός επίτροπος μίλησε επανειλημμένα και για τα κενά χρηματοδότησης της επόμενης προγραμματικής περιόδου αναφερόμενος τόσο στο χρηματοδοτικό κενό που θα αφήσει η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ όσο και για τις νέες χρηματοδοτικές προκλήσεις που θα προκύψουν κυρίως από την μείωση του προϋπολογισμού.

Αναφερόμενος στη μείωση κατά 4,5 δις ευρώ για τη γεωργία, ο Πολωνός ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Czesław Adam Siekierski σημείωσε ότι «πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με τον προϋπολογισμό καθώς το εισόδημα των αγροτών είναι κατά πολύ χαμηλότερο συγκριτικά με άλλους επαγγελματικούς κλάδους, ενώ πολλές αγροτικές επιχειρήσεις κλείνουν […] με αποτέλεσμα ο κόσμος να εγκαταλείπει την ύπαιθρο και να μεταναστεύει στις πόλεις».

Εκτενής αναφορά στον προϋπολογισμό και στο επόμενο «πιο περιορισμένο» Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο έκανε και ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν και Επίτροπος για την Απασχόληση, την Ανάπτυξη, τις Επενδύσεις και την Ανταγωνιστικότητα Jyrki Katainen εξηγώντας γιατί πρέπει να υποστηρίζεται ο τομέας της γεωργίας. «Οι αγρότες παράγουν και κοινωνικά αγαθά εκτός από τρόφιμα και ποτά συμβάλλοντας στη δημιουργία ευνοϊκότερου περιβάλλοντος στις αγροτικές περιοχές.»

Συνέχισε λέγοντας ότι «ο καλύτερος τρόπος για την ενίσχυση του [αγροτικού] τομέα είναι να δώσουμε προσοχή στο εμπόριο» φέρνοντας ως παράδειγμα την πρόσφατη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ με την Ιαπωνία η οποία αφορά συναλλαγές 80 δις ευρώ ανά έτος και καταργεί δασμούς για το 99% των εξαγωγών. «Αν παράγουμε προϊόντα υψηλής ποιότητας χρειαζόμαστε και αγορές για να τα πουλάμε και προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η Κομισιόν, το άνοιγμα νέων αγορών.»

Κλειδί η ψηφιοποίηση

Όπως επεσήμανε ο Εσθονός υπουργός για αγροτικές υποθέσεις, Tarmo Tamm, η ψηφιοποίηση αποτελεί προτεραιότητα τόσο για την Εσθονική προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία ξεκίνησε στις 30 Ιουνίου, όσο και για την ενίσχυση του αγροτικού τομέα και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

«Σήμερα όλα γίνονται online: το 99% των αιτήσεων για τις άμεσες πληρωμές γίνεται online, στοιχεία σχετικά με την γεωργία μπορούν να σταλούν γρήγορα και άμεσα στο αρμόδιο υπουργείο. Καθιστά την εργασία στην ύπαιθρο ευκολότερη και προσφέρει νέες ευκαιρίες.»

Ανάμεσα σε αυτές τις ευκαιρίες ξεχώρισε και τις σημαντικές προοπτικές που μπορεί να προσφέρει η ψηφιοποίηση για τους νέους αγρότες καθιστώντας τον τομέα της γεωργίας πιο ελκυστικό για αυτούς και κρατώντας στους στο επάγγελμα. «Η διαβούλευση δείχνει ότι οι αγρότες είναι έτοιμοι να κάνουν αλλαγές και αυτό είναι κάτι που πρέπει να λάβουμε υπόψη», πρόσθεσε.

Αυτό θα συνέβαλε στην ανανέωση γενιάς στη γεωργία (generation renewal) καθώς σήμερα λιγότεροι νέοι αποφασίζουν να ασχοληθούν επαγγελματικά με τη γεωργία ενώ ταυτόχρονα σε πολλές χώρες της ΕΕ οι αγρότες είναι συνήθως μεγάλοι σε ηλικία, όπως σημείωσε και ο κ. Hogan στην εναρκτήρια ομιλία του.

X