EurActiv.gr

Ιστοχώρος Πληροφόρησης για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Ιανουάριος 20, 2017

Πρώην παρουσιάστρια του RT: Η ρωσική παραπληροφόρηση είναι όπλο

Ευρωπαϊκά Διεθνή

Πρώην παρουσιάστρια του RT: Η ρωσική παραπληροφόρηση είναι όπλο

Η αμερικανίδα δημοσιογράφος Liz Wahl

youtube

Ο απόλυτος στόχος της ρωσικής μηχανής παραπληροφόρησης είναι να αποσταθεροποιήσει τη Δύση, δήλωσε στη EurActiv Πολωνίας η Λιζ Γουάλ, πρώην παρουσιάστρια στο Russia Today (RT).

Η Λιζ είναι μια Αμερικανίδα δημοσιογράφος, η οποία παραιτήθηκε από το RT Αμερικής ζωντανά στον αέρα, το Μάρτιο του 2014. Στην παραίτησή της, είπε: «Προσωπικά, δεν μπορώ να είμαι ένα μέρος ενός δικτύου το οποίο χρηματοδοτείται από την ρωσική κυβέρνηση για να εξωραΐζει τις ενέργειες του Πούτιν. Είμαι υπερήφανη που είμαι Αμερικανίδα και που πιστεύω στη διάδοση της αλήθειας «. Η συνέντευξη δόθηκε στην Karolina Zbytniewska.

Γιατί ξεκινήσατε να δουλεύτε στο RT αρχικά;

Ήταν το 2011. Δούλευα για ένα τοπικό σταθμό ειδήσεων. Είδαν το ρεπορτάζ μου για τη Φουκοσίμα στο YouTube και με προσέγγισαν. Εκείνη την εποχή το RT ήταν σχετικά άγνωστο, όχι όπως είναι σήμερα. Πολλά έχουν αποκαλυφθεί τους τελευταίους μήνες αναφορικά με την προβολή της Ρωσίας στις ειδήσεις και την επιθετική εκστρατεία παραπληροφόρησης του.

Και πλήρωναν καλά

Το έκαναν και αυτό είναι ένα ζήτημα. Υπάρχουν κάποιοι δημοσιογράφοι που είναι αρκετά νέοι και φιλόδοξοι. Το βλέπουν ως μια αρχή, μια ευκαιρία να εργαστούν στην Ουάσιγκτον και να καλύπτουν ειδήσεις διεθνούς σημασίας. Αλλά υπάρχει και μια άλλη ομάδα η οποία θεωρείται εύκολη και ιδανική για το Τμήμα Προσωπικού και είναι εκείνοι οι οποίοι προέρχονται από αντικαθεστωτικά κινήματα και έχουν αντιδυτικές απόψεις.

Κάποιοι από αυτούς ισχυρίζονται ότι προέρχονται από τον αντιπολεμικό ακτιβισμό. Αυτοί οι άνθρωποι πραγματικά πιστεύουν ότι κάνοντας αντιαμερικανικά ρεπορτάζ, υπερασπίζονται το κοινό καλό. Και πέρα από την αντικαθεστωτική τους κοσμοθεωρία, κάποιοι έχουν έντονο το στοιχείο της συνωμοσιολογίας. Όσο πιο πρόθυμος είσαι να διαστρεβλώσεις την αλήθεια και να διαδώσεις θεωρίες συνωμοσίας τόσο πιο εύκολο είναι να πάρεις εκπομπή στο RT.

Μόλις είσαι εκεί, είναι εύκολο να ακολουθήσεις τη ροή. Περιβάλλεσαι από την συνεχή κριτική όλων όσων αφορούν την Αμερική: την κοινωνίας, της κυβέρνησης, των πολιτικών της. Είναι απλά φυσικό να παρασυρθείς και εσύ από αυτό το σκεπτικό. Με την κάλυψη συγκεκριμένων ρεπορτάζ, προσκαλώντας συγκεκριμένους σχολιαστές κάθε φορά, διαβάζοντας συγκεκριμένα μπλογκ.

Υποθέτω ότι ανήκατε στην πρώτη ομάδα, αυτή των νέων και φιλόδοξων δημοσιογράφων, οι οποίοι ήθελαν να καλύψουν εθνικές ή ακόμη και διεθνείς ειδήσεις. Πως σας παρουσίασαν το RT;

Είπαν «είμαστε διεθνής συνδρομητικός σταθμός ειδήσεων. Επικεντρωνόμαστε σε ιστορίες τις οποίες τα mainstream μέσα ενημέρωσης αγνοούν. Δίνουμε φωνή σε αυτούς που δεν έχουν».

Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι χωρίς φωνή;

Στην αρχή επικεντρωνόμασταν στα θύματα της κοινωνικοοικονομικής αδικίας στις ΗΠΑ. Οπότε υπηρετούσε στην πραγματικότητα τον σκοπό αυτό. Για παράδειγμα, θα καλύπταμε τις ιστορίες των διαφόρων κινημάτων διαμαρτυρίας, τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Γκουαντάναμο, τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, το αμερικανικό σωφρονιστικό σύστημα το οποίο έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά φυλάκισης στον κόσμο. Επομένως επικεντρωθήκαμε σε αδικίες που υπάρχουν πραγματικά και ίσως δεν έχουν αναφερθεί ή υποβιβάζονται αλλού.

Κάλυπτα εσωτερικά θέματα ως επί το πλείστον. Επομένως μπορούσα να γράψω ένα ρεπορτάζ και έπειτα να μου το εγκρίνει ο Ρώσος διευθυντής ειδήσεων. Και έτσι μάθαινες ότι θα εγκρινόταν μόνο στην περίπτωση που θα ταίριαζε στη γενικότερη προσέγγιση που θα έδινε στις ΗΠΑ ή τη Δύση μια κακή εικόνα.

Αν κάποιος παρακολουθήσει μόνο μια είδηση σε μια δεδομένη στιγμή αυτή μπορεί να είναι 100% αλήθεια, αλλά αν κάνουμε ένα βήμα πίσω και δούμε το μεγαλύτερο πλαίσιο, η γενικότερη αφήγηση χειραγωγείται για να δείξει ότι η δυτική δημοκρατία δεν λειτουργεί.

Ένα άλλο βασικό μήνυμα ήταν «η τεράστια υποκρισία της Δύσης» – έτσι κάθε φορά που οι ΗΠΑ επέκριναν τη Ρωσία, η τακτική του αντιπερισπασμού επαναλαμβανόταν, δίνοντας έμφαση, για παράδειγμα, στην επέμβαση στο Ιράκ.

Τα τελευταία χρόνια, η ιδέα του σχετικισμού είναι κάτι που η ρωσική ειδησεογραφία αποπειράται να χειραγωγήσει. Είναι ένας τρόπος σκέψης ο οποίος έχει γίνει δημοφιλής.

Γιατί οι δυτικοί τηλεθεατές βλέπουν το RT;

Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τα μέσα ενημέρωσης, την κυβέρνηση και την πολιτική ελίτ εξακολουθεί να υφίσταται μεταξύ των Αμερικανών. Είναι πραγματικά εύκολο να εκμεταλλευτεί κανείς αυτήν τη δυσπιστία. Και το RT το κάνει καλά, προωθώντας τις θεωρίες συνωμοσίας που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος μεταξύ των απογοητευμένων και δυσαρεστημένων Αμερικάνων.

Και έτσι το κανάλι υποκινεί παρανοϊκά συναισθήματα για τις παγκόσμιες ελίτ και τη διαφθορά των Δυτικών κυβερνήσεων. Αυτό το μήνυμα έχει ως παραλήπτη το αντικαθεστωτικό κοινό. Πριν από λίγα χρόνια οι άνθρωποι που θα σκεφτόντουσαν κατ’ αυτόν τον τρόπο θα ήταν στο περιθώριο, τώρα το περιθώριο έχει γίνει mainstream.

Επομένως το ρωσικό καθεστώς παραπληροφόρησης δεν κατασκευάζει νέες ειδήσεις ή τάσεις αλλά επιλέγει τις υπάρχουσες και τις φέρνει στα μέτρα του.

Τον περισσότερο καιρό το RT κάνει ρεπορτάζ για αληθινά προβλήματα. Για παράδειγμα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στο πεδίο των φυλετικών και εθνοτικών σχέσεων στις ΗΠΑ. Επομένως το RT και τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης θα του δώσουν έμφαση και θα το μεγαλοποιήσουν, έτσι ώστε η κατάσταση να μοιάζει χειρότερη από ότι είναι.

Είναι διαφορετικά όταν πρόκειται για ιστορίες που αφορούν την Ρωσία ή συμμάχους της. Τότε είναι που τα γεγονότα χειραγωγούνται, οι πληροφορίες προέρχονται από αναξιόπιστες πηγές, και ένα κύμα των αβάσιμων και ψευδών θεωριών συνωμοσίας βγαίνουν στον αέρα όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της κατάρριψης του MH17.

Η αποδυνάμωση των δυτικών κοινωνιών μέσω της παραπληροφόρησης είναι ένα ισχυρό εργαλείο για αυτούς. Θα πρέπει να θεωρείται ως όπλο. Στην Ουκρανία, η παραπληροφόρηση είναι ένα από τα όπλα του πολέμου και έτσι είναι και στη Συρία. Στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης και στην αφήγηση η οποία έχει εδραιωθεί από τα ρωσικά τρολς στο διαδίκτυο, η Ρωσία εμφανίζεται ότι βρίσκεται σε μια ηρωική αποστολή για να διώξει τον ISIS από την Συρία.

Αλλά αν εξετάσουμε τα γεγονότα, δεν βομβαρδίζουν τον ISIS, βομβαρδίζουν την αντιπολίτευση στον Άσαντ. Η Ρωσία έχει κατηγορηθεί για βομβαρδισμούς νοσοκομείων, ανθρωπιστικής νηοπομπή βοήθειας και αμάχων. Χρησιμοποιούν τα μέσα ενημέρωσης να τα αρνούνται όλα αυτά.

Για παράδειγμα, ο Βιτάλι Τσούρκιν, Ρώσος πρέσβης στα Ηνωμένα Έθνη, είχε αμφισβητήσει την έκθεση του ΟΗΕ η οποία κατηγορεί τη Συρία για τις χημικές επιθέσεις. Για να υποστηρίξουν τη θέση του, τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης χρησιμοποίησαν κάθε αναξιόπιστη πηγή θα μπορούσαν να βρουν για να φανεί ότι στην πραγματικότητα ήταν η αντιπολίτευση, η οποία χρησιμοποίησε χημικά όπλα στους δικούς της ανθρώπους. Οι Ρώσοι ηγέτες θα το επαναλάβουν αυτό. Είναι απλά μια προσπάθεια να δημιουργηθεί σύγχυση και διαίρεση. Ο στόχος είναι τα γεγονότα να μην μπορούν να επαληθευτούν και να μην μπορεί να υπάρξει λογοδοσία.

Ο Τραμπ ήταν ο καλύτερος παράγοντας ρωσικής παραπληροφόρησης από μόνος του. Επίσης ο πρώην σύμβουλος της εκστρατείας του Paul Manafort που συνέδραμε το φιλορώσο Βίκτορ Γιανουκόβιτς στις εκλογές της Ουκρανίας. Άλλος σύμβουλός του, ο Κάρτερ Πέιτζ, ο οποίος διαθέτει επίσης δεσμούς με την ρωσική Gazprom, καθώς και ο Στρατηγός Μαικλ Φλιν ο οποίος έχει επίσης πολύ στενούς δεσμούς με τη Ρωσία. Ο τελευταίος μάλιστα συμμετείχε στο Εορταστικό Γκαλά του RT στη Μόσχα το 2015. Θα σας κάνει να αναρωτηθείτε γιατί περιβάλλεται από όλους αυτούς τους ανθρώπους;

Αλλά το Μάρτιο του 2014 παραιτηθήκατε. Ήταν μια ηρωική κίνηση. Αλλά τίποτα δεν είναι είτε μαύρο είτε άσπρο. Γιατί σας πήρε τρία χρόνια να παραιτηθείτε; Και γιατί το κάνατε εν τέλει;

Τα πράγματα πήγαν προς το χειρότερο κατά τη διάρκεια της κρίσης στην Ουκρανία. Αυτό ήταν ένα σημείο καμπής για το κανάλι και την ρωσική παραπληροφόρηση γενικότερα. Έκτοτε, έγινε πιο τολμηρό, πιο επιθετικό και πιο ξεδιάντροπο στη χειραγώγηση της πραγματικότητας. Οι Ρωσικές εκστρατείες παραπληροφόρησης, είτε μέσω των media, είτε μέσω έμμισθων τρολς, είτε μέσω χάκιγκ, ή χρηματοδότησης ακραίων πολιτικών έχει αναδειχθεί ως εθνικό ζήτημα ασφαλείας και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.


X