Εναλλακτική λύση στην απόσχιση της Καταλονίας η «ΕΕ των Περιφερειών»;

[Juan Carlos Cardenas/EPA]

Τη Δευτέρα (9 Οκτωβρίου), αξιωματούχοι τοπικών κυβερνήσεων από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να συναντηθούν στις Βρυξέλλες για την «Ευρωπαϊκή Εβδομάδα των Περιφερειών και των Πόλεων», με την προσοχή να βρίσκεται στραμμένη στην Καταλονία.

Οι αυξανόμενες περιφερειακές επιθυμίες για αυτονομία παρουσιάστηκαν ως απειλή για την ΕΕ. Στην πραγματικότητα, η ΕΕ θα μπορούσε να αποτελεί τη λύση;

Παρόλο που οι Nigel Farage και Geert Wilders, υπερασπίστηκαν την καταλανική υπόθεση αυτή την εβδομάδα, οι Καταλανοί αυτονομιστές δεν τάσσονται ενάντια στην ΕΕ. Αντίθετα, όπως και σε άλλα κινήματα (της Σκωτίας και της Φλάνδρας),το σχέδιό τους για ανεξαρτησία εξαρτάται από την ένταξη στην ΕΕ.

Επικεφαλής Επικοινωνίας Καταλονίας: Θα ανεξαρτητοποιηθούμε και θα ενταχθούμε στην ΕΕ

Η ΕΕ μπορεί να είναι απρόθυμη, αλλά αναπόφευκτα θα δεχθεί να μεσολαβήσει για την ανεξαρτησία της Καταλονίας από την Ισπανία και την παρουσία του νέου καταλανικού κράτους εντός της ΕΕ, δήλωσε σε αποκλειστική συνέντευξή του στη EURACTIV, ο Joan Maria Piqué.

Ο Joan Maria Piqué είναι διευθυντής Επικοινωνίας της κυβέρνησης της Καταλονίας.

Μίλησε στο δημοσιογράφο της EURACTIV, …

Επικουρικότητα

Πράγματι, ενώ αρκετοί πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ εκχωρεί την εξουσία από τις εθνικές πρωτεύουσες στις Βρυξέλλες, η αρχική ιδέα ήταν ότι αυτή η εκχώρηση θα πρέπει να κινηθεί προς δύο κατευθύνσεις – μέχρι τις Βρυξέλλες και προς τις περιφέρειες.

Διαπιστώνεται βάσει της αρχής της «επικουρικότητας»: ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε επίπεδο – ευρωπαϊκό, εθνικό ή περιφερειακό – που είναι πλησιέστερο στους πολίτες, ενώ παράλληλα εξακολουθεί να είναι αποτελεσματικό. Κωδικοποιήθηκε το 1985 και εισήχθη στη Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992.

Για το σκοπό αυτό, δημιουργήθηκε η Επιτροπή των Περιφερειών το 1994. Δεδομένου ότι το 70% της κοινοτικής νομοθεσίας πρέπει να εφαρμοστεί σε περιφερειακό επίπεδο, είχε ως στόχο να δώσει στις περιφερειακές κυβερνήσεις μεγαλύτερη φωνή στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ.

«Η αρχή της επικουρικότητας περιλαμβάνεται στις Συνθήκες και η λήψη αποφάσεων θα πρέπει να λάβει χώρα στο επίπεδο της διακυβέρνησης που είναι πλησιέστερο στον πολίτη», δήλωσε ο κ. Michael O’Conchuir της Ομάδας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας από την Επιτροπή των  Περιφερειών.

Μια ένωση περιφερειών

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, πρότεινε μια σειρά διαλόγου με τους πολίτες σχετικά με τη μεταρρύθμιση της ΕΕ που θα λάβει χώρα κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Η ιδέα υποστηρίχθηκε από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Ο διάλογος αυτός μπορεί τελικά να οδηγήσει σε αλλαγή της συνθήκης.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι μια αλλαγή που προσφέρει περισσότερη αυτονομία στις περιφέρειες της Ευρώπης, στο πλαίσιο της νομοθεσίας της ΕΕ, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη διάθεση του τοπικισμού σε ολόκληρη την Ένωση.

«Τα τελευταία χρόνια υπήρξαν πάρα πολλοί ψηφοφόροι που προχωρούν προς τα κόμματα, τα οποία εκπροσωπούν έθνη που θέλουν να πάνε στις περιφέρειες και περισσότερη αυτονομία – κυρίως σε μεγαλύτερα κράτη μέλη», δήλωσε ο κ. O’Conchuir.

Τόνισε, ακόμη, ότι η μεταρρύθμιση της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό. «Η Επιτροπή των Περιφερειών πρέπει να μετατραπεί από συμβουλευτικό όργανο σε πραγματικό θεσμικό όργανο, το οποίο κατοχυρώνεται στις συνθήκες».

Η ιδέα μιας «Ευρώπης των Περιφερειών» σχεδιάστηκε από τον Ελβετό φιλόσοφο, Denis de Rougemont πριν από δεκαετίες.

Πρόσφατα, οι ηγέτες της ΕΕ ανέφεραν ότι η εστίαση στην περιφερειοποίηση θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος των ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων. Μιλώντας στην Επιτροπή των Περιφερειών πέρυσι, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, τόνισε ότι περισσότερη Ευρώπη θα μπορούσε να είναι ιδανική λύση.

«Μια Ευρώπη των περιφερειών θα ήταν πιο ελεύθερη και πιο δίκαιη απ’ ό,τι μια Ευρώπη νέων πατρίδων», δήλωσε στους περιφερειακούς εκπροσώπους.

C. Puigdemont: Οι πολίτες της Καταλονίας απέκτησαν ένα ανεξάρτητο κράτος με τη μορφή δημοκρατίας

H Καταλονία απέκτησε επάξια το δικαίωμα να ανεξαρτητοποιηθεί από την Ισπανία, δήλωσε ο Καταλανός ηγέτης, Carles Puigdemont, με την κυβέρνησή του να ισχυρίζεται ότι το 90% των ψηφοφόρων υποστήριξε την ανεξαρτησία στο δημοψήφισμα, το οποίο αμαυρώθηκε από βίαιες συγκρούσεις.

https://twitter.com/KRLS/status/914609317558591488

«Με αυτή την ημέρα ελπίδας και ταλαιπωρίας, οι πολίτες της Καταλονίας απέκτησαν ένα ανεξάρτητο κράτος με τη …

«Η ιδέα της Ευρώπης είναι πιο παλιά από τα έθνη της Ευρώπης. Ο εθνικισμός σημαίνει να είσαι ξεχωριστός. Επίσης, σε περιφερειακό επίπεδο, η απόσχιση δεν οδηγεί σε μια καλύτερη δημοκρατία ή μεγαλύτερη ποικιλομορφία. Για μένα, ο πραγματικός περιφερειακός χαρακτήρας αποτελεί ισχυρό αντίδοτο στον εθνικισμό και την απόσχιση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τουσκ.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Πολωνίας, πρόσθεσε, ακόμη, ότι η διάδοση των πολιτικών αποφάσεων θα βοηθούσε τη δημοκρατία. «Οι ισχυρές περιφέρειες καταδεικνύουν μια ισχυρή χώρα» συμπλήρωσε.

Ωστόσο, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι κάθε χώρα έχει διαφορετικές εμπειρίες περιφερειακού χαρακτήρα. Η ΕΕ έχει ομοσπονδιακές χώρες, όπως η Γερμανία και η Αυστρία, όπου τα κράτη ασκούν τεράστια δύναμη. Έχει όμως και εξαιρετικά κεντροποιημένες χώρες, όπως τη Γαλλία ή τη Σουηδία, όπου η περιφερειακή διακυβέρνηση είναι σχεδόν ανύπαρκτη.

Το πρόβλημα, ανέφερε ο κ. O’Conchuir, είναι ότι ενώ ορισμένες περιφέρειες ζητούν μεγαλύτερη αυτονομία, άλλες δεν εκφράζουν το ίδιο ενδιαφέρον.

Τρέχουσα συνεργασία

Τα κονδύλια για την περιφερειακή ανάπτυξη που χορηγούνται από τις Βρυξέλλες κατευθύνονται απευθείας στις περιφερειακές αρχές, οι οποίες είναι σε θέση να λαμβάνουν ανεξάρτητα τις αποφάσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται.

Ωστόσο, το φαινόμενο αυτό αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής, διότι είχε ως αποτέλεσμα τη διαφθορά και την έλλειψη διαφάνειας.

Επιπροσθέτως, οι περιφέρειες δημιουργούν πλαίσια συνεργασίας μαζί με τις γειτονικές χώρες μέσω προγραμμάτων της ΕΕ. Το 1990, η ΕΕ δημιούργησε το πρόγραμμα Interreg για την ενθάρρυνση αυτής της συνεργασίας. Σήμερα, διαθέτει προϋπολογισμό 10 δις ευρώ και εποπτεύει 60 διασυνοριακές περιφερειακές συμπράξεις.

«Στόχος είναι να εξευρεθούν κοινές λύσεις για διασυνοριακά προβλήματα, όπως το οδικό δίκτυο, τα ποτάμια, η ποιότητα των υδάτων και τα περιβαλλοντικά ζητήματα», δήλωσε ο διευθυντής του προγράμματος, Erwin Siweris.

Ο κ. Siweris ανέφερε ότι έχει εργαστεί, για να βοηθήσει τις περιοχές να αναγνωρίσουν τη δική τους εξουσία. «Σκοπός του προγράμματος είναι να δώσει στις περιφέρειες φωνή», επεσήμανε.

«Νομίζω ότι το πρόγραμμα μπορεί να συμβάλλει στην υπέρβαση των εθνικών ή περιφερειακών διαχωρισμών. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα για τις περιφέρειες από τις περιφέρειες. Εάν πάρετε το παράδειγμα του Βελγίου, στις εθνικές πολιτικές οι περιφέρειες αντιμετωπίζουν κάποια προβλήματα, αλλά στο πρόγραμμα μιλούν με μία φωνή. Συνεργάζονται τέλεια μαζί».

Απειλές για το έθνος κράτος

Από την έναρξή της περιφερειακής συνεργασίας, οι Βρετανοί δημοσιογράφοι εξαπολύουν επίθεση, λέγοντας ότι η ΕΕ προσπαθεί να εξαλείψει το έθνος-κράτος.

Η Sun έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου το 1997, αφού ανακάλυψε έναν «νέο» χάρτη Interreg που διαιρεί το Ηνωμένο Βασίλειο σε περιφέρειες για τους σκοπούς της περιφερειακής διοίκησης.

Μιλώντας στο βελγικό ραδιοφωνικό σταθμό αυτή την εβδομάδα μετά τα γεγονότα στην Καταλονία, ο πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών, Karl-Heinz Lambertz, σημείωσε ότι η άρνηση της Επιτροπής να ασχοληθεί άμεσα με την καταλανική κυβέρνηση δείχνει ότι οι εθνικές πρωτεύουσες εξακολουθούν να κατέχουν το μονοπώλιο στην ΕΕ.

«Η κατάσταση που βιώνουμε τώρα στην Καταλονία προφανώς διαταράσσει τη συνολική ισορροπία» δήλωσε ο κ. Lambertz. «Πρέπει να φτάσουμε σε αυτή την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, την οποία ακούμε τόσο συχνά, όπου κάθε επίπεδο εξουσίας μπορεί να αναπτυχθεί και να συνεργαστεί με άλλους από την Ευρώπη».

Τη Δευτέρα, η Επίτροπος για την περιφερειακή πολιτική, Corina Creţu, θα απευθυνθεί στους τοπικούς εκπροσώπους κατά την έναρξη των συναντήσεων τους. Αν προτείνει ως λύση την «Ευρώπη των περιφερειών» για την άνοδο του αποσχιστικού αισθήματος, ίσως βρεθεί αντιμέτωπη με ένα δεκτικό κοινό.

X