Πρωθυπουργός της Λιθουανίας: Η Ρωσία απειλή για την ασφάλεια μας

Saulius Skvernelis [Council]

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ / Στην πρώτη του επίσκεψη στις Βρυξέλλες, ως νεοεκλεγέντας Πρωθυπουργός της Λιθουανίας Saulius Skvernelis εξέφρασε τους φόβους του στη Euractiv.com για την κατασκευή ενός πυρηνικού σταθμού στη Λευκορωσία, 40 χλμ από το Βίλνιους και για τον υβριδικό πόλεμο ο οποίος διεξάγεται από τη Ρωσία κατά της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας.

 

Μετά την πρόσφατη εκλογή σας, αυτή είναι η πρώτη σας επίσκεψη στις Βρυξέλλες με τη νέα σας ιδιότητα. Ποιο είναι το μήνυμα σας;

Πράγματι, αυτό είναι μια από τις πρώτες μου επισκέψεις στο εξωτερικό μετά την εκλογή μου [μετά τις επισκέψεις στη Λετονία και την Εσθονία] και δείχνει πόση σημασία αποδίδει η Λιθουανία στην ΕΕ. Η κυβέρνησή μας είναι πολύ φιλοευρωπαϊκή και εκφράζει τη θετική στάση των ψηφοφόρων μας προς την ΕΕ. Πάνω από το 70% του πληθυσμού μας πιστεύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζει τις δράσεις της και της έχει εμπιστοσύνη. Τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σήμερα σε όλο τον κόσμο, στην Ευρώπη, όπως το Brexit, δείχνουν ότι η ΕΕ πρέπει να παραμείνει ενωμένη όσο ποτέ άλλοτε. Δεν έχουμε άλλη εναλλακτική λύση. Πρέπει να υποστηρίξουμε μια ενωμένη Ευρώπη, πρέπει εστιάσουμε στα ανθρώπινα δικαιώματα, , στην οικονομία της αγοράς, την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και των εμπορευμάτων. Δεν έχουμε καμία άλλη εναλλακτική λύση. Η παρουσία μου στις Βρυξέλλες καταδεικνύει ακριβώς την προσοχή μας σε αυτές τις αξίες.

Αλλά η χώρα σας έχει μια συγκεκριμένη ανησυχία: ο πυρηνικός σταθμός Astravyets ο οποίος κατασκευάζεται στη γειτονική Λευκορωσία.

Ναι, αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα μας, το πυρηνικό εργοστάσιο που χτίζεται στο Astravyets. Η κυβέρνησή μας έχει πάρει μια πολύ σαφή θέση κατά της πυρηνικής ενέργειας.

Εκπλήσσομαι που το ακούω ότι επειδή η Λιθουανία σχεδίαζε μέχρι πρόσφατα την κατασκευή Visaginas, ενός πυρηνικού σταθμού που υποτίθεται ότι θα αντικαταστήσει το σοβιετικής κατασκευής Ignalina, ο οποίος έχει παροπλιστεί. Ακόμη και η ΕΕ σας έχει πιέσει να το κατασκευάσετε. Έχετε κάποια εξήγησής να δώσετε;

Το Visaginas ήταν ένα έργο με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας μας. Ωστόσο, τώρα έχουμε  και άλλες εναλλακτικές λύσεις για τον ενεργειακό εφοδιασμό μας. Δεν θεωρούμε πλέον αυτό το έργο ως οικονομικά βιώσιμο. Δεν θα ήταν ασφαλές, και ως εκ τούτου δεν είναι πλέον στην ημερήσια διάταξή μας. Η κυβέρνησή μας δεν πρόκειται να συζητήσει περαιτέρω το έργο αυτό, και το θέμα έχει διευθετηθεί. Πιθανώς να γνωρίζετε ότι η Λιθουανία είναι σήμερα μέρος του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ρωσίας και έχουμε μια στρατηγική προτεραιότητα για να αποσυνδεθούμε από το ρωσικό ενεργειακό σύστημα και να επιτευχθεί η σύνδεσή μας με το ευρωπαϊκό σύστημα. Το Astravyets δεν είναι ασφαλές. Το πρόγραμμα υλοποιείται αγνοώντας όλα τα διεθνή πρότυπα και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, και είναι μια απειλή για την ασφάλειά μας. Βρίσκεται σε απόσταση μόλις 40χλμ από τα σύνορά μας.

Μπορείτε επίσης να αντιταχθείτε  στο έργο αυτό δηλώνοντας ότι η χώρα σας δεν θα αγοράσει ρεύμα από Astravyets;

Ναι, και πρόκειται να περάσουμε με νόμο τη θέση αυτή σε στο εγγύς μέλλον. Ο νόμος θα αναφέρει ότι η δεν θα επιτρέπεται Λιθουανία να αγοράζουν ενέργεια από τρίτες χώρες που παράγονται σε μη ασφαλείς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Εδώ δεν μιλάμε μόνο για τον Astravyets, μιλάμε για όλους τις μη ασφαλείς πυρηνικούς σταθμούς

Αλλά μπορείτε να πείσει τις χώρες της ΕΕ ότι πρέπει να κάνουν το ίδιο;

Αυτό δεν είναι ένα πρόβλημα μόνο μεταξύ της Λιθουανίας και της Λευκορωσίας. Είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί μεταξύ της ΕΕ και της Λευκορωσίας. Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών μας και η ΕΕ θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει ότι είναι ικανή για αυτή η αλληλεγγύη. Μερικές φορές βλέπουμε πως τα οικονομικά συμφέροντα υπερισχύουν των αρχών της αλληλεγγύης. Αυτό θα δώσει μια ευκαιρία στην ΕΕ να αποδείξει ότι μπορεί να είναι σε αλληλεγγύη με τους ανθρώπους μας και τα προβλήματά μας.

Αλλά στην περίπτωση του Nord Stream 2, στον οποίο η Πολωνία αντιτίθεται σθεναρά, η Σουηδία δεν έχει προσφέρει μόνο τα χωρικά της ύδατα, αλλά και ένα λιμάνι για την κατασκευή του αγωγού …

Αυτό δείχνει ότι όλοι μας έχουμε τα δικά μας συμφέροντα. Ο Nord Stream 2 είναι μια προσπάθεια να διαιρέσει τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Πόσο σοβαρό είναι το θέμα της ρωσικής προπαγάνδας, των κυβερνοεπιθέσεων, του υποτιθέμενου υβριδικού πολέμου; Η Ρωσία πάντοτε αρνείται ότι εμπλέκεται, και πάντα διατηρεί την λεγόμενη «εύλογη άρνηση». Πράγμα που σημαίνει ότι εκείνοι που πιστεύουν ότι υπάρχουν αυτά τα πράγματα μπορεί να τα πιστέψουν, και εκείνοι που δεν θέλουν να πιστεύουν ότι δεν πιστεύουν. Ποια είναι η πραγματικότητα;

Έχουμε μια σχέση 50 χρονών με τη Ρωσία, ή την πρώην Σοβιετική Ένωση, αλλά αυτό είναι το ίδιο. Μπορούμε να το δούμε ως ένα γεγονός: έχουν υπάρξει αρκετές επιθέσεις στον κυβερνοχώρο εναντίον επίσημων θεσμών μας. Υπάρχει τεράστια προπαγάνδα από τη ρωσική πλευρά, από τους λεγόμενους «δημόσιους οργανισμούς» από τη Ρωσία οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη Λιθουανία. Η Ρωσία υποστηρίζει ότι δεν ασχολείται με την ανατολική Ουκρανία, αλλά μπορούμε να δούμε ότι είναι διαφορετικά. Η Ρωσία λέει ότι δεν έχει τίποτα να κάνει με την κατάρριψη του Μαλαισιανού αεροσκάφους [MH17]. Μπορούμε να πούμε αυτό δεν είναι αλήθεια. Μπορούμε να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας μας και μπορούμε να δούμε ότι οι λέξεις διαφέρουν πολύ από τις πράξεις. Πρέπει να καταλάβουμε ότι υπάρχουν απειλές από το υβριδικό πόλεμο, ότι οι απειλές αυτές είναι πολύ πραγματικές, αλλά αυτό είναι πλέον θέμα του ΝΑΤΟ. Κάνουμε μεγάλες προσπάθειες για να αυξήσουμε τις δαπάνες μας για την εθνική άμυνα, την αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων μας. Αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Επομένως, οι ηγέτες της ΕΕ, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ, αντιλαμβάνονται την κατάσταση με τον ίδιο τρόπο που κάνετε, ή όχι;

Πιστεύω ότι αρκετά έχει ήδη γίνει και το καλύτερο μήνυμα αυτή εκφράστηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Jens Stoltenberg στις 14 Φεβρουαρίου, όταν είπε ότι η απειλή εναντίον ενός μέλους της συμμαχίας σημαίνει μια απειλή για το σύνολο της συμμαχίας, και ότι η συμμαχία δεσμεύεται να υπερασπιστεί όλα τα μέλη της. Αυτό είναι το καλύτερο μήνυμα. Σήμερα, 16 Φεβρουαρίου η Λιθουανία πρόκειται να γιορτάσει την Ημέρα της Ανεξαρτησίας. Ο Γενικός Γραμματέας δήλωσε ότι ποτέ η Λιθουανία δεν θα χρειαστεί να αποκαταστήσει ξανά την ανεξαρτησία της. Αυτό το μήνυμα έχει ιδιαίτερη σημασία, ειδικά για όσους από εμάς πιστεύουν ότι μπορεί να είναι διαφορετικά.

X